Beetje Bert Haanstra

Het gebeurt me niet zo vaak. Er zijn dagen dat ik niet aan hem denk, maar vanavond wilde ik Bert Haanstra zijn. De man die geweldige documentaires heeft gemaakt over mens- en diergedrag. Hij deed mij voor het eerst beseffen dat mensen eigenlijk hele eigenaardige wezens zijn. Bert Haanstra is trouwens vooral bekend van misschien wel de beste docu ooit. Wie kent er niet Fanfare. Een muzikaal epos dat zich afspeelt in Giethoorn met plaatjes waar velen naar terugverlangen. Ik zal heel eerlijk zijn, Bert was al populair voordat ik ook nog maar in de planning was, maar dat stukje nostalgie uit Fanfare is onbetaalbaar.

 

 

 

Vanavond, de hitte is op zijn retour, pak ik de fiets voor mijn portie noodzakelijke beweging. Het waait, maar op de dijk met uitzicht op de Loowaard heb ik de wind mee. Dat is goed voor het gemiddelde en dat is te zien op mijn kilometerteller. Misschien vind ik de aanschaf van een eenvoudige kilometerteller nog wel belangrijker dan die hele mooie solide fiets van me. Vlak voordat ik het rustieke dorpje Loo voorbij fiets, vang ik muziekklanken op.  Dat moet de plaatselijke muziekvereniging Excelsior zijn. Ik laat even in het midden of het een Fanfare of een Harmonie-orkest is. Misschien wel geen van beide, dat laat ik aan de kenners over. Ik neem in ieder geval een heleboel ‘kopergeluiden’ waar. Ze spelen buiten in de buurt van het gebouw van de Schutterij Willem Tell.

 

Wanneer ik verder fiets zie ik ze ook. Mijn fietstocht wordt begeleid door eerlijke muziekklanken. En op dat moment moest ik denken aan Bert Haanstra door de muziek tegen de dorpse achtergrond. De fietstocht, de zomerse warmte, de muziek uit het dorp bij elkaar was een compleet plaatje. Bert Haanstra legde zoiets op filmische wijze vast. Ik schiet een plaatje met mijn mobiel in de wetenschap dat de afstand waarschijnlijk te groot is. Later zie ik wel of de foto gelukt is en een weergave is van de sfeer die ik ervoer op dat moment. Ik ga verder richting Pannerden over de bochtige dijk. Nog lang blijven de klanken hoorbaar, immers de wind komt vanuit de goede richting. Ik fiets lekker door in de wetenschap dat ik ook nog terug moet, tegen de wind. Maar dat is voor later, nu luister ik hoe lang ik de muzikale zomeravondgeluiden uit Loo nog kan opvangen.20180629_203716

Juffrouw Ooievaar?

20180612_211345

Je hebt een nieuwe fiets, je moet van de dokter afvallen en je denkt het nuttige met het aangename te verenigen door je fietsavonturen wereldkundig te maken. Even overnieuw, ja ik heb een nieuwe fiets, ik moet van mezelf afvallen hetgeen door de huisarts met klem is aangeraden en mijn avonturen zijn natuurlijk heel betrekkelijk. Hoewel a dirty mind is a joy forever zeggen ze wel eens. En toch moet het anders, want schreef ik in mijn eerste fietstochtje insinuerend over bizar schapengedrag, bij de tweede wilde ik de hele muggengemeenschap dwingen tot algehele seksuele onthouding en het laatste ging over hengstendriften. Deze keer maar op zoek naar iets onschuldigers. Misschien over de prachtige uiterwaarden of als ik geluk heb over iets filosofisch al is dat dan wel de eerste keer. Of gewoon niet, dat kan ook.

20180612_211410

Het fietsen gaat lekker dus ik besluit een extra grote lus te maken en rijd over een van de mooiste dijken van het Gelders Eiland. Vaak rijden we er met de auto over om te kijken of de ooievaar op zijn nest zit. Nu met de fiets kan de blik op de ooievaar misschien nog intenser zijn. Een stemmetje in mijn hoofd zegt ‘Oppassen!’ Want waar moet je over schrijven als je de ooievaar centraal gaat stellen? Dat kan maar naar één ding leiden of ik zou de Fabeltjeskrant moet aanhalen. Welke onbewuste preoccupatie zorgt voor deze onderwerpen in mijn blogs op dit moment?  Het stikt hier van de ooievaars trouwens. Je zou bijna denken dat het bewust regeringsbeleid is om de vergrijzing op termijn te keren.

20180612_211621

 

Geconcentreerd zoek ik naar leven op het ooievaarsnest, maar niets. De jongen kunnen nog niet uitgevlogen zijn en van vader en moeder ooievaar geen spoor. De kuikens zullen wel slapen nu ze niet hoeven te eten. Jammer geen statige vogel op het nest. Ineens trap ik volop op de rem. Op een lantaarnpaal vlak voor me zit één van de ouders. Of het vader of moeder is weet ik niet, misschien leven de ooievaars in al in een gender-neutrale maatschappij? Wie zal het zeggen? Ik bewonder het enorme beest daar op de lantaarnpaal dat zich rustig laat fotograferen. Na vijf minuten fiets ik door in de wetenschap dat de kuikens reageren op het geklepper van het exemplaar op de lantaarnpaal. Even steken de kopjes boven de rand uit. Nu nog veilig langs het dier, want de peristaltiek van een ooievaar is niet spreekwoordelijk, maar zou dat wel moeten zijn. Zonder vogelpoep op mijn overhemd fiets ik verder. Ik moet toch eens uitzoeken waar de fabel van de ooievaars vandaan komt. Of laat het mij of de andere lezers hieronder weten.

20180614_114905

De jongen zitten nog op het nest zag ik vandaag.

Een gedwongen huwelijk.

20180611_194112

De weg werd geblokkeerd door een kleine paardentrailer. Er kwam een hoop hitsig lawaai uit de kar. Het opschrift van de trailer gaf aan dat de eigenaar een hengstenhouderij exploiteerde. Bij het weiland stond een middelbare man die keek hoe de hengst het weiland in werd geloodst. Er zat veel dynamiek in de kleine hengst. De middelbare man keek tevreden naar het vurige beestje, terwijl een merrie aan een hek zat vastgebonden. Vanochtend moet de eigenaar van de merrie gedacht hebben ‘Vandaag moet het maar eens gebeuren’. Ik vraag me dan af hoe weet zo’n man dat dan? Want veel fantasie is er niet nodig om te raden wat de reden is van het samenzijn van de mannen. Of beter gezegd het aanstaande samenzijn van de pony’s. Er zal vast wel een foefje zijn om in te schatten dat de merrie gewillig is. Bij koeien heet dat tochtig zijn, maar hoe dat bij paarden heet weet ik niet. Het is trouwens best knap om de gewilligheid van dieren op waarde te schatten. Sommige mensen weten het bij elkaar al niet eens, vandaar die hele #metoo-discussie.

20180611_200054

Nu ga ik mij fietstocht niet onderbreken om eens uitgebreid toe te kijken hoe het allemaal in zijn werk gaat en of het gaat lukken. Laat staan foto’s maken, want dan zet ik mezelf wel in een hele aparte hobbyclub met rare voorkeuren. Ik fiets gewoon verder terwijl ik moet denken aan een regelmatige terugkerende anekdote van mijn vader. Het moet in de oorlog zijn geweest dat hij op een plattelandsschool in Twente zijn onderwijs genoot. Degelijk katholiek en vroom was de opvoeding, De meester voor de klas behoorde onmiskenbaar bij de notabelen van het dorp. Een van de medeleerlingen kwam te laat en schoof zonder iets te zeggen in de schoolbanken. De meester was daar niet van gediend en sommeerde de jongen naar voren om hem (verbaal) te tuchtigen. ‘’Waar kom jij vandaan?” Het was een tijd onheilspellend stil en de vraag werd op nog barsere toon herhaald. De jongen in kwestie zou piepend hebben gezegd: ,,Meester, ik mos met den ko naar de bolle hen.” Dat was loepzuiver Twents. De vader van de jongen wist dat de koe tochtig was en een passende huwelijkspartner was blijkbaar gevonden.

20180611_200138

De jongen mocht weer naar zijn plek. Er werd verder geen woord meer over de kwestie gesproken. Natuurlijk had de meester respect voor het leven op het platteland, maar een degelijke les seksuele voorlichting kwam er toch niet van. Zeker niet omdat alle jongens zonder kennis van de bijtjes en de bloemetjes hier toch uitstekend begrepen wat er gebeurd was die ochtend.

Zoals gezegd, ik ga het schouwspel niet gadeslaan. Ter compensatie heb ik dit blogje maar gelardeerd met rustgevende foto’s van een paar kilometer verder op. Op het einde zag ik nog een weide met soortgenoten die heel eerbaar het weiland begraasden.

20180611_200538

Ik ben tegen muggenseks

Ik heb te doen met vegetariërs of veganisten. Niet omdat ik denk dat ze iets missen, ik begrijp best dat er goede redenen zijn om geen vlees te eten. Maar hoe doen ze dat tijdens fietstochtjes op zomeravonden waarbij het letterlijk stikt van het kleine ongedierte. Met enige regelmaat slikte ik een mug of vlieg door. Ik moest zelfs even stoppen omdat een hoestbui bijna mijn einde betekende. Op het moment dat ik weer bij kennis kwam zag ik het onderstaande beeld. Dat stemde me dan weer mild, de zon en een paar windmolens. Dat is ook een goede manier om de wereld een stukje beter te maken.

20180605_213822

Mijn dierenliefde houdt dus echt op bij muggen. Zeker de hoeveelheid die vandaag door de thermiek langs me heen, en soms dus in me terechtkomen, doet de wens in me boven komen of die beesten niet aan seksuele onthouding kunnen doen? Ik hoorde laatst trouwens dat de insectenstand drastische aan het verminderen is. Ook al weer door menselijk gedrag. Dit heeft gevolgen voor de huiszwaluw. De populatie van dit beestje is in de afgelopen veertig jaar ernstig teruggelopen. Ik heb wel een oplossing, want er is nog voer genoeg voor deze vogeltjes. Gewoon een kwestie van verhuizen naar het platteland, zich aanpassen aan de omstandigheden en integreren met de boerenzwaluw. Ik weet niet hoe die staan ten opzichte van gelukzoekers vanuit het dorp. Staan ze open voor integratie of zou er onder de vogels ook een soort PVV zijn. Van mij mogen ze massaal migreren zodat ik mijn fietstochtjes ongestoord kan maken.

20180605_213832

Groepsseks in de polder

20180603_121104

 

In een tijd waar alles kan, of in ieder geval alles zou moeten kunnen, was het even schrikken. Als argeloze fietser sta je even te kijken. Meerdere tientallen schapen gegroepeerd in een massale groepshug. Als ik naïef zou zijn, had ik nog kunnen denken deze beesten het lam in zich vonden en  het aloude spelletje ‘De boom die wordt hoe langer hoe dikker’ spelen. Ik ben niet naïef en misschien heb ik wel een dirty mind. Het eerste wat ik denk is waarom zo’n openbare groepsorgie op zondagmorgen? Wat drijft een meerderheid van deze schapen om bijna stil rondom een boom gegroepeerd te staan? Waarom is er iets verderop een iets kleinere groep die zich afgescheiden heeft? Zou dit kleine groepje een aparte fetisj hebben? Wat denken de individuen die niet meedoen? Zijn dat voyeurs, zijn ze te oud of te jong om mee te doen? Mogelijk dat ze noodgedwongen beschaamd moeten toekijken hoe hun soortgenoten zich laven aan elkaar?

 

Kortom allemaal vragen die voor mij onbeantwoord blijven. Want als het geen seks is, of in ieder geval wederzijdse genegenheid of een zuivere vorm van vrouwenliefde, ik neem aan dat er geen rammen in staan, wat is het dan wel? Wat drijft de ooien? Is er sprake van massahysterie die het spreekwoordelijke kuddegedrag versterkt? Het weer is wat bedrukt, dus een onweersbui in de loop van de dag is niet uitgesloten, maar van direct gevaar is nog zeker geen sprake. En als het noodweer toeslaat, de bliksem de boom raakt, dan transformeert de orgie in een massagraf. Tientallen schapen zullen het loodje leggen. Voor het aanstaande Suikerfeest is dat misschien een voordeeltje. Tenminste, ik weet niet als de Allesbestierende, in dit geval Allah, via de weergoden de schapen dood, of de schapen dan halal zijn?

 

20180603_121149

Een passende close-up?

Voorlopig onweert het nog niet, de schapen staan mogelijk nog bij elkaar hun groepsknuffel te continueren. Ik kan het niet met zekerheid zeggen, want als fietser denk je na een paar minuten toch dat je overbodig bent in dit groepsgebeuren. Met vele vragen in mijn hoofd fiets ik verder. Maar als er onder mijn lezerspubliek een schapenfluisteraar is, dan hoor ik graag wat de schapenratio achter dit gedrag is. Bij mezelf zal ik wel te rade gaan waarom ik als eerste aan groepsseks denk. De uitslag van dat zelfonderzoek houd ik trouwens wel voor mezelf.

Waarheen leidt de weg……voor de PvdA?

Wie kent haar nog, Mieke Telkamp? In vroeger tijden was zij de vertolkster van de begrafenishit ‘Waarheen leidt de weg?’. Dit vraag ik me ook al jaren af bij de PvdA. De volgers van mijn stukjes kennen mijn haat-liefde verhouding met de partij. Hoewel de haat nooit groot is, moet gezegd worden dat de liefde altijd broos is. De overtuiging voor de sociaaldemocratie is trouwens onverminderd groot.

Na het verlies in maart 2017 bij de Tweede Kamerverkiezingen, besloot ik weer lid te worden van de sociaaldemocraten. Voor mij was dat de vijfde keer. Zeer snel stond ik op de lijst van de plaatselijke PvdA, maar ook de lokale verkiezingen waren andermaal geen succes voor de PvdA. Dat gold niet alleen voor mijn eigen woonplaats, maar eigenlijk voor heel Nederland een uitzondering daargelaten. De PvdA is niet hot, dat is wel duidelijk.

Een interne evaluatie zal volgen. Voor nu wil ik eigenlijk stil staan bij het groter geheel van de sociaaldemocraten in Nederland. Het navolgende is zeker geen wetenschappelijke beschouwing waar het allemaal mis is gegaan, wie de schuld moet krijgen en wat er beter moet gaan. Het wordt geen vooropgezet plan voor een sterfhuisconstructie zoals mogelijk de eerste zinnen doen vermoeden. Voor mij is het een kwestie van bij elkaar harken van een aantal harde feiten tegen de achtergrond van maatschappelijke veranderingen. Ik moet op het einde van dit betoog de volgende twee vragen zien te beantwoorden. Wie wil de PvdA bereiken? Wat staat voor de gemiddelde sociaaldemocraat centraal in zijn eigen politieke vergezicht. Als ik dit kan achterhalen, dan is de vraag ‘Waarheen leidt de weg’ een invuloefening.

 

Geschiedenis

Het gaat te ver om de hele sociaaldemocratische geschiedenis door te nemen in mijn betoog. Ik volsta met de uiterst belangrijke functie die de SDAP voor de Tweede Wereldoorlog had voor de emancipatie van de werkende klasse in materieel en immaterieel opzicht. Met de oprichting van de PvdA in de jaren veertig was het slechts een kwestie van uitbouwen van allerlei voorzieningen zodat iedereen in Nederland een fatsoenlijk inkomen zou krijgen, verzekerd was van goed onderwijs en goede zorg en een vredige oude dag. Mede geholpen door de economische vooruitgang in ons deel van de wereld konden veel idealen verwezenlijkt worden. Zeker ook omdat andere politieke partijen de sociaaldemocratische principes niets in de weg legden. Zij bouwden mee en ondersteunden de nivellering. Er was consensus over de opbouw van de verzorgingsstaat. Het politieke gekibbel ging voor een belangrijk deel over de snelheid van veranderingen en de mate van nivellering. Juist vanwege de consensus over deze sociaaleconomische vraagstukken ging het de PvdA voor de wind. Het electorale hoogtepunt was de overwinningsnederlaag in 1977. De PvdA van premier Joop den Uyl als premier won de verkiezingen ruimschoots. Met tien zetels winst kwamen de sociaaldemocraten op maar liefst 53 zetels. Ruim 1/3 van de Nederlandse kiezers koos voor de PvdA. Met recht een volkspartij die vervolgens niet in de regering kwam. In de jaren daarna lukte dat de PvdA nog maar voor de helft van de tijd. (Tegenover de VVD 75 % en het CDA 60%)

Van de drie grote traditionele partijen lukte het de PvdA dus het minst om regeringsdeelname te forceren en als ze dat dan wel lukte, met uitzondering van Paars 1, waren de gevolgen voor de daaropvolgende verkiezingen meestal desastreus. De laatste Tweede Kamerverkiezingen waren het absolute dieptepunt. De partij uit 1977 is niet meer. De trend gaf al wel een dalend beeld te zien, maar met 9 zetels doe je eigenlijk niet meer mee. Maar zoals we kunnen concluderen lukte dat de PvdA ook al minder dan de andere grote traditionele partijen.

Minder macht dus, minder kiezers dus en al die jaren staan voor iedereen. Als je sinds 1977 de verkiezingsslogans bekijkt dan komen de woorden samen, iedereen, allen etc. veel voor. Dat is ook niet vreemd voor de sociaaldemocraten, het past bij de idealen. Recentelijk is daar ‘verbinden’ bij gekomen. Ook dit past bij de traditie van iedereen en allen. Maar de grote vraag is mijns inziens ‘Wie is iedereen?’ Anno 2017 is dat nog maar 5% van de bevolking die iets met iedereen heeft of zich een onderdeel voelt van iedereen. Voor de PvdA er electoraal vooral te winnen bij die andere 95%. En wil die 95% nog wel verbonden worden.

Wie is de ander?

Het verval tussen 1977 en 2017 is enorm groot voor de PvdA. Tot 2012 is wel een neergaande lijn te zien voor de PvdA, maar vaak waren ze wel de nummer 1 of 2 van het land, soms nummer 3. Zoals gezegd relatief weinig regeringsverantwoordelijkheid, maar door vele populisten wel gezien als het kwaad van alles wat fout is gegaan in Nederland. Het gigantische verlies in 2017 tijdens de Tweede Kamerverkiezingen laat ik even buiten beschouwing, ik leg me toe op de trends die ik zie.

 

1977-2002

De diepe crisis van de jaren tachtig dient zich aan. Nederlanders hebben instinctief het gevoel dat het huishoudboekje op orde moet zijn en blijven. Bezuinigingen worden gewaardeerd door een groot deel van de Nederlanders. Het andere deel voelt die bezuinigingen in het loonzakje. De PvdA komt buiten een korte periode in 1982 voorlopig niet meer in de regering. De partij blijft met schommelingen onverminderd groot, vaak de grootste. Als de VVD en CDA in 1989 echt genoeg van elkaar hebben, krijgt de PvdA weer een kans. Economisch gaat het inmiddels beter en in 1994 komt er na Den Uyl weer een sociaaldemocratische premier. Bovendien wordt Kok premier van een coalitie die tien jaar daarvoor als onmogelijk werd gezien. Met Paars verliest het CDA de sleutelpositie en het Tweede Paarse kabinet krijgt een vervolg met 52 zetels voor de PvdA in 1998. Met de florerende economie kraaien ook de sociaaldemocraten victorie en neoliberale denkbeelden krijgen binnen de PvdA voet aan de grond. De attentie voor de tweedeling is er onvoldoende. Mensen die niet mee kunnen in het arbeidsproces of afhankelijk zijn van anderen voor een goed leven, worden onvoldoende gehoord door de PvdA. Sinds 1994 zit de SP reeds in de Kamer en kan ondanks het succes van Paars, of misschien wel dankzij het succes van Paars, groeien. Een deel van de vakbondsgeoriënteerde PvdA kiezers begeeft zich naar de SP en zullen daar ook blijven. De SP zal die positie wat betreft deze groep niet meer afstaan. De neoliberale wind legt de SP geen windeieren, de PvdA heeft te laat door dat zij een deel van de traditionele kiezer is verloren.

2002-2012

Met 9/11 nog vers in het geheugen, de groeiende afkeer tegen Paars en Europa in de ‘steigers’, verliest de PvdA in 2002, ze worden bijna gehalveerd. Een verlies dat anno 2017 als dragelijk gezien zou zijn, schudde toen heel lang na binnen de burelen van de PvdA. Ad Melkert werd hiervan het trieste boegbeeld na de ontmoeting met Pim Fortuyn. Xenofobische tendensen deden hun intreden in de Nederlandse politiek, zo werd dat tenminste gevoeld in die tijd. Met de kennis van nu moeten we constateren dat de kritiek van Pim Fortuyn mild was in vergelijking met de latere PVV. Mild of niet, Fortuyn en zijn kiezers werden weggezet door de politieke elite waaronder de PvdA. Er werd in ieder geval onvoldoende geluisterd naar de grieven en gevoelens van delen van het electoraat. Een belangrijk deel van de kiezers van Lijst Pim Fortuyn kwam vanuit de PvdA. Ongenoegens over de veranderende samenstelling in de samenleving werden al jaren gevoeld in de zogenaamde volkswijken in de steden. Die ongenoegens konden nu gekoppeld worden aan een partij.  Eerst de LPF, later middels een zich radicaliserende PVV. En het is niet zo zeer dat de gevestigde partijen het eens moeten zijn met de PVV, bij voorkeur niet. Het is vooral het ontbreken van een duidelijk antwoord op de foute retoriek of erger nog het ontkennen van de onderliggende problematiek. Het werd vooral gezien als een tokkieprobleem dat wel over zal waaien. Later komen termen als gemarginaliseerden meer in zwang.

Naast de problematiek rondom de al dan niet vermeende angst voor de Islam speelde ook de verdergaande globalisering een rol. Naast winnaars kende de globalisering ook verliezers. Deze verliezers, die vooral de economische crisis van 2008 voelden, kregen een stok om te slaan namelijk Europa. Europa als het kwaad van alles en daarmee alle partijen die het hoofd laten hangen naar Europa.  De pro-Europese elite gaf reden temeer om pro-nationalistische standpunten in de markt te zetten. De PVV is hierin geslaagd en krijgt daarmee sommige partijen mee in de slipstream. Denk aan Mark Rutte die voor binnenlands gebruik soms ferme anti-Europese uitspraken kan doen. Ook de SP laat de internationale solidariteit varen als het gaat om Europa of vluchtelingenbeleid. Frans Timmermans ten spijt, het lukt de PvdA onvoldoende om de voordelen van een sterk Europa duidelijk te maken aan de kiezer. Ze hebben er geen boodschap aan. Europa is voor de economische elite zoals multicultureel gedrag voor de culturele elite, ofwel de grachtengordel, is.

Toch zijn er twee oorzaken aan te wijzen die de teloorgang van de vaste achterban nog niet meteen zichtbaar maken. In 2006 wordt het gerommel van de LPF en Balkenende beloond met zetelwinst voor de PvdA. In de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen in 2012 leek de PvdA af te stevenen op een nieuw diepterecord. Het premiersgevecht tussen PvdA en VVD, oftewel tussen Mark Rutte en Diekerik Samsom, bracht veel linkse kiezers toch nog op de been om voor de PvdA te kiezen. Omdat de PvdA met 38 zetels tweede werd en niet de premier leverde, was het wachten op de grote val.

2012-2017

In dit betoog ga ik geen rapportcijfer geven aan het kabinet Rutte 2. Ook in deze economische crisis komt de Nederlandse mentaliteit bovendrijven dat voor alles het kasboek op orde moet zijn. De zorg en vele andere overheidstaken worden verwaarloosd, de onvrede neemt toe. De PvdA heeft als deelnemer in de regering hier geen duidelijk antwoord op. Ze geven aan dat ze de scherpe randjes er wel hebben afgehaald, dat het zonder de PvdA voor velen aan de onderkant van de samenleving veel erger zou zijn geweest en bovenal dat ze verantwoordelijkheid hebben genomen voor een land in crisis. Misschien is dat zo. Tekenend is het ‘och en wee’ door vooral niet PvdA-politici en niet PvdA-stemmers dat de PvdA onevenredig is afgestraft. Ze deden het immers toch best goed, die bewindslieden. Ze zijn in ieder geval niet met bosjes weggestuurd zoals hun VVD-collega’s. Maar de marketing was slecht op orde met name in de Tweede Kamerfractie was er te weinig tegengeluid te horen. Het gevolg is dat een grote PvdA, slechts drie zetels minder dan de VVD, als bijwagen is gezien van een exclusief VVD-beleid. Ik denk dat de kritiek inhoudelijk soms terecht is, soms ook niet. Maar in een samenleving waar de afbrokkeling van de PvdA-achterban al tientallen jaren bezig is, sterker dan bij de andere traditionele partijen, is er weinig coulance voor de PvdA die de maatschappelijke verantwoordelijkheid wil nemen. Met hun 38 zetels zijn ze alleen politiek nog een machtsfactor zolang het kabinet niet valt, de kiezer is al uitgekeken op de sociaaldemocraten. Tekenend voor deze periode is dan ook nog de afsplitsing van de franchise-onderneming van de Turkse Erdogan. De hondstrouwe allochtone PvdA-kiezer krijgt een alternatief, onder het mom van solidariteit voor iedereen, maar ons eigen groepje eerst en meer. Buiten het feit dat het de PvdA niet te verwijten is dat DENK ontstond, is het wel veelzeggend zoals het gaat in het politieke klimaat. Iedereen moet gehoord en exclusief politiek bediend worden. Zo niet, dan richten we gewoon een eigen clubje op. In maart 2017 kwam de klap die iedereen verwachtte dan eindelijk.

Maatschappelijke tendensen

Hierboven wordt met zevenmijlslaarzen de afbrokkeling van het PvdA-electoraat beschreven. Naast deze politiek getinte argumenten zijn er ook maatschappelijke tendensen te benoemen die van invloed zijn op de aantrekkingskracht van de politiek in het algemeen en de PvdA in het bijzonder. Ik noem ze puntsgewijs in willekeurige volgorde.

  1. De toenemende individualisering van de maatschappij, een groot goed met name ook voor de sociaaldemocratie. Iedereen heeft recht op zijn stukje persoonlijke vrijheid. Als je het negatief zou bestempelen is de emancipatie voor grote groepen verwezenlijkt tot de eigen hedonistische bubbel. Is daarin nog wel plaats voor een collectief belang?
  2. De vervlakking en versnelling van het nieuws. Een stuk als dit, nog buiten de kwaliteit van mijn betoog, is voor de gemiddelde lezer veel te lang, zeker als het gelezen moet worden op een smartphone. We willen alles in hapklare brokken tot ons nemen en we hollen van hype naar hype zonder ons nog te herinneren wat de week ervoor heel belangrijk was. Zo worden politici ook benaderd en zo gedragen ze zich ook noodgedwongen. Of zoals onze Koning het ooit verwoorden dat we leven met ‘oneliners and soundbites’. De nuance is weg, het geduld om langer stil te staan bij een complex item of echt te luisteren naar het tegengeluid is er niet. De versnelling, mede ook door de sociale media, zorgt er ook voor dat kleine probleempjes opgeblazen worden en grote problemen soms niet gezien worden.
  3. De complexiteit van de samenleving is ook veel groter. We moeten wat vinden van elke brandhaard en we moeten solidair zijn met volken en landen waar we 20 jaar geleden het bestaan niet eens van kenden. Met het overspoelen van allerlei ellende zien we door de bomen het bos soms niet meer en hebben de neiging ons terug te trekken in onze eigen bubbel.
  4. Met name de sociale media zorgt wel voor een nieuwe manier van politiek bedrijven die (nog) niet past bij een traditionele parlementaire democratie. Referenda zijn hier een voorbeeld van, maar ook handtekeningenacties om gelijkgestemde te verzamelen om op één item een politiek machtsblok te gaan vormen. Met ‘de oplossing’ van het probleem is de groep vaak weer ter ziele. Individuen zoeken weer nieuwe uitdagingen, maar het grote geheel is soms ver te zoeken.
  5. Een ander en misschien wel het meest op sociaaldemocratische leest geschoeide opmerking is het feit dat nieuws steeds meer koopwaar is geworden. Als de zogenaamde Linkse Media al heeft bestaan, dan is die nu echt wel verdwenen. Zelfs de zogenaamde grachtengordelprogramma’s kunnen alleen nog maar bestaan bij die hapklare brokken en zullen die dan ook voortzetten om het eigen bestaan te kunnen verzekeren. Onafhankelijke media is nog een schaars goed. Ik heb het in deze nog niet over de (ver)vorming van hele samenlevingen als gevolg van gemanipuleerd nieuws of fakenews.
  6. Er is een toenemende tweedeling tussen stad en platteland, meer specifiek de Randstad en de rest van Nederland. De demografische en culturele verschillen zorgen voor een verschil in (politieke) waarden en normen.
  7. De sociaaldemocratie is internationaal aan het terugvallen. Zonder dat alle zusterpartijen in het buitenland één op één te vergelijken zijn met de PvdA, verliezen ze overal in Europa aan populariteit.

Het benoemen van bovenstaande zaken is niet uitputtend, maar het zijn wel maatschappelijke tendensen die van invloed zijn op de houding van de hedendaagse politici, maar ook de waardering voor diezelfde politici door het electoraat. Het is mijn overtuiging dat alle politieke partijen hier in meer of mindere mate ‘last’ van hebben. Partijen gericht op het collectief en solidariteit zullen het extra moeilijk hebben.

De vijver om te vissen voor de sociaaldemocratie

De afbrokkeling van de PvdA is een feit. De SP, de PVV en in mindere mate DENK en de nog niet genoemde 50+ hebben van het verlies van de PvdA geprofiteerd en doen dan nog steeds.

We weten daarmee voor een deel wie weg is gegaan bij de PvdA. Wat moeten we doen om deze mensen voor ons terug te winnen? Moet de PvdA weer de taal gaan spreken van het gestaalde vakbondskader spreken om SP’ers terug te winnen? Of moet we internationale idealen laten varen om de meer nationaal denkende kiezer te bedienen en daarmee de angst voor onomkeerbare ontwikkelingen bevestigen? Moeten we Wilders toch maar een beetje gelijk geven door groepen weg te zetten? Of gaan we ouderen en Turkse Nederlanders naar de mond praten om zo 50+ en DENK leeg te zuigen. Al met al een groep te winnen, goed voor laten we voorzichtig schatten, zo’n 20 zetels.

En dan hebben we het nog niet gehad over GroenLinks en D66. Om met de laatste te beginnen, er is geen natuurlijke overgang van D66 naar de PvdA en andersom. Toch zijn er vanuit het verleden ook veel overeenkomsten tussen beide partijen zeker op immaterieel gebied. Eén ding is zeker, D66 zal bij de volgende verkiezingen zeker verliezen. Hun deelname in het huidige kabinet zal ze duur komen te staan. Dat hebben ze al eerder meegemaakt net als de PvdA. Meedoen met het CDA en VVD levert links zelden iets goeds op en nu hebben ze de ChristenUnie ook nog als bijwagen te accepteren. En de beweging van Jesse Klaver dan, is dat iets om de 29 zetels terug te winnen? Een eenvoudig rekensommetje leert dat GroenLinks, SP en de PvdA samen kleiner zijn dan de PvdA in 2012. De voormalige kiezer van de PvdA in 2012 is niet massaal overgestapt naar de Groene Beweging van Jesse. Dat betekent buiten dat de linkse politiek over de hele linie heeft verloren, maar ook dat vermoedelijk het inzetten op groen voor de PvdA ook maar beperkt iets zal opleveren. Bovendien welke partij en welke kiezer is tegenwoordig ecologisch nog onwetend?

 

Dus op de vraag Wie wil de PvdA bereiken kunnen we kunnen concluderen dat het op basis van de cijfers een zeer beperkte groep is geworden. Hierbij gaan we uit van de bestaande status quo in politieke idealen en presentatie. Wil je een grotere groep gaan aanspreken dan moet er dus iets gebeuren met de (presentatie) van de idealen.

De idealen herzien?

Als het om de vraag gaat ‘Wie wil de PvdA bereiken?’ moet dat volgens de partijideologie, in mijn woorden vertaald, die groep mensen zijn met een internationale wereldvisie die zich verantwoordelijk voelt voor mensen in nood in binnen- en buitenland, opkomt voor de zwakkeren in de samenleving en voorwaarden wil scheppen voor zelfontplooiing voor iedereen. Dat lijkt me een warme boodschap voor kiezers van de SP, 50+, Denk en met wat meer overredingskracht ook voor een deel van de PVV. En toch lukt dat niet, de verdeeldheid is blijkbaar te groot. De PvdA wil verbinden, maar het lukte blijkbaar niet om die groepen binnen de PvdA te houden. De wens om je vertegenwoordigd te zien in je eigen bloedgroep is blijkbaar groot. Liever groene, arbeideristische, op ouderen gerichte, Turkse of veganistische politiek dan een politiek die meer op het algemene belang gericht is. Als je de afsplitsingen van de PvdA bekijkt, zoals ik ze hier beschrijf, dan lijken dat ook niet zo gemakkelijk te verbinden groepen. Je politiek op deze groepen afstemmen is dan ook een onmogelijk taak. De veelgehoorde leus na een verkiezingsnederlaag dat we de boodschap beter moeten overbrengen, of dat we beter naar de mensen moeten luisteren ergert me. Welke mensen, naar de wat bange ex-pvda’er uit een volkswijk? Naar het gestaalde vakbondskader die nog een ouderwets idee heeft van ‘Jan met de Pet’? Of naar de mondaine grachtengordelbewoner die van de Dokkemer melkboer verlangt dat Zwarte Piet afgeschaft moeten worden?

Op Wie de PvdA zich moet richten is beperkt geworden, maar als je kijkt naar de groepen van voormalige PvdA-ers, dan is het overbrengen van een eenduidige politieke visie ook geen eenvoudige opdracht. De tegenstellingen tussen de weglopers lijkt wel onoverbrugbaar. Er is onvoldoende consensus en die PvdA kan die blijkbaar ook niet brengen.

Conclusies

Ik zou niet weten waar de weg heen leidt voor de PvdA. De voorwaarden om deze vraag te beantwoorden was immers op wie de PvdA zich moet richten en wat de politieke boodschap moet worden om zich te onderscheiden. In het huidige versnipperde politieke landschap zit groei er op korte termijn niet in. Niet voor links als geheel, maar zeker ook niet voor de PvdA. In een cynische bui vraag ik me af of mensen wel buiten hun bubbel verbonden willen worden. Er zijn voldoende maatschappelijke factoren die verbinding in de weg staan. In een meer optimistische mood weet ik dat de sociaaldemocratie een uitstekende maatschappijvisie heeft die vroeg of laat weer grote groepen mensen gaat aanspreken, als alle bubbels en hypes een beetje doorgeprikt en overgewaaid zijn. Dan is er weer ruimte om te verbinden. Mogelijk zullen ze dan weer denken en zelfs zeggen, ‘Mag ik dan bij jou’.

Wie betaalt De Wereld draait door?

Met stijgende verbazing zat ik, tegen mijn schoonheidsslaapje vechtend, te kijken naar ‘De wereld draait door’ op 27 maart jl. Mijn zoon kwam ook even vanuit zijn studieverplichtingen meekijken. Al staande tegen een kastje keek hij mij vragend aan. Zijn ogen vertelde me dat hij er iets over wilde zeggen, maar nog niet wist of ik zin had in een discussie. Hij waagde het erop. “Is dit een parodie of zo?”   Ik was nog niet in staat te bevestigen noch te ontkennen. “Dat is dan weer twee zetels voor Baudet erbij’’ stelt hij droog vast. Ik knik en hij gaat naar boven om verder te studeren.

 

Een paar dagen later kijk ik de bewuste uitzending van DWDD. Ik hoopte dat de waanzin die ik zag niet zo erg was en dat het in mijn hoofd allemaal erger was geworden. Maar nee, ik moet andermaal constateren dat de uitzending met ’s lands meest geliefde grachtengordel knuffelbeer mogelijk daadwerkelijk gesponsord is door Forum voor Democratie of de PVV.

 

Voor de geïnteresseerde kijker doe ik de link van de uitzending erbij met een nadrukkelijke waarschuwing. Geen leeftijdswaarschuwing, maar een topografische waarschuwing. Hoe dichter u bij de Amsterdamse grachtengordel woont, des te minder schokkend is deze uitzending voor u. Dus minima uit Appelscha of Loek uit Hoensbroek, oppassen dus, u bent gewaarschuwd.

 

Een gemêleerd gezelschap van identieke denkers zit aan tafel met de hoofdredacteur van Quote als milde dissonant. Naar aanleiding van Bob Dylans ’The times they are changin’ wordt de huidige wereldorde doorgenomen. Er zit revolutie in de lucht als ik de tafel van Matthijs van Nieuwkerk mag geloven. De zelf uitgeroepen bovenlaag van weldenkende grachtengordelvertegenwoordigers, ze zeggen het bijna letterlijk in de uitzending, gaat ten strijde tegen de massa in Nederland. De 10 % onderlaag beschouwen ze als verloren blijkt uit hun onderlinge gesprek.

 

Op zichzelf komen er allerlei zeer begrijpelijke onderwerpen aan de orde zoals de  #metoo-discussie, achterstanden van minderheden, discriminatie, gelijke rechten voor mannen & vrouwen, de genderdiscussie en andere emancipatorische kwesties. Zaken waar ik mezelf als (links?) mens best in kan vinden. Maar zoals altijd ‘c’est le ton qui fait la musique’. En de muziek in deze uitzending was verschrikkelijk en dan heb ik het niet over Bob Dylan. Nu is het gebruikelijk bij DWDD dat ONS soort mensen tussen de regels door alle niet-grachtengordelbewoners wegzet, deze uitzending was er specifiek aan gewijd. Als vertegenwoordiger van de door hen benoemde angstige, niets-wetende, niets-voelende middenklasse voel ik me wel geroepen om enig weerwoord te bieden. Als de uitzending een parodie was geweest, dan was het een zeer geslaagde uitzending. Ik vrees echter de ernstige ondertoon van het programma.

 

Een kleine bloemlezing volgt hieronder, maar u moet vooral ook zelf maar kijken nadat u notie hebt genomen van de bovenstaande waarschuwing.

 

  1. Het nieuwe denken en geloof in de vooruitgang vereist lenigheid van geest en mensen moeten uit hun bubbel komen! (Oefffff, welke bubbel en gebrek aan lenigheid en realiteitszin wordt hier getoond aan de tafel van Mathijs?)
  2. Iedere zin van het nummer van The times they are changin’ wordt gebruikt om de eigen feelgoodmood te praktiseren.
  3. Minister Ploumen is bang dat alle emancipatorische verworvenheden verdwijnen als de grachtengordelrevolutie geen doorgang vindt. “Voor je het weet zijn mannen weer de baas.” (slechts Oefffff, wat een Trumpiaanse retoriek)
  4. En passant zet Matthijs van Nieuwkerk alle beleidsmakers weg als mensonwaardige wezens door te stellen dat door hem ermee te vergelijken dit de grootste belediging is die er bestaat. (Oeffff, misschien moeten we hem dan de volgende keer milder uitschelden. We noemen hem gewoon Thierry of Geert?)
  5. Een gevleugelde opmerking van een van de deelnemers: ,,Don’t critizise what you don’t understand!” (Een hele zware Oeffffff: Natuurlijk geldt dat als je echt ergens geen verstand van hebt is het beter te zwijgen, maar samenlevend, samen werkend en samen vechtend moeten we samen verder dus iedere Nederlander is in principe belanghebbende en denkt, vindt en voelt iets over allerlei maatschappelijke vraagstukken. De definities van de grachtengordel wat mensen moeten denken is daarbij niet bepalend, dus misschien snapt die ander uit de provincie het best wel, maar snappen zij het niet)
  6. Belgenmoppen mogen van minister Ploumen niet meer. Ze gaan uit van superioriteit. (Oeffff, nu is het een publiek geheim dat alleen linkse humor door een kleine groep wordt uitgeroepen tot humor en van de linkse humor is niet zo veel meer over, dus gaat de grachtengordel een beetje humorloos door het leven. Maar is humor nu niet de meest serieuze vorm van (maatschappij) kritiek. Het moet schuren, een beetje over de grens zijn. Goed, het mag nooit als doel hebben andere mensen weg te zetten, maar kom op, een Belgenmop vanuit superioriteit? Is dat niet de ultieme onderschatting van onze Zuiderburen?
  7. Als klap op de vuurpijl komt de door mij altijd bewonderde Adriaan van Dis met het woord verinnerlijken. Met een stalen gezicht predikt hij de waarden van de grachtengordel die door de massa nog verinnerlijkt moeten worden. Aan de tafel van Matthijs zijn ze al goed bezig constateren ze zelfvergenoegzaam, maar nu de bange conservatieve massa nog. (Oeffff, het is nu Pasen, maar de verlossing komt blijkbaar niet meer uit Jeruzalem, maar vanuit de tafel van Matthijs.)

 

Tja, ik kan het allemaal letterlijk links van me laten liggen, maar juist omdat emancipatie en gelijke behandeling me na aan het hart liggen, moet ik mijn gal over dit soort programma’s kwijt. Juist dit soort programma’s zorgt ervoor dat de Geerts en Thierry’s van onze samenleving voedingsbodem krijgen en houden. De zichzelf gecreëerde elite met te veel aan zendtijd houdt bewust iets in stand om tegen te fulmineren en zich daarna te baden in hun morele gelijk om meteen de rest van Nederland weg te zetten. Ze zijn daarmee voor mij net zo triest als de “Tokkies” die ze verachten.

 

The times they are changin’? Ik hoop het als het gaat om gelijkberechtiging, gebrek aan open mind en de aanwezigheid van angstig conservatisme. Maar met zulke linkse vrienden heb je geen vijanden meer nodig. Als er de komende tijd iets moet veranderen is het dat Matthijs Van Nieuwkerk en zijn vriendjes eindelijk eens een keer naar de rafelranden van het mediabestel verhuizen.

Geheugenvergiet

avatar

Heftig word ik geconfronteerd met de tand des tijds. Vorig jaar zomer had ik besloten om als nieuwbakken vijftiger me niet te concentreren op de aanschaf van een motor. Ook een tweede leg met een jonger exemplaar heb ik nooit overwogen. Integendeel, het is goed zo. Ik besloot Portugees te gaan leren met als doel over vijf jaar een literair werk in deze taal aan te kunnen. We zijn een jaar verder en rond de Kerst had ik een vocabulaire van meer dan 1500 woorden tot mijn beschikking. Dat wil zeggen via woordjes leren, ik ben van die generatie die denkt met woordjes leren een heel eind te komen. Ik heb een app op mijn mobiel geïnstalleerd en een programma om zelf lijstjes te maken kreeg ik als tip van mijn zoons.

Door omstandigheden worstelde ik met de tijd om naar de Portugese les te gaan en haakte af. Uiteraard was ik in de volle overtuiging dat mijn motivatie voldoende zou zijn om vrolijk verder te gaan. Drie maanden heb ik inmiddels verzaakt er iets aan te doen. Dat is jammer, maar weet je wat erger is. De woordenkennis sijpelt weg. Mijn inspanning heeft dus niet als gevolg gehad dat ik een veilige kamer in mijn brein heb, waar de deur op slot is en de woordenkennis gegarandeerd is voor de eeuwigheid. Mijn brein blijkt de spreekwoordelijke vergiet te zijn. Is dit normaal vraag ik me af. Is dit misschien het begin van wat mij te wachten staat? Ik wil het niet weten. In mijn zeer nabije omgeving word ik al geconfronteerd met de pijn die vergeetachtigheid met zich meebrengt. Maar mijn vader is 86, ik moet dus nog 35 jaar. En ik had bedacht in die jaren Portugees te spreken. Goed ik heb nog vier jaar te gaan en voor mijn vakantie begin augustus zal ik mezelf de duimschroeven aanleggen. Ik accepteer vooralsnog niet dat het geheugen een vergiet is.

Toen ik dit blogje de titel Geheugvergiet meegaf, schreef ik per abuis op Verheugengegiet moest ik lachen. Al was het wel een wrange lach. Een prachtig woord Verheugengegiet, veel mooier dan geheugenvergiet. Ik giet al hetgeen ik me verheug vast, waarbij de Portugese woorden verankerd zijn voor de eeuwigheid die me gegeven is. Ik glimlach, maar constateer dat ook omdraaiingen van woorden en letters een teken aan de wand zijn.

Leef en leed, heel dicht bij elkaar.

 

 

Even overwoog ik “I don’t like mondays” op te zetten, maar ik wist mezelf op te krikken op maandagmorgen op weg naar mijn werk. Waarom een nummertje van de Boomtown Rats luisteren om mijn eigen stemming te bevestigen? Dan liever Radio 1 voor het laatste nieuws over Turkije, Edith Schippers die aan de gesprekken gaat beginnen met fractievoorzitters of de laatste grappen van Donald Trump. Maar niets van dit alles. De dienstdoende correspondent was op pad gestuurd naar een natuurreservaat onder de rook van Amsterdam. Er was iets wonderbaarlijks geconstateerd, de zwartkop rietgors was gehoord. Ik dacht al, wat heb tot op heden gemist in mijn leven? Het was de zwartkop rietgors weet ik nu.

Een vogelaar begeleidde de verslaggeefster van dienst, zo te horen nog een vrij jonge dame die nauwelijks haar verbazing over het rijk der vogelaars kan verhullen. In gedachte zie ik ze lopen, een springerige blonde dame met een hip gebreid mutsje en een jongbejaarde man met een flodderige  ribbroek, laarzen en een uiteraard een verrekijker. Ze maken mijn ochtend goed. Terwijl ik in de automatische piloot naar mijn werk rijk, waan ik me ook als wandelaar in het regenachtige natuurgebied met uiteraard riet, want anders zou er geen rietgors zijn. ,,Hij verschanst zich nog in het riet, het waait te hard en het regent.” De man doceert verder over de zeldzaamheid in Nederland van het beestje dat voornamelijk in Oostenrijk en Hongarije zou wonen en ’s winters in het Middellandse Zeegebied overwintert. Het zijn namelijk niet zulke beste vliegers met hun korte vleugeltjes. Het radiowichtje vraagt zich af of dit exemplaar mogelijk verdwaald is. ,,Dat is goed, mogelijk.” Dan is het even stil. In gedachten zie ik de man zijn arm naar boven wijzen en met de vinger de verslaggeefster tot stilte manend. ,,Luister”, zegt hij enthousiast. ,,De lokroep op zoek naar een vrouwtje, het is onmiskenbaar lente. Meteen geeft hij aan dat er waarschijnlijk geen respons zal komen bij deze eenzame zwartkop rietgors. De man is zo in de wolken dat hij niet eens door heeft over welk leed hij spreekt. Ook de blonde dame is niet op haar scherpst, want ze vraagt niet door. Een gemiste kans van jewelste.

Ik denk dan meteen over het dierenleed dat zich op deze druilerige maandagochtend voltrekt. Dan vlieg je met alle levensmoed van Sicilië naar huis, laten we zeggen Boedapest. Met je geile koppie denk je aan niets anders dan een lekker wijf te scoren als je aankomt. Maar je verdwaalt en hebt niets door. Met alle hormonen in stelling zing je je de longen uit het lijf. Je hebt niets door, maar die betweterige vogelaar voorspelt je armzalige toekomst. Bovendien heb je de pech niet op musjes of vinken te vallen, anders zij niet op jou. Ik vind het sneu, heel sneu. Hier zou de Partij van de Dieren iets aan moeten doen, tastbaar leed.

 

Nieuw Peil Medium 8 maart 2017

 

tabel1

 

SI &GV quote staat voor Sprakeloze Intuïtie & Gezond Verstand quote

Omdat peilers er ook maar vaak naast zitten is mijn ervaring, we kennen inmiddels de Brexit en het Trumpdebacle, leid ik mezelf naar de Tweede Kamerverkiezingen om 15 maart niet helemaal voor een verrassing te komen. Ik laat me daarbij leiden door mijn eigen (onder)buikgevoel, maar het corrigerende mechanisme zit in mijn gezond verstand. Met een in voldoende mate aanwezige introspectie, poets ik wishthinking zo veel mogelijk weg, probeer antipathieën geen rol te laten spelen en mijn eigen voorkeur minimaliseer ik. Ik gebruik de bestaande peilingen vooral als trendmeters, maar met de kennis dat nog 50% zweeft, is er letterlijk geen peil op te trekken. Mijn (levens)ervaring en een pietsie kennis moeten zorgen voor enige betrouwbaarheid. In ieder geval niet minder betrouwbaar dan de bestaande gerenommeerde instituties.

 

Korte verklaring deze peiling:

De trend is dat de PVV naarmate de verkiezingen dichter bij komen aan het dalen is. Dit fenomeen zagen we in 2012 ook. Ontevreden en ongeremd zijn, is gemakkelijker bij peilingen dan in het stemhokje. In mijn optiek zal de PVV wel groeien in verhouding met 2012, maar niet zo spectaculair als ze zelf hopen. De vraag is waar al die ontevredenheid uiteindelijk zijn weg gaat vinden. Ik denk niet dat de splinters uit de PVV en aanverwante partijen kunnen aanhaken in de Tweede Kamer. Als het er een is dan zou het Forum voor Democratie kunnen zijn. Thierry Baudet heeft het meeste potentieel.

Optie is natuurlijk de VVD. Rechts voor binnenlands gebruik om potentieel PVV op te pakken. Maar de VVD is ook medeverantwoordelijk voor het afgelopen kabinet. De verwachting is dat de gemiddelde VVD-er hier toch iets tevredener over is dan de stemmers van coalitiegenoot PvdA. Zij zullen massaler terugkeren naar de VVD in het stemhokje. De premierbonus speelt een rol. Mijn verwachting is dat de VVD ruim de grootste gaat worden, de invloed van strategische stemmers in de zogenaamde strijd om het premierschap met Wilders zie ik niet echt gebeuren. De groei van de VVD de laatste dagen is mede afhankelijk van Buma van het CDA.

Het CDA heeft de afgelopen vijf jaar haar wonden gelikt en heeft weinig constructief meegewerkt met de huidige regering. Dat wil zeggen, als oppositiepartij gingen ze er in woorden vaak met gestrekt been in, maar bij de stemmingen in het parlement vaak meegestemd. De vraag is vooral hoe gaan de Brabanders en Limburgers het doen. Afgelopen jaren het bolwerk van de PVV terwijl hun natuurlijke habitat toch CDA-gronden zijn. Gaan ze met hun oorspronkelijkheid de Friese Buma uiteindelijk steunen? In mijn optiek wordt het CDA de tweede partij, maar ik sluit niet uit dat ze de VVD kunnen overtreffen al zal dat nipt zijn.

 

Dat de PvdA gaat verliezen is heel duidelijk. De vraag is hoeveel. Ze hebben in 2012 maximaal geprofiteerd van de premiersstrijd. Veel linkse stemmers hebben toen al strategisch gestemd. Hoeveel zijn er bereid dat nog een keer te doen? Ze claimen dat ze het land in moeilijke tijden door de crisis hebben geholpen, maar wel ten koste van met name hun eigen electoraat. Ze hebben het objectief misschien niet slecht gedaan, maar verkiezingen zijn niet alleen objectief. Ze zullen niet de kans krijgen, zoals Asscher hoopt, om na de politieke ontberingen in het kabinet Rutte, te gaan profiteren. Het is zuur, maar waar. Ze hebben het marketingtechnisch ontzettend slecht gedaan en daar worden ze voor afgestraft. Ik vraag me af of ze echt onder de tien gaan komen, maar veel meer dan zestien zetels zitten er niet in.  Maar de spijtoptanten die nu GroenLinks zeggen stemmen kunnen deels terugkomen.

Omdat de Jesse Klaver show zijn hoogtepunt wel heeft bereikt en mensen, potentiële linkse stemmers uiteindelijk in het stemhokje wel tot inkeer zullen komen, kan Jesse mooi dromen van het premierschap, maar ik denk dat de veel stemmers hem niet premierwaardig zullen vinden. Deze eeuw heeft GroenLinks ook steeds bewezen op landelijk niveau terug te krabbelen als het op regeringsverantwoordelijkheid gaat. Ze kunnen niet polderen en dat weet/voelt de kiezer. De meer principiële GL-ers hebben nu trouwens definitief een alternatief gevonden in de PvdD die zeker zullen verdubbelen, misschien wel meer.

D66 groeit, maar heeft het tij niet mee. Hoewel op een wat megalomane manier, zijn ze de Europapartij van Nederland. In potentie hebben ze daarmee best een groot electoraat. Maar Europa is niet hip. Bovendien kunnen echte liberalen van de VVD herbergen, ze kunnen ontevreden PvdA-ers aantrekken, maar toch het lukt ze maar niet om echt groot te worden. Is Pechtold te lang in de oppositie geweest om geloofwaardig te zijn?

De overloop van PVV-ers naar de SP zie ik nu niet gebeuren, hoewel ze uit dezelfde ontevredenheid van met name voormalige PvdA bolwerken putten en ook hier in populisme veergelijkenissen tonen, zie ik weinig groei. Ze zullen met de PvdA en GL strijden wie de grootste op links zal worden. Ik denk dat ze derde zullen worden.

Hoewel de babyboomers waar Henk Krol het rijkst zijn, afficheert 50+ zich vooral met de steeds kleiner wordende arme groep ouderen, en probeert dit beeld te verkopen. Ik weet niet hoe of hij dat blijvend kan doen, maar hij zal groeien, maar hooguit met twee zetels.

DENK zal mogelijk 1 of 2 zetels gaan krijgen, ik verwacht dat Artikel 1 het niet gaat halen. Ook de Piratenpartij zal het niet halen, hoewel zij dicht in de buurt zullen komen.

 

VVD minimaal 23 zetels, maximaal 32 zetels

CDA minimaal 19 zetels, maximaal 27 zetels

PVV minimaal 19 zetels, maximaal 26 zetels

D66 minimaal 15 zetels, maximaal 22 zetels

PvdA minimaal 9 zetels, maximaal 19 zetels

Groenlinks minimaal 11 zetels, maximaal 18 zetels

SP minimaal 11 zetels, maximaal 17 zetels

ChristenUnie minimaal 5 zetels, maximaal 7 zetels

SGP minimaal 3 zetels, maximaal 5 zetels

PvdD minimaal 4 zetels, maximaal 8 zetels

50+ minimaal 3 zetels, maximaal 5 zetels

Denk minimaal 1, maximaal 2 zetels

In de buurt van een zetel Forum voor Democratie, Artikel 1, Geen Peil en de Piratenpartij .

 

 

 

De volgende SI & GV quote is gepland voor zaterdag 11 maart.