Wandelen rond de hoogmis. Kölnerdomkirche te Keulen

/ sprakeloosid / 14 reacties

Een hotel op nog geen vijf minuten lopen van de Kölner Dom, zorgt ervoor dat de wandeling voor de kerkdienst van zondag 3 oktober om 12.00 uur al twee dagen ervoor begint. Menigmaal heb ik in het verleden de magnifieke kerk bezocht, voor het eerst begin jaren zeventig. In mijn beleving waren de torens toen veel meer zwartgeblakerd en was het binnen donkerder en de vloeren nog onbetegeld. Maar ik kan me vergissen.

Samen met vele toeristen ga ik, in bij zijn van mijn vrouw, de kerk in en loop er doorheen, we steken een kaarsje op bij het eerste Maria-altaar en snuiven de mengeling van historie, godsdienst en commercie op.

De kaarsjes moeten betaald worden natuurlijk, dus pak ik mijn portemonnee en stop wat geld in de gleuf. Terwijl ik de beurs in mijn zak aan de zijkant van de broek peuter, zie ik in mijn ooghoek twee vrouwen, knielend voor het Mariabeeld. Een oudere, hevig prevelende vrouw met de ogen dicht en een jongere vrouw, mogelijk haar dochter. Zij bidt niet en heeft haar ogen, felle donkere kijkers open en ziet toe hoe ik mijn centen wegstop. Onmiskenbaar Romavrouwen en onmiskenbaar ben ik op mijn qui-vive misschien wel mede dankzij de Franse president die het stigma over Roma en hun grijpgrage handen de media in heeft geslingerd. Het is maar een moment en toch betrap ik me erop, schandalig. Gewoon een jonge vrouw die haar moeder begeleid bij de gang om Maria te aan bidden.

Indrukwekkend groot, maar hoe krijg je de toren in beeld zonder het perspectief te verliezen. Dit is dan de beste poging geworden.

We lopen verder, kijken rond en stoppen ander maal bij een kaarsjesaltaar, dit maal van de Heilige Antonius, die zorg draagt voor het vinden van verloren zaken. Ook nu weer een kaarsje opsteken, want er is altijd wel wat kwijt dat teruggevonden moet worden. En omdat me niet meteen wat te binnen schiet, probeer ik het maar voor een ander te doen, ver weg in Nederland. Ik weet niet of dat mag, maar niet geschoten is altijd mis.

Ik sluit mijn ogen en vraag, ik vraag of het verstand bij Rutte terug mag komen en het geweten van Verhagen. En voor Geert Wilders? Tja, wat is Geert Wilders kwijt, ik zou het niet weten. Misschien mag je ook vragen of hij van iets, een pietsie minder mag hebben, ego bijvoorbeeld?

De combinatie van vooroordelen ten aanzien van Roma en aanmatigende gedachten ten aanzien van de nieuwe poldertrojka, geven me niet zo’n vroom gevoel. Bij het verlaten van de kerk donneer ik wat geld aan een bedelende vrouw. Het blijkt de jonge Romadame uit de kerk te zijn, pure gerechtigheid dus. En mijn wensen ten aanzien van de Nederlandse politici zijn niet uitgekomen, zoals ik inmiddels weet.

De spoorbrug over de rijn, een van de vele bruggen die Keulen rijk is. Om dit zicht te bereiken zijn eerst 509 traptreden te overwinnen.

Op naar de toren die we uiteraard in willen. We betalen €2,50 en lopen op zoek naar een lift totdat we een bordje zien dat er geen ‘Aufzug’ is en dat de toren uit 509 treden bestaat. Niets wegdromen en meditatieve momenten, terwijl we over de stad heen kunnen kijken. Eerst aan het werk, al die treden zullen bestegen moeten worden. Niets geen geestelijke bevrijding, maar fysieke inspanning en ik ben mezelf met mijn rokersconditie tegengekomen op die trappen. Gelukkig ben ik niet de enige, ook anderen hoor ik hijgen en zie zweetdruppels op hun voorhoofden staan. Maar het uitzicht is prachtig.

De volgende dag lopen we er een aantal keer langs als we de stad in lopen of het museum Ludwig bezoeken. Op zondag gaan we er weer in. Ruim op tijd staan we op het kerkplein waarlangs de Keulse Marathon plaatsvindt. Een loopfestijn voor allerlei categorieën atleten. De binnenstad is voor een belangrijk deel afgesloten voor autoverkeer. Ik leef met de atleten mee want de eerste groepen zien er niet uit als doorgewinterde atleten. Enkelen lopen hun parkoer zelfs af in carnavalskledij. Ik heb enkele dagen ervoor mijn inspanningen verricht bij het beklimmen van de toren, nu ga ik voor mijn meditatieve moment.

Lopen, lijden en evangelie

Reeds om half twaalf treden we naar binnen en zien een grote groep mensen achter in de kerk staan. Ze worden tegengehouden door een drietal priesters gekleed in rode priesterkleding. Terwijl de wierook van voorgaande diensten nog nadrukkelijk aanwezig is, begrijp ik dat de rust voor de komende dienst al voorbereid wordt. Mondjesmaat mogen mensen doorlopen. Zij geven aan de dienst te willen bijwonen. Ook wij maken ons los van de grote groep toeristen en met jaloerse ogen van de achterblijvers zoeken wij een plaats.

De toeristen blijven achter in de kerk.

Er is nog keus volop, want slechts enkelen zitten pas in de kerkbanken. Bijna een half uur hebben we de tijd om te kijken naar de bebouwing, de andere kerkgangers of te lezen in het gebedsboek. Mondjesmaat komen geluiden van de marathon en enkele sirenes van ambulances naar binnen. Hopelijk is er niets ernstigs gebeurd met een van de lopers?

En ja hoor, ze zijn er weer, de gekleurde lichtstralen door de zon die schijnt in de prachtige glas- in loodramen. En wederom schiet ik een aantal foto’s en kan niet echt beoordelen of ze mislukt zijn. Dat wordt pas duidelijk als ik ze via de computer groter in beeld heb. Afwachten maar. De klokken luiden en de dienst zal snel beginnen.

De “heilige geest” laat zich maar moeilijk vastleggen met een eenvoudig digitaaltje gehanteerd door een eenvoudig fotograaf.

Gründlich als Duitsers spreekwoordelijk zijn, komt om twaalf uur van linksachter een vijftal mannen aanlopen. Ze lopen niet gedragen zoals ik gewend ben, maar ik begrijp het wel, ze moeten immers een behoorlijke afstand afleggen in de immense Dom. Het lijkt bijna een mild marstempo. Volgens mij zijn er drie priesters en twee misdienaars c.q. kosters, mannen die de veertig zeker zijn gepasseerd. De kerk is inmiddels behoorlijk vol gelopen met echte kerkgangers, terwijl de toeristen nog steeds achterin staan.

Het verloop van de dienst is niet wezenlijk anders dan ik gewend ben in Nederlandse katholieke kerken. Ook het Duits is redelijk te volgen al valt voor mij met enige regelmaat het laatste woord weg omdat de hoofdpriester in zijn toon omlaag gaat bij iedere zin en door het rondzingen van het geluid, mis ik soms enkele woorden.

Bij het zingen van de liederen ben ik even confuus. Terwijl iedereen meezingt, verbaas ik me erover dat ik als enige niet weet wat er gezongen wordt en hoe ik hierachter moet komen. Een kerkganger achter me stoot me vriendelijk aan en wil me een kerkboek overhandigen, maar dat heb ik wel. En opeens kom ik er achter dat op een van de pilaren de nummers van de gezangen digitaal, als een soort van bingonummer, worden weergegeven. Dat had ik niet verwacht en dus natuurlijk nog niet opgemerkt.

De preek gaat over de liefde voor God. De pastoor spreekt over dat het zaad van de liefde gezaaid moet worden en dat daaruit mooie akkers en sterke bomen kunnen ontstaan, maar dat regen de akkers kan laten onderlopen en sterke wind kan zelfs de sterkste bomen ontwortelen, maar ook dan blijft het zaad der liefde voor God over om verder te gaan. En liefde voor de ‘lebendige Gott’ is ook liefde voor andere mensen, juist ook voor andere mensen. Op de dag van de Duitse eenheid (dat blijkt 3 oktober te zijn, nu twintig jaar geleden) is die bewustwording van liefde van belang. Het geeft geen pas om je te keren tegen die ander, verwijzend naar de Ossies. We moeten niet treuren om iets minder welvaart door een ander te helpen, we mogen niet wegkijken. Dat hebben we twintig jaar geleden ook niet gedaan.

Laten we daarom bidden voor de verantwoordelijke politici en economische grote spelers en hen helpen in het wij- denken wij en niet in wij en zij.

Op dat moment denk ik dat de priester ook maar eens in Arnhem had moeten preken bij het CDA congres, of elders in Nederland bij degene die het kabinet in elkaar gaan timmeren.

De preek eindigt met de vraag of we moeten vechten tegen de ander of dat liefde en geloof het antwoord is.

Voor de pastoor is het klaarblijkelijk een retorische vraag, maar mijn mededogen ten aanzien van de Nederlandse regering in aanbouw ligt nog niet op de lijn van deze Duitse priester.

Kerkgangers en toeristen worden weer een eenheid.

Even later komen de ‘misdienaars’ langs voor de collecte en worden de voorbereidingen getroffen voor de communiegang. En dat laatste is altijd even opletten hoe de gewoontes in deze zijn, maar lang hoef ik er niet over na te denken. Op het moment dat de drie priesters zich verdelen vanaf het hoofdaltaar, lopen de mensen in een wanordelijke groep naar voren en wachten totdat de hostie hen wordt aangereikt. Ze wurmen zich dan door de menigte om zo ook plaats te maken voor de gelovigen achter hen. Dit is even een heel on-Duits tafereel.

Aan het einde van de dienst komen altijd de mededelingen zo ook in Keulen. De kerkgemeenschap wordt gewezen op de mis de week erop ten behoeve van motorrijders. Na afloop van de dienst zullen de motoren ook ingezegend worden. En dat is dan weer lekker vertrouwelijk katholiek. Met het sein van het einde, worden de toeristen ‘losgelaten’ en vermengen zich heel snel met de kerkgangers. De Keulse Dom is weer de hoofdattractie voor alle aanwezige dagjesmensen. Ook ik probeer nog enkele foto’s te maken en dat is niet eenvoudig. In normale omstandigheden zie ik mezelf al als een vrij beperkte amateurfotograaf, maar ik worstel echt met de maten van de Dom. Ik vind het moeilijk passende plaatjes te schieten. Wel neem ik me voor ’s avond vanaf één van de rijnbruggen nog een foto te maken van de verlichte kerk en de skyline’, want ambities moet je blijven houden.

Met de beperkte middelen vind ik dit een geslaagde foto, maar de miggezifter zal ongetwijfeld suggesties ter verbetering hebben, te beginnen met het grote zwarte vlak op de voorgrond.

Andere wandelingen:

Hoe het begon; H. Remigius, Duiven; Andreasparochie, Groessen; Pauluskerk, Raalte; Abdij Sion, Diepenveen; Werenfriduskerk, Westervoort ; St. Antonius Abt Parochie, Loo; St. Stevenskerk, Nijmegen ;  Martinuskerk, Twello ; St. Mary -Star of the Sea Church, Hasting (GB); Ned. Herv. Kerk, Achlum; Kölnerdomkirche, Keulen; Stephanuskerk, Borne ; Vrij Katholieke Kerk ChristusPantocrator, Raalte, Stephanuskerk, Heel

Onbekend Suriname met Sonny Boy van Annejet van der Zijl

/ sprakeloosid / 8 reacties

‘Hoe inferieur zwarte mensen volgens de nationaal-socialistische doctrine ook waren, lastiggevallen door de bezetter werden ze niet. Hun aantal was simpelweg te klein om er een apart beleid voor te bedenken en ze kregen zelfs nog steeds keurig hun extra rijstrantsoenen.’

(pag. 163, Sonny Boy)

Dit vond ik vreemd genoeg de meest opmerkelijke passage van het boek. Het zegt alles over het ‘rücksichlose’ dat het Hitler regiem in zich herbergde, bovendien laat dat ook een stukje onmenselijke efficiëntie en bureaucratie zien. Toen ik wist waar het boek over ging, had ik dit namelijk nooit verwacht.

 

Wat ik wel verwacht had, na het zien van de eerste promo’s van de film, weet ik eigenlijk niet. Een stukje geschiedenis van Suriname misschien en de kleingeestigheid van spruitjeslucht in Nederland waarin een verboden liefde zich ontplooide. Ik wilde het boek lezen voordat ik in de verleiding zou komen de film te gaan zien.

Eigenlijk had ik helemaal geen (voor)oordelen verder en ik verzeilde dan ook al snel in een type boek dat bij me past. Ik lees graag kleine persoonlijke geschiedenissen, afgezet tegen de tijdsgeest en de geschiedenis die op dat moment speelt.

Sonny Boy van Annejet van der Zijl begint in Suriname, bij het stamgezin van Waldemar, de vader van ‘Sonny Boy’. Prettig leesbaar en vooral een openbaring, want wat weet ik nu van de Surinaamse geschiedenis buiten het feit dat de slavernij door de Nederlanders nog lang is volgehouden, de decembermoorden in 1982 en de veroordeling van de president, Bouterse, in verband met zijn aandeel in cocaïnehandel.

Goed, ik had in de jaren zeventig het Gouden Griffel winnende boek Kon Hesi Baka van Henk Barnard gelezen. De periode na de afschaffing van de slavernij tot pakweg de onafhankelijkheid is voor mij eigenlijk een zwart gat. Het inkijkje dat Annejet van der Zijl geeft in haar boek is het begin van de opvulling van dat zwarte gat. 

Sonny Boy

 Annejet van der Zijl

Nijgh & Van Ditmar

 Amsterdam 2007

 

Verder gaat het boek in mijn optiek vooral over een stukje Nederland, beschreven vanuit de ongewone relatie tussen een donkere Surinaamse man en een Nederlandse getrouwde vrouw die bovendien zwanger is van hem, Sonny Boy. Juist die kleine geschiedenis van dit echtpaar tegen de achtergrond van de spruitjeslucht in de jaren twintig, de crisisjaren dertig en vervolgens de oorlogsjaren, heb ik ademloos gelezen. Ik heb me ook verbaasd over de relatieve tolerantie, of zou het onverschilligheid zijn geweest, tegenover de jonge Waldemar. De schrijfster benoemt af en toe wel de vooroordelen en discriminatie, maar het ligt er niet duimendik bovenop. In mijn beleving moest in het Nederland van toen een donkere man of vrouw wel heel buitenissig zijn. Zelf herinner ik me nog de eerste Surinaamse kinderen bij ons op school (1977). We werden als ‘onbedorven’ kinderen uit Raalte de dag ervoor wel door het hoofd der school klassikaal voorbereid. Het wende overigens snel is mijn bescheiden mening, maar dat zou eigenlijk aan die kinderen zelf gevraagd moeten worden, maar dit ter zijde.

 

In Sonny Boy beschrijft Annejet van der Zijl het uiterst trage proces waarbij de kinderen in haar eerste huwelijk wenden aan de onburgelijke status van hun moeder, die tot het laatst toe een onvermoeibare energie en optimisme aan de dag legde om alles en iedereen in haar omgeving te kunnen behouden. En gezien de ongewone samenstelling van het gezin in het toenmalige Den Haag, en later Scheveningen, was dat waarschijnlijk ook wel de eerste voorwaarde om te overleven in het Nederland van toen.

 

Het oorlogsgebeuren brengt toch nare en onverwachte wendingen met zich mee als het gezin van Rika, Waldemar en Waldy (Sonny Boy) wordt verraden omdat er Joodse vluchtelingen bij hen waren verborgen.

Sonny Boy is een aanrader dat past in de traditie van Geert Mak’s De eeuw van mijn vader, maar evenzo goed bij Het zwijgen van Maria Zachea van Judith Koelemeijer.

 

Wat mij rest na het lezen van dit boek is toch dat ik moet zoeken naar updates van mijn kennis over de Surinaamse geschiedenis, maar ook zoeken naar actuele Surinaamse schrijvers, want ik ken er eigenlijk geen. Ik hoor graag suggesties.

 

 Al met al een boek dat de moeite waard is om gelezen te worden, om kennis te nemen van de historische feiten en ter vergroting van het historisch besef.

Ik kom op een schaal van 1 tot 10 tot een 7,5

==================================================================

EERDER GELEZEN EN BEOORDEELD

Boeken lezen, voor mij vooral een prettig tijdverdrijf. Soms wordt ik in het boek gezogen, soms koester ik de taal en is het lezen soms ‘slechts’ tijdspassering of heeft een goede marketing me in de greep. Maar ik vind er altijd wel iets van of het nu literair is of niet. Geheel losgekoppeld van de eisen van de middelbare school beoordeel ik mijn leesvoer. In de volle overtuiging dat mijn eigen socialisatieproces hier aan ten grondslag ligt en vooral ook mijn eigen beperkingen hiermee in de etalage komt te liggen. Het mag de pret niet drukken om cijfers uit te delen.

Mijn kleine Waanzin / Jan Brokken                                                                            7+

Winter in Madrid / C.J. Sansom                                                                                   8-

Harry Potter en de relieken v.d. dood /J.K. Rowling                                           7,5

De nazi en de kapper/ Edgar Hilsenrath                                                                    8-

Afrika / Jan Brokken                                                                                                         7,5

Pauperparadijs / Susanna Jansen                                                                              7,5

De Schaduw van de wind / Carlos Ruiz Zafón                                                          8+

De overgave / Arthur Japin (Na 200 pag. opgegeven)                                          5-

Erasmus en het poldermodel / Herman Pley                                                           7

Het woeden der gehele wereld / Maarten ’t Hart                                                   8-

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel                                                          8,5

De hand van mijn moeder / Nafisa Haji                                                                     7+

Knielen op een bed violen/ Jan Siebelink (na 250 pag. opgegeven)               5

Kleine landjes -berichten uit de Kaukasus / J.B. Cortius                                    7

Caesarion / Tommy Wieringa                                                                                        8

Harlekino / Tessa de Loo                                                                                                 7,5

Grijze Zielen / Philippe Claudel                                                                                    8

Het Rozeneiland / Sanne Terlouw                                                                                7

Brug der Zuchten / Richard Russo                                                                                8-

Het diner / Herman Koch                                                                                                 7

IJskastmoeder / Janneke van Bockel                                                                         7,5

God is Gek / Kluun                                                                                                               5

Duel / Joost Zwagerman                                                                                                   6,5

De hand van Fatima / Ildefonso Falcones                                                                 8-

Het zwijgen van Maria Zachea / Judith Koelemeijer                                             7,5

God’s Gym / Leon de Winter                                                                                            7+

Zoete Mond / Thomas Rosenboom                                                                                 7,5

Eenzaamheid van de priemgetallen / Paolo Giordano                                          8-

 De verborgen geschiedenis van Courtillon / Charles Lewinsky                         8

River van Vergetelheid / Philippe Claudel                                                                 8+

Het spel van de engel                                                                                                           7,5

Quadriga / F. Springer                                                                                                          7-

Sonny Boy / Annejet van der Zijl                                                                                       7,5

 

Quadriga / F. Springer

/ sprakeloosid / 10 reacties

In een ode aan Simon Carmiggelt werd F. Springer aangehaald, die de grootsheid van Carmiggelt benoemde. Nu hebben mensen die Carmiggelt prijzen altijd al een streepje voor bij mij. Veelal zijn het intelligente mensen. Ik heb nog nooit iets van Springer gelezen en ik herinnerde me een Boekenweekgeschenk van zijn hand uit 1990. Volgens mij heette het Sterremeer. Ik heb het in mijn bezit gehad, maar kon het niet zo snel vinden. Bij toeval liep ik tegen Quadriga op voor een billijke prijs. Dus aan de slag dan maar met de opdracht aan mezelf of ik een nieuwe held heb gevonden.

Ik heb het uitgelezen en het moet gezegd worden, F. Springer leest vlotjes weg. Geen ingewikkelde zinnen, niet een (te) hoog gehalte aan filosofische beschouwingen die mij nopen het boek weg te leggen en eens de denker te gaan uithangen. Een boek is op de eerste plaats een hulpmiddel om je eigen film af te draaien. Het verhaal was aardig. Een (wetenschaps)journalist komt in 1987 in Berlijn en wordt bijgestaan door een charmante DDR begeleidster die door de communistische partij (SED) aangewezen is. Naast het gedwongen karakter van de begeleiding, ontstond langzaam maar zeker een verliefdheid bij deze journalist (Robert Somers). Het consumeren van zijn verliefdheid ging niet zonder slag of stoot, maar uiteindelijk hebben ze het bed samen gedeeld.

Dan gaat de schrijver Springer in de tijd vooruit en laat hij de hoofdpersoon op zoek gaan naar zijn kortstondige vlam van weleer, die toch in zijn poriën is gaan zitten. In het verhaal identificeert hij zich met een jaloerse hoofdpersoon uit een boek van Ivan Boenin en de DDR gids Monika wordt in zijn beleving Lika.

Zijn motivatie voor bezoeken aan Berlijn na de Wende is gelegen in het feit dat hij zijn Lika wil terugvinden.

Een onderhoudend verhaal van F. Springer die het verder lardeert met wetenswaardigheden over de diplomatieke dienst, een inkijkje geeft in het bijna versleten regeringsapparaat van Erich Honnecker en bovendien de lezer meeneemt in de historische ontwikkelingen van de DDR, de val van de Muur en het Berlijn van na 1989. Leesbaar dus, maar maakt dat van F. Springer een held?

Mijn antwoord is nee, ik was (en ben nog steeds) niet echt onder de indruk. Er was bovendien één aspect in zijn schrijfstijl dat mij zelfs lichtelijk irriteerde namelijk het gebruik van de buitenlandse taal en dan met name het Duits omdat het verhaal zich voornamelijk in Berlijn afspeelt. Soms zijn het korte uitspraken, soms Duitse woorden die goed in het Nederlands vertaald kunnen worden. Het Duits, maar ook het Engels of Frans, is van een dusdanig niveau dat mijn VWO kennis ruim voldoende is om het te begrijpen, maar het is volgens mij niet nodig. In mijn optiek voegt het niets toe aan het verhaal. Als een Libanese bediende van de ambassade zegt: ‘Le diner dans quinze minutes, monsieur l’ambassadeur.’ Waarom?

En ik heb genoeg inlevingsvermogen dat de conversatie tussen de verliefde Somers en Monika in het Duits zal gaan en als het een andere taal zou zijn, vermeldt dat eenmalig en waarom, en blijf gewoon Nederlands schrijven.

F. Springer

Quadriga

 Een eindspel

 Querido 2010

F. Springer, hij schijnt een indrukwekkend oeuvre te hebben. Ik zal ik hem nog beslist wel eens tegenkomen. Ik zal de schrijver niet negeren, maar echt warmlopen voor een man die Simon Carmiggelt ook waardeert, doe ik in dit geval niet.

Mijn oordeel op een schaal van 1 tot 10 is: 7-

===================================================================

ANDERE BEOORDELINGEN

Boeken lezen, voor mijn bovenal een prettig tijdsverdrijf. Soms wordt ik er ingezogen, soms koester ik de taal en soms ‘slechts’ tijdspassering. Maar ik vind er altijd wel iets van of het nu literair is of niet. Geheel losgekoppeld van de eisen van de middelbare school beoordeel ik mijn leesvoer. In de volle overtuiging dat mijn eigen socialisatieproces hier debet aan is en vooral ook mijn eigen beperkingen. Het mag de pret niet drukken om cijfers uit te delen.

Mijn kleine Waanzin / Jan Brokken                                                                            7+

Winter in Madrid / C.J. Sansom                                                                                   8-

Harry Potter en de relieken v.d. dood /J.K. Rowling                                           7,5

De nazi en de kapper/ Edgar Hilsenrath                                                                    8-

Afrika / Jan Brokken                                                                                                         7,5

Pauperparadijs / Susanna Jansen                                                                              7,5

De Schaduw van de wind / Carlos Ruiz Zafón                                                          8+

De overgave / Arthur Japin (Na 200 pag. opgegeven)                                          5-

Erasmus en het poldermodel / Herman Pley                                                           7

Het woeden der gehele wereld / Maarten ’t Hart                                                   8-

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel                                                          8,5

De hand van mijn moeder / Nafisa Haji                                                                     7+

Knielen op een bed violen/ Jan Siebelink (na 250 pag. opgegeven)               5

Kleine landjes -berichten uit de Kaukasus / J.B. Cortius                                    7

Caesarion / Tommy Wieringa                                                                                        8

Harlekino / Tessa de Loo                                                                                                 8-

Grijze Zielen / Philippe Claudel                                                                                    8

Het Rozeneiland / Sanne Terlouw                                                                                7

Brug der Zuchten / Richard Russo                                                                                8-

Het diner / Herman Koch                                                                                                 7+

IJskastmoeder / Janneke van Bockel                                                                         7,5

God is Gek / Kluun                                                                                                               5

Duel / Joost Zwagerman                                                                                                   6,5

De hand van Fatima / Ildefonso Falcones                                                                 8-

Het zwijgen van Maria Zachea / Judith Koelemeijer                                             7,5

God’s Gym / Leon de Winter                                                                                            7+

Zoete Mond / Thomas Rosenboom                                                                                 7,5

Eenzaamheid van de priemgetallen / Paolo Giordano                                          8-

 De verborgen geschiedenis van Courtillon / Charles Lewinsky                         8

River van Vergetelheid / Philippe Claudel                                                                 8+

Het spel van de engel                                                                                                           7,5

Quadriga / F. Springer                                                                                                          7-

Sonny Boy / Annejet van der Zijl                                                                                       7,5

 

In de schaduw van de schaduw

/ sprakeloosid / 7 reacties

Voor dat ik ook maar op de inhoud van het nieuwste boek van Carlos Ruiz Zafón in ga, moet ik een citaat kwijt uit ‘Het spel van de engel’. In een vorige boekervaring gaf ik al aan dat de lezer altijd zijn eigen stokpaardjes meeneemt bij het lezen van een boek. Selectieve waarneming is nu eenmaal een constructiefoutje in de mensheid, maar mogelijk ook wel een defensiemechanisme, omdat je als gewone sterveling ook wel gek moet worden om alles bewust te moeten waarnemen. Maar dit terzijde.

Mijn citaat uit het boek

Ik was dus onder de indruk van het volgende citaat, al vrij in het begin van ‘Het spel van de engel’ (pagina 19/20):

‘Jaloezie is de religie van de middelmatigen. Het sterkt ze, het beantwoordt aan de onrust die vanbinnen aan ze knaagt en uiteindelijk verteert het hun ziel, terwijl het ze toestaat hun eigen kleinzieligheid en hebzucht te rechtvaardigen totdat ze denken dat het deugden zijn. Zulke mensen zijn ervan overtuigd dat de hemelpoorten zich slechts zullen openen voor ongelukkigen zoals zij, die door het leven gaan zonder een spoor achter te laten dan dat van hun voddige pogingen te kleineren en buiten te sluiten – zo mogelijk te vernietigen – die puur door te bestaan hun eigen armzalige ziel, geest en esprit aantoont. Gezegend is hij tegen wie de idioten tieren, want zijn ziel zal hun nooit toebehoren.’

Mooi vond ik dit. Heel mooi.

Nu vind ik dat je mensen nooit kwalijk kunt nemen ‘middelmatig’ te zijn. Wie bepaalt dat nu, uiteindelijk heeft ieder mens wel ergens talenten al komen die helaas niet altijd in de schijnwerpers. Dus leven en laten leven ook als mensen zich anders presenteren dan jijzelf gesocialiseerd bent.

Maar vooral het stukje ‘kleinzieligheid en hebzucht te rechtvaardigen totdat ze denken dat het deugden zijn’ zie ik zo vaak om me heen.

Het spel van de engel

 Carlos Ruiz Zafón

 Signatuur 2009

De vergelijking

Zo heeft het boek van Zafón veel onverwachte levenswijsheden en citaten die bij oppervlakkige beschouwing zijn weggepropt in wederom een heel spannende verhaallijn. Uiteraard heb ik het boek gelezen omdat de mondiale bestseller ‘In de schaduw van de wind’ mij heel goed bevallen is. En met mij miljoenen anderen, hetgeen mijn eigen middelmatigheid maar weer eens bewijst.

Ook nu ben ik zeer te spreken over het prachtige taalgebruik, de genoemde wijsheden en vooral de spanning. Maar ook de soms humoristische dialogen geven volgens mij de creativiteit en veelzijdigheid van de schrijver weer.

En toch knaagt er iets. Als het boek ‘In de schaduw van de wind’ niet geschreven zou zijn, mogelijk dat dit boek de mondiale doorbraak zou zijn geweest van Zafón. Geniaal dus, maar te veel een variatie op een thema. Het boek speelt zich ook nu weer af in Barcelona van de eerste helft van de twintigste eeuw. In tegenstelling tot het eerste boek, spelen politieke en sociale factoren hoegenaamd geen rol. De basis is de enorme spanning van deze psychologische thriller met literaire capaciteiten. Ik persoonlijk vind het jammer, want met een stukje tijdsgeest, bijvoorbeeld over Franco en de Spaanse Burgeroorlog, kan het verhaal beter ‘aarden.’ De sinistere feiten komen op die manier beter tot hun recht, omdat het zich afspeelt in de echte wereld. Met tijden kreeg ik het gevoel dat de ‘zwarte magie’ van het boek niet echt is en dat gevoel moet je tijdens het lezen niet hebben, dat leidt af.

Wederom speelt de boekhandel van Sempere & Zoons een belangrijke rol in het verhaal. En ook het Kerkhof der Vergeten Boeken maakt een wezenlijk deel uit van de spannende vertelling van Zafón.

Op zichzelf kan ik het de schrijver niet kwalijk nemen, want na het succes van zijn vorige boek, proeft dat ongetwijfeld naar meer. Ik weet echter niet of ik als lezer zo gemakkelijk een derde boek ga lezen.

Samenvatting

De verhaallijn is vrij simpel. Een arme vrij kansloze jongen met talent voor schrijven, komt bij de redactie van een onbeduidende krant. Zijn talent wordt herkend en de opdrachten stromen binnen, zonder dat dit hem echt de literaire roem geeft die hij als jongeling nog nastreeft. Hij schrijft met name ook voor anderen die daarmee gloreren. Als hij van een onbekende uitgever uit Parijs de opdracht krijgt om een boek te schrijven en een voorschot krijgt van 100.000 peseta’s, volgen de duistere ontwikkelingen elkaar in een rap tempo op. Magie, intriges, corrupte ontwikkelingen, maar ook moord en doodslag zijn het gevolg. Op menig moment duizelde het me voor de ogen en moest ik me letterlijk af vragen, wie nu met wie te maken heeft en wie te vertrouwen was en wie niet.

Maar als rode draad door het hele verhaal staat de liefde voor het geschreven woord centraal. De liefde die Zafón ongetwijfeld met de paplepel heeft binnengekregen en die hij graag met zijn miljoenenpubliek wil delen. Het genoemde Kerkhof der Vergeten Boeken staat symbool voor deze boekenliefde.

Op bladzijde 540 beschrijft hij:

‘Dit oord is een mysterie. Een sanctuarium. Elk boek dat je ziet, elke band, heeft een ziel. De ziel van degene die het heeft geschreven en van degene die het heeft gelezen en ervan heeft gedroomd. Telkens als een boek in andere handen overgaat, telkens als iemand zijn blik over de bladzijden laat glijden, groeit zijn geest en wordt sterker. De boeken die niemand zich meer herinnert, die mettertijd verloren zijn gegaan, leven op deze plek voor altijd voort en wachten erop in handen van een nieuwe lezer te geraken, een nieuwe ziel….’

Of dit ook zo is met een miljoenenoplagen die ook ‘Het spel van de engel’ ongetwijfeld zal krijgen, weet ik niet. Het is in ieder geval een absolute aanraden, al blijft er iets knagen.

Mijn beoordeling voor dit boek is:  7,5

=================================================================

ANDERE BEOORDELINGEN

Boeken lezen, voor mijn bovenal een prettig tijdsverdrijf. Soms wordt ik er ingezogen, soms koester ik de taal en soms ‘slechts’ tijdspassering. Maar ik vind er altijd wel iets van of het nu literair is of niet. Geheel losgekoppeld van de eisen van de middelbare school beoordeel ik mijn leesvoer. In de volle overtuiging dat mijn eigen socialisatieproces hier debet aan is en vooral ook mijn eigen beperkingen. Het mag de pret niet drukken om cijfers uit te delen.

Mijn kleine Waanzin / Jan Brokken                                                                            7+

Winter in Madrid / C.J. Sansom                                                                                   8-

Harry Potter en de relieken v.d. dood /J.K. Rowling                                           7,5

De nazi en de kapper/ Edgar Hilsenrath                                                                    8-

Afrika / Jan Brokken                                                                                                         7,5

Pauperparadijs / Susanna Jansen                                                                              7,5

De Schaduw van de wind / Carlos Ruiz Zafón                                                          8+

De overgave / Arthur Japin (Na 200 pag. opgegeven)                                          5-

Erasmus en het poldermodel / Herman Pley                                                           7

Het woeden der gehele wereld / Maarten ’t Hart                                                   8-

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel                                                          8,5

De hand van mijn moeder / Nafisa Haji                                                                     7+

Knielen op een bed violen/ Jan Siebelink (na 250 pag. opgegeven)               5

Kleine landjes -berichten uit de Kaukasus / J.B. Cortius                                    7

Caesarion / Tommy Wieringa                                                                                        8

Harlekino / Tessa de Loo                                                                                                 8-

Grijze Zielen / Philippe Claudel                                                                                    8

Het Rozeneiland / Sanne Terlouw                                                                                7

Brug der Zuchten / Richard Russo                                                                                8-

Het diner / Herman Koch                                                                                                 7+

IJskastmoeder / Janneke van Bockel                                                                         7,5

God is Gek / Kluun                                                                                                               5

Duel / Joost Zwagerman                                                                                                   6,5

De hand van Fatima / Ildefonso Falcones                                                                 8-

Het zwijgen van Maria Zachea / Judith Koelemeijer                                             7,5

God’s Gym / Leon de Winter                                                                                            7+

Zoete Mond / Thomas Rosenboom                                                                                 7,5

Eenzaamheid van de priemgetallen / Paolo Giordano                                          8-

 De verborgen geschiedenis van Courtillon / Charles Lewinsky                         8

River van Vergetelheid / Philippe Claudel                                                                 8+

Het spel van de engel /Carlos Ruiz Zafón                                                                  7,5

Quadriga / F. Springer                                                                                                          7-

Sonny Boy / Annejet van der Zijl                                                                                       7,5

 

Eat, pray, love

/ sprakeloosid / 9 reacties

20200420_160030

De voorbereiding

Je zou bijna zeggen, wie is er nu niet groot mee geworden, het boek Eten, bidden ,beminnen van Elizabeth Gilbert. Tenminste dat geldt voor de vrouwelijke helft van het lezersbestand, want ik projecteer mijn eigen mening gemakshalve maar op de rest van de bevolking die het boek waarschijnlijk net als ik af zullen doen met ‘o, een vrouwenboek, niets voor mij.’

Maar man of vrouw, je moet wel in een grot hebben geleefd om het boek niet te kennen. Thuis ligt hij ook bij ons in de kast en mijn vrouw wilde heel graag de film zien en we hebben die dan ook netjes bij de videotheek gehaald. Eat, pray, love naar het gelijknamige boek van Elizabeth Gilbert. Halverwege de film gaf ze trouwens te kennen dat ze het boek niet uit had gelezen, want uiteindelijk vond ze het spirituele gedeelte toch te oppervlakkig worden, hoewel ze zeer enthousiast was over de voedselbeschrijvingen. Ik kan niet oordelen over het boek, wel over de film, want die heb ik inmiddels gezien en hieronder volgt een typische mannelijke recensie, denk ik.

Het filmverhaal

Een New York’s stel komt in een huwelijkscrisis terecht, ze kenden elkaar al vanaf jeugdige leeftijd. Rond de dertig is het tegenwoordig heel erg in zwang om allerlei existentialistische vragen te stellen zo ook Liz Gilbert (Julia Roberts), autobiografisch dus. Oppervlakkige oplossingen in de directe omgeving (nieuwe liefde) of anderszins hielpen niet, dus één jaar eruit om jezelf in je quarterlife terug te vinden.

Italië staat als eerste op het programma. Een bezoek waarbij een oude passie wordt opgepakt, namelijk eten. En in Italië kan dat uitstekend. In het tweede deel wordt een vrouwelijke goeroe in India bezocht om het innerlijke te reinigen en andere levensvragen beantwoord te krijgen.

Als laatste komt Indonesië aan de beurt en daar komt Liz ook letterlijke aan de beurt om de passie en liefde weer in haar leven te krijgen. Ze ontmoet daar een zwalkende Braziliaan of Australiër, of in ieder geval een wereldburger. Overal worden vrienden gemaakt en levenslessen krijgt ze door gesprekken met hen en door eigen ervaringen.

Mijn filmblik op Eat, pray, love

Voorop gesteld dat ik het boek niet gelezen heb (en naar allerwaarschijnlijkheid ook nooit zal lezen), oordeel ik 100% op basis van de film. Ik heb mooie plaatjes gezien van Italië en Indonesië en een hele hoop clichés over alle drie de landen. Het luxeprobleem van een quarterlife crisis in New York is al een cliché op zich natuurlijk. Daarmee lanceer ik mijn eerste bezwaar namelijk ik vond de film te fragmentarisch. Alleen het ‘love’ gedeelte maakte dit iets goed, toen kwam er iets verhaal in. Het spirituele gedeelte had wat mij betreft een groot FEBO gehalte. Veel hapklare bamiswami wijsheid, die op zich niet fout is, maar te oppervlakkig. Het meest bij gebleven is de wijsheid over een arme drommel in Italië die God vraagt om een grote prijs in de loterij te winnen. Zijn wens blijft onbeantwoord, maar op zeker moment krijgt hij van Hogerhand wel ingefluisterd: ‘Je moet dan eerst wel een lot kopen.’ In normaal Nederlands zou je zeggen: ‘Wie niet waagt, die niet wint.’

Blijft over de hoofdrol van Julia Roberts. Ik kom haar met enige regelmaat tegen in films en ik herinner me haar vooral van de film ‘The Mexican’ en daarin viel ze me niet tegen. Aanvankelijk vond ik dat Julia er slecht uitzag in de film, later toen ze in Italië en zeker in Indonesië was, moest ik mijn oordeel enigszins bijstellen. Daarmee concludeer ik dat ze de stemming van de hoofdpersoon op een geloofwaardige manier neerzette.

Tja, en waar kom je qua waardering dan op uit? Het is in mijn optiek een vrouwenfilm, zonder dat dit denigrerend bedoeld is, maar ik behoor niet tot het marktsegment. Ik kan het geen voldoende geven. Een relativerende opmerking hierbij is dat ik Bridget Jones Diary niet eens af heb kunnen kijken en dat lukte nu wel.

Mijn filmblikwaardering voor Eat, pray, love is op een schaal van 1 tot 10

5,5

==================================================================

Eerdere filmblikken

The King’s Speech                                                   8,5

VERWELKOM DE LENTE 2011

/ sprakeloosid / 11 reacties

Begin februari 2011, de vorst zit nog in de grond en hier en daar liggen nog resten sneeuw. Een beetje, niet-sportief, mens zit binnen en in mijn geval achter de computer, blogjes te maken. Naar aanleiding van de meest belachelijke beslissing denkbaar binnen GroenLinks over Kunduz, besloot ik maar eens te gaan Twitteren. Jolande Sap stond al snel op mijn shortlist, anderen volgden. Twitteren blijkt best heel leuk te zijn. Het bied je in ieder geval de mogelijkheid om door de bril van anderen de (digitale) wereld in te kijken. Zo gebeurde het dat ik gevolgd werd door ‘Klean it’ met daarbij vrij snel de uitnodiging om op 20 maart 2011, het fictieve begin van de lente, de wereld een klein beetje mooier te maken. Ik hoefde slechts één stukje zwerfvuil op te ruimen.

‘Ik ben daar gek, is de eerste opwelling!’ of ‘Zal wel zo’n wazig type zijn.’ Maar de slogan ‘verbeter de wereld, begin bij jezelf’ snijdt wel hout. Dus ik dacht, laat ik maar toegeeflijk zijn en het initiatief waarderen. Het waait waarschijnlijk toch wel over. Twitteraar ‘Klean it’ bleek standvastiger en ogenschijnlijk groeide zijn aanhang en eigenlijk vond ik het best een sympathiek idee. Ik twitterde maar eens naar enkele lokale kranten in de hoop meer ruchtbaarheid te krijgen, zonder resultaat. Mijn facebookvrienden werden op de hoogte gebracht en 20 maart 2011 naderde met rasse schreden.

De schaamte voorbij, ben ik de dag rustig gestart met een beetje lezen in de krant en op internet, want de geestelijke hygiëne is uiteraard ook belangrijk. Daarna volgde de Algemeen Dagelijkse Verzorging, fris en fruitig stap ik naar buiten om me voor te bereiden om 1 stukje zwerfvuil te lijf te gaan. Peace of cake.

 

En natuurlijk ga ik niet voor 1 stukje zwerfvuil dus ik neem mijn maatregelen. Een plastic zak en paar handschoene en neem afscheid van de stoel die me eigenlijk ook wel toelachte bij de eerste lentezon. Uit de wind is het lekker, maar De Lente Verwelkomen kan ook anders. Ik heb het Klean it belooft: een man een man, een woord een woord

 

 

 

 

Hieronder volgt een foto-impressie van een parkje in de buurt. Het kostte me al met al twintig minuten, inclusief fotograferen om een zak zwervuil bij elkaar te krijgen. In de wetenschap dat er nog veel ligt, bedenk ik wat 20 mensen zouden kunnen doen in een kwartier, laat staan 100 mensen.

Plastic en papier gevonden, maar ook oud&nieuw was nog nadrukkelijk aanwezig alsmede de uitingen van het carnaval. Rondom een school in de buurt lagen heel veel pakjes drinken, maar ook blikjes bier zijn gevonden. Hondedrollen waren ook talrijk aanwezig, met permissie heb ik die maar laten liggen.

Het totale resultaat van ruim een kwartier wandelen in de zon:

En vanavond is het weer helder, dus de maan kan zijn gang weer gaan, maar komt nu net een beetje minder vuil tegen, althans hier in Duiven.

 

Vol verwachting scheen de maan afgelopen nacht, in de wetenschap dat De Lente Verwelkomt  gaat worden.

The King’s Speech

/ sprakeloosid / 25 reacties

20200420_160030

De voorbereiding

Terwijl de foyer vol loopt met vrouwen, jong en oud, want de all-time bestseller ‘Gooische Vrouwen’ draait ook in Doetinchem, hebben wij kaartjes voor ‘The King’s Speech”. Een film die gekozen wordt op basis van het afstrepen van het aanbod ter plekke in combinatie met de aanvang van de film. Er moet namelijk wel eerst een hapje gegeten worden. Op een lege maag is het namelijk slecht film kijken, op een te volle trouwens ook.

Geheel onbevooroordeeld zullen wij de film gaan aanschouwen, want zelfs in de media heb ik niet stil gestaan bij deze film. Achteraf heeft mijn vrouw me op deze film gewezen, met de woorden dat ze het vermoedelijk een hele mooie film vindt, maar ze twijfelde of ik de film kon waarderen. Ze had het dan ook slecht aangepakt door het woord ‘kostuumfilm’ te gebruiken. Het is ontegenzeggelijk mijn eigen gebrek, maar bij de woorden kostuumdrama of film haak ik af.

Op vrijdag 18 maart 2011 zit ik samen met oud-collega en vriend onbedoeld in een kostuumdrama naar het schijnt. Uiteraard beide voorzien van een boertige schnitzel. In de zaal zaten hooguit twintig mensen en de onbevangenheid maakte me blij, een soort sneak preview als het ware. De titel suggereert natuurlijk het een en ander, maar ik wist niet in welke tijd de film zich afspeelde, ik wist niets van wie er in meespeelden, laat staan dat ik op de hoogte was van professionele kritieken. Een Engelse film was het enige dat ik vooraf wist en dat schept in ieder geval enig vertrouwen.

Het filmverhaal

De film pakt eigenlijk vanaf het eerste moment. De zoon van koning George V moet een publieke speech houden. Hij heeft echter een spraakgebrek, hij stottert. Een persoonlijk drama, maar gelukkig is hij niet de beoogde troonopvolger, dat is zijn oudere broer David. In een tijd waarin ook het koningshuis moet geloven aan de nieuwe media zoals de radio, is een spraakgebrek voor een publieke persoon natuurlijk een regelrechte ramp. Er wordt naarstig gezocht naar methodes om de koningszoon te helpen, zonder resultaat. Zijn vrouw (Queen mum) vindt buiten de koninklijke relatiesfeer een hoog aangeschreven spraaktherapeut uit Australië. Deze man houdt er onconventionele methodes op na en gaat vooral uit van psychische blokkades en minder van technische mankementen bij een spraakgebrek.

De relatie tussen de koningszoon ‘Bertie’ en de therapeut Lionel staat centraal in de film. Een clash tussen de adel en het gewone volk, een clash tussen conventies en het onconventionele en een relaas van het Engeland tussen de beide wereldoorlogen. Tussen de bedrijven door speelt de affaire Wallis Simpson nog mee, nu niet vanuit de romantische kant zoals de liefde tussen troonopvolger en de Amerikaanse burgerdame Simpson normaliter wordt bezien. Kortom, een ‘kostuumdrama’ maar dan in de zin dat voor de kijker de sfeer uit die tijd uitstekend filmisch wordt weergeven. En met mijn beperkte definitie zou ieder ‘goede’ historische film dan een kostuumdrama zijn, want het is ‘not done’ om het Engelse koningshuis uit die tijd in spijkerbroek te laten fungeren.

Als de affaire Simpson leidt tot het aftreden van koning Edward VIII en de stotterende Bertie koning George VI wordt, zijn de rapen gaar. De apotheose van de film is de uiteindelijke zeer geslaagde radiospeech van de koning bij de aankondiging dat Engeland en Duitsland andermaal met elkaar in oorlog zijn.

 

Mijn filmblik op ‘The King’s speech’

Allereerst word ik andermaal bevestigt dat ik een gemiddelde Engelse film prefereer boven veel Amerikaanse films. De mensen zijn meer mensen en minder getransformeerde plaatjes. De film wordt daarmee geloofwaardiger. De onderkoelde humor is natuurlijk spreekwoordelijk, maar ook in The King’s Speech op gezette tijden meesterlijk gebruikt. De sfeer uit de jaren twintig en dertig wordt mijns inziens op voortreffelijke wijze weergegeven en ook de leden van het koningshuis zijn met al hun emoties echte mensen geworden, weliswaar mensen op stand, maar toch.

Het einde van de film, de geslaagde oorlogsspeech is op dusdanige wijze vertolkt, dat ik als Nederlands kijker, bijna vaderlandse gevoelens koesterde voor Engeland. Ik had de neiging om na ‘The King’s Speech’ op te staan en uit volle borst ‘Rule Britannia, Britannia rules the waves’ te zingen. En dat mag een groot compliment voor de film heten waarin ik meegezogen ben, want waarom zou ik als Nederlander patriottistische gevoelens koesteren voor een ander land?

Zoals ik al aangaf, de acteurs en actrices kwamen bij mij zeer geloofwaardig over, maar één rol mag niet onvermeld blijven namelijk die van Timothy Spall. Op gezette tijden kom ik deze prachtige acteur tegen in films (bv. All or nothing en de verschillende films van Harry Potter) en ook in ‘The King’s Speech’ zet hij een prachtige Winston Churchill neer, een geniale bijrol van een van mijn favoriete acteur, Timothy Spall.

Mijn filmblikwaardering voor The King’s Speech is op een schaal van 1 tot 10

8,5

De officiële site van The King’s Speech

Philippe Claudel/ Rivier van Vergetelheid

/ sprakeloosid / 7 reacties

Met een vluchtige blik heb ik wel eens in serieuze recensies gelezen dat Philippe Claudel een meester is in het neerzetten van grijstinten. Ik kan dat in zekere zin beamen na het lezen van zijn Verslag van Brodeck en Grijze Zielen.

Nu ik ‘Rivier van Vergetelheid’ ken, constateer ik dat er sprake is van een diep donker grijze kleurschakering. Ik wist echter niet dat donkergrijs zo mooi kan zijn. En dat is vooral ook te danken aan het feit dat het grijze palet op de meest onverwachte momenten literair wordt opgesierd met felle rode verfspatten, maar ook verstaat Claudel de kunst om verloren hoekjes in het donkergrijs, fijnzinnig te voorzien van pastelkleurige miniatuurtjes.

 

Rivier van Vergetelheid

Philippe Claudel 

Bezige Bij

Amsterdam 

2006

 

Toch overheerst het soms adembenemende grijs bij Claudel. Ook Rivier van Vergetelheid gaat over oorlog. Maar nu niet over die allesvernietigende oorlog van op drift geraakte mensenmassa’s. Nee, het gaat over de oorlog die de ik-figuur voert met en in zichzelf over het intense verdriet na het verlies van zijn levensgezel Paule. Wanneer is hij haar fysiek kwijtgeraakt, bij haar werkelijke dood of al eerder gedurende haar ziekbed? En de centrale vraag in de vertelling is wanneer raakt hij het allesoverheersende verdriet kwijt. Mag hij dat wel kwijtraken? Is dat niet een onwenselijke schoffering aan het adres van Paule en de liefde die hij nog steeds in iedere vezel van zijn lichaam voelt?

In de eerste periode na haar dood zuipt de ik-figuur vooral en is apathisch. Na ruim zestig dagen komt hij op een soort tweesprong in zijn leven. (pag. 20/21)

‘Het zou beter zijn als ik alles van me af had gegooid toen het nog kon. Me had vermand, had geneukt met de eerste de beste griet die ik ontmoette. Weer aan het werk was gegaan, mijn werk dat niet stommer is dan dat van een ander. Me niet te veel gehecht had, afstand had bewaard. Ik had me onnozel moeten houden, en dan hadden de dagen, de rimpels en de glazen wijn de rest wel gedaan. Maar dan had ik de wegen weer moeten nemen die jij had genomen, de gezichten moeten terugzien die jij nog had gekend, vragen moeten beantwoorden; en op die manier zou ik gedwongen zijn om jouw dood steeds weer tegen te komen in de woorden van die anderen, in een eeuwige heropvoeding van jouw dood.’

De ik-figuur kiest voor de vlucht met medeneming van drie brieven van Paule en haar angora trui. Uiteindelijk belandt hij in het nietszeggende dorpje Feil aan de Maas in de Ardenne. Hij neemt zijn intrek bij een hospita, de oudere weduwe mevrouw Outsander en koopt drie schriften bij de neringdoende kantoorwinkel. De schriften zijn van het merk Conquérant. (veroveraar.)

In zijn Conquérants beschrijft de ik-figuur zijn verlies. Het verdriet komt op de meest onverwachte momenten. Iedere eenzame wandeling en ontmoeting met één van de dorpsbewoners kan aanleiding geven voor een flashback met Paule, maar ook met betrekking tot zijn negatieve gevoelens over zijn jeugd. Hij was immers maar een ongewenste hoerenzoon en dat liet zijn moeder maar al te graag weten.

De ik-figuur wordt als vreemdeling op een organische manier opgenomen door de dorpsgemeenschap, dat wil zeggen de klaverjassers in het café, de grafdelver Maltoorp, maar ook door de jonge en mooie Reine, die werkt bij de bakker. Ieder op zijn eigen manier helpt de ik-figuur zijn verdriet een plaats te geven, vaak niet eens bewust, maar gewoon vanuit volkswijsheden of opgedane zelfkennis op basis van hun eigen grijze leventje in Feil.

Als de lange winter voorbij is, komt het punt om het verdriet af te ronden, het is klaar. De relikwieën (brieven, trui en Conquérants) worden in de Maas gegooid. (p. 126/127)

‘Ik hurkte neer bij het water, ver weg van de pontons, dicht bij de brug. De brieven lagen plat op het wateroppervlak, ze bleven dicht bij de kant en draaiden rond. Het was alsof ze niet zo ver de rivier op durfden te gaan. Toen werd het papier zwaarder, het veranderde van kleur. Al Paules woorden raakten één voor één verstrikt in de blauwgroene netten van uitgelopen inkt, als bewegend, piepkleine delta’s, zo weer verdwenen, van een land dat toen ik ernaar keek mijn eigen beeld terugkaatste, het gezicht dat ik zelf niet kende. Mijn ogen volgden de brieven die wegdreven en uiteindelijk op de stroom werden meegevoerd. Niets kon ze ertoe bewegen kopje-onder te gaan. Ik had graag gezien dat ze in slaap vielen en wegzonken in de loop van de rivier, tussen de warrige algen en de schaduwen van het water, maar ze gingen richting horizon, daar waar hemel en Maas tezamen komen en hun licht uitwisselen, zodat de hemel helder en oneindig wordt en de rivier koud en winderig. Tussen die twee putten met hun onstoffelijke wanden gingen de brieven van Paule uiteindelijk ten onder.

En ik betrapte me erop dat ik helemaal geen verdriet voelde, geen steek in het hart, ook niet toen ik de trui zo ver mogelijk het water in gooide. Even vouwden de trui zich open, met wijd uitgestrekte mouwen, daarna verdween hij als een stuk lood in de diepte.’ 

Hij laat de grafdelver dan nog zeggen: (pag. 127)

‘Ieder op zijn eigen manier, je begraaft zo goed als je kan…’

Een heel fijn en vooral ontroerend boek(je) is dit van Philippe Claudel. Qua dikte denk je het in twee uur weg te lezen, maar zijn schrijfkunst noopte me tot herlezing en nagenieten. In de eerder genoemde werken van Claudel viel mij de relatieve ‘eenvoudige’ stijl op. De kunst om in alle eenvoud een heel levendig verhaal te boetseren. In Rivier van Vergetelheid wordt dat afgewisseld met bijna barokke zinnen en vooral heel gedetailleerde biologische en plantkundige beschrijvingen. Maar ook op culinair gebied laat Claudel zich niet onbetuigd als het gaat om opsommingen van voedsel in literaire hoogstandjes.

Nu wil het toeval dat ik tijdens het lezen van zijn werk een autorit maakte via de E40 van Duinkerken via Brugge, Gent en Antwerpen naar Turnhout, de Nederlandse grens over. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik de autorit dwars door België op zijn minst deprimerend vindt en uitstekend past bij de grijstinten van Claudel, al ben ik ervan overtuigd dat Philippe Claudel ook deze reis kan beschrijven op een manier die uitstekend past bij mijn donkergrijze oordeel. Na lezing van dit werk krijgt een mens sowieso geen vrolijk gevoel bij België. Het Bureau voor Toerisme van Vlaanderen en Wallonië adviseer ik daarop ten stelligste Claudel niet in de huren voor het schrijven een kleurige reclamefolder.

Hoewel, toen ik onderweg, een eind voor Antwerpen de afslag Lochristi zag staan, was ik ervan overtuigd dat ook Feil of de andere plaatsen als Minelseen en Zoosten daadwerkelijk bestonden. Het raadplegen van Google-maps hielp me uit de droom. Want in een melancholieke stemming zou ik graag een tijdje in Feil willen logeren om uiteindelijk mijn zorgen in de Maas te gooien.

Rivier van Vergetelheid, misschien wel het mooiste boek dat ik in lange tijd heb gelezen. In ieder geval voor dit moment.

 

NIEUW, gadverdamme

/ sprakeloosid / 3 reacties

Op mijn achttiende was ik eigenlijk al een oude opa. Ik zag er weliswaar nog niet zo uit, maar allerlei muziekvernieuwingen konden me al gestolen worden. Soms pakte ik een nieuwe groep mee, maar vaak ook niet. Ik vond het niet zo erg om niet hip te zijn, of cool, of vet. Dat laatste word je trouwens vanzelf wel als het echte opa-stadium dichter bij komt, maar dat terzijde.

Ook allerlei snufjes op het gebied van stereo en hifi, nu worden dat steevast heel nieuwerwets gadgets genoemd, interesseerde me niet bovenmatig. Goed, ik vond het best aardig om op vakantie een moppie muziek mee te kunnen nemen, maar als het er niet was, vond ik het ook best. Toen de leeftijd van het autorijden aanbrak, moest ik gewoon van A naar B en dat deed ik beter met een solide auto. Of er nu ABS, VTS of anderszins buitenissige en geilmakende nieuwigheden in zaten, van mij hoefde het niet. Ik rijd inmiddels bijna vier jaar een Volvo 850 uit 1995, niet een auto voor de PC Hooftstraat en  al helemaal geen verlenging van mijn mannelijkheid.

Ik ben dus niet zo heel erg van nieuw. Des te harder kan ik lachen om allerlei reclames die iedere keer weer verbetering, verandering en vooral vernieuwing aankondigen. Waspoeders zijn vernieuwd, al jaren lang. Verouderingscrêmes worden ieder jaar onder nauwgezette wetenschappelijke begeleiding vernieuwd. De meest onbenullige kok, kan met de vernieuwde sausen van merk A in een keer de keukenprins uithangen, immers het is nieuw. En wat te denken van de constante evolutie op het gebied van maandelijkse ongemakken van de vrouw. Absorptie-vermogen sterk verbeterd, vormgeving wordt aangepast aan de nieuwe onderbroekenmode en het is een tijd heel nieuw geweest dat vleugels ernstig noodzakelijk waren. Ik kan niet meepraten over nut of noodzaak van de vernieuwingen, maar constateer slechts dat de marketeers gigantische creatieve mensen zijn en consumenten soms akelig domme koeiekoppen.

Ik zag de lol er nog wel van in als ik de reclameblokken zo langs zag komen terwijl ik met mijn oude vertrouwde Grolschje al zappend op de bank zat. Toch begin ik het verzadigingspunt allengs te bereiken. Al jaren horen we dat Europa aan de man gebracht moet worden, we moeten gaan geloven in een NIEUW Europa. Enige jaren geleden lieten allerlei spotjes ons weten dat we ook al niet goed konden autorijden, dus werd ons aangeleerd om te wennen aan het NIEUWE RIJDEN. Het nieuwe rijden???? Ja, het bestond al voor de invoering van de 130km zones. De laatste jaren wordt de term het NIEUWE WERKEN ook steeds meer gemeengoed. Dat schijnt thuiswerken te zijn om het NIEUWE RIJDEN te vermijden, maar dan weer anders. Vanavond kwam er nog iets bij zag ik op tv: ‘Het NIEUWE PINNEN.’

‘Jawel hoor, we deden het weer niet goed, we zijn allemaal randdebiel en we worden beter mens als we met zijn allen NIEUW gaan PINNEN. Bij voldoende deelname bereiken we gezamenlijk de orgastische staat van het NIEUWE PINNEN. Het pasje moet namelijk niet meer door de gleuf getrokken worden, maar moet in de gleuf geplaatst worden.’

Een waanzinnige jeukmoment was dat voor mij en recalcitrant als ik kan zijn, denk ik in mijn eerste opwelling dan; “Maar, ik doe lekker niet mee.” Omdat ik besef dat zoiets niet haalbaar is, verzoen ik me er maar mee dat de wereld gek is. Tegelijkertijd probeer ik na te gaan waarom dat woordje NIEUW zo’n allergische reactie opwekt bij mij.

Ik kan er zo snel niet opkomen.

Of toch wel? Leven we op dit moment niet onder de bezielende leiding van de NIEUWE POLITIEK. Sterk verbeterd, wetenschappelijk bewezen en handzaam NIEUW, dus vooral geen OUDE POLITIEK? Zou het zo simpel zijn, die NIEUWE POLITIEK?

VERNIEUWD? Driewerf gadverdamme

Man Cave

/ sprakeloosid / 5 reacties

Op facebook word je op de hoogte gebracht van allerlei wetenswaardigheden en zo verschijnt al enige tijd dat een van mijn facebookvrienden dol is op de man cave. Had ik daar vorig jaar ook al eens niet iets over geschreven? Even op de documentenzolder kijken en ja hoor. Onderstaande blogje gaat er over.

Gisteren vielen alle puzzelstukje op hun plek. Ik wist in een keer wat er ontbeerde in mijn leven. Een man cave. Een plek waar je als man je mag gedragen als een echte Al Bundy, een plek waar je schaamteloos seksistische grappen mag maken, waar een scheet een uiting van welwillende overgave is en niet iets is om voor te schamen. En een boer is niet meer dan een logisch peristaltisch proces dat inherent is aan het drinken van een goed glas bier. Geen feministische scherpslijperij komt er aan te pas, geen fatsoensrakkers die je storen, gewoon een plek waar een man een man kan zijn. Per slot van rekening ‘A man has got to do what a man has got to do.’

Voorlopig was mijn eigen blog de plek ‘to be’ in dit kader, maar nu weet ik dat dit beter kan. Want op dit blog komen ook vrouwen, mijn moeder leest het per slot van rekening, dus al kan ik de schijn ophouden dat bloggen mijn eigen man cave is, mijn geweten haalt die vermeende testosteronvrijheid dan wel weer in.

Dus deze week maar gewoon een cake op week zes met, vooral liedjes en Europa.

Nederland gaat Europa in en we mogen trots zijn. Sieneke gaat ons vertegenwoordigen met Shallalie. Oef, nu heb ik het moeilijk als mens om hier niets over te zeggen, want het afbreukrisico en een traumatische ervaring voor het arme zeventienjarige kind is levensgroot. Ik wil daar geen bijdrage aan leveren, maar ik wil wel even een momentje stilte om alle verantwoordelijken voor het arme kind alle wijsheid mee te geven om haar netjes te begeleiden. Ik ben er niet TROTS op.

Een liedje van het zelfde kaliber, het is tenslotte bijna carnaval, is “Ik heb een zachte G, maar ook een harde  L” . Het zal vast heel kolderiek zijn in het hosgebeuren, maar mij zakt de boks van mijn reet.

Over Europa gesproken, het is toch maar goed dat Balkenende, die van de Balkende B (= bullshit) niet de eerste Europese president is geworden, want die was vast niet zo daadkrachtig opgetreden als onze Zuiderbuur Herman van Rompuy. Die weet alle Europese leiders wel te mobiliseren voor maandelijks overleg. En dat is hard nodig, want na IJsland met Ice-Save, dreigt door Griekenland de Europese beschaving ruim tweeduizend jaar na dato wederom meegenomen te worden in een eeuwenlange degeneratieve toestand. Toen pikten de Romeinen het nog wel op en stelde het proces nog een tijdje uit. Maar van de Italianen hoeven we ook niets verheffends meer te verwachten.

Misschien kan Nederland ondanks ‘Shallalie’ en die harde L weer eens een deuntje meezingen op het wereldtoneel. Te beginnen met een paar stoere gouden medailles op de Winter Spelen en onze politieke Jolly Joker zal er zeker garen bij spinnen. U weet wel, niet natuurlijk die man uit Venlo met zijn zachte G, over zijn L doe ik verder geen uitspraken. Nee, die ander van Trots op Nederland. Zij zal ongetwijfeld uitgroeien tot de hedendaagse Jeanne D’Arc van het nieuwe Europa. Vandaag heeft ze de eerste stap gezet door haar partij al een nieuwe naam te geven. Trots op Nederland wordt simpelweg TROTS, dus ook op Europa denk ik dan. Misschien wel met ROTS Rita als opvolger van Rompuy. Vandaag kwam ze het soppend vertellen bij ‘De wereld draait Door’ op de haar bekende mediageile wijze.

In 2011 zal ze zeker meedoen met het Eurovisie Songfestival tevens haar carnavalshit. En dan is het dweilen met ‘ Ik heb een harde G, maar ook een natte K….’

Ik zei u toch, mijn blog is ook een beetje mijn man cave.

Sorry mam.