Caesarion/ Tommy Wieringa

Ik probeer terug te halen wat de keuzemomenten zijn geweest om het schitterende boek Ceasarion, zo weet ik nu, van Tommy Wieringa te kopen en te consumeren. Natuurlijk is de marketing van uitgeverij de Bezige Bij een onmiskenbare schakel. Tommy Wieringa hoorde ik op de radio en hij verscheen op tv. Omdat ik zijn vorige boek Joe Speedboot met plezier heb gelezen, was mijn belangstelling gewekt.

En of het nu de journalistieke wijze van gespreksvoering er debet aan was of een bewuste tactiek van de uitgever en schrijver, het viel mij op dat met name het Jeff Koons en Ilone Staller (beter bekend als pornoster Cicciolina) het meest besproken werden. Het verhaal van het inmiddels gescheiden kunstenaarspaar was immers één van de inspiratiebronnen voor schrijver Wieringa. Het kreeg daardoor voor mij een dubieuze bijsmaak.

Ceasarion

Tommy Wieringa

De Bezige Bij 2009

Oorsprong

 Waarom deze bijsmaak? Kunst is voor mij iets dat mooi is, of niet. Soms helpt het om de achtergrond te begrijpen en daardoor bepaalde kunstwerken te leren waarderen. Als voorbeeld heb ik altijd het werk van Matisse, dat ik erg mooi vind. Zijn latere werk, heb ik me laten vertellen, is het gevolg van een logische kunstontwikkeling. Ik begrijp het, maar daarmee vind ik het nog niet mooi.

Jeff Koons is in mijn ogen gewoon een handige Amerikaanse jongen, die met de pornoster Cicciolina, hun copulatiegedrag in de markt heeft gezet als kunst. De daad als oorsprong van alles? Kunst of porno, het maakt mij niet zoveel uit, ik was toen niet echt onder de indruk van hun statement. Als het om de oorsprong gaat van het leven had ook gekozen kunnen worden voor bloemzaadjes of van mijn part eencelligen, desnoods visualiseert de kunstenaar het zwarte gat. Allemaal associaties met de oorsprong, maar porno verkoopt natuurlijk beter en als het stempel kunst eraan gegeven kan worden is het zelfs big business.

 

 Het bezit van een aantal boekenbonnen, heeft uiteindelijk te doorslag gegeven het boek te kopen. Ik heb er geen spijt van.

 

Koppeling naar Jeff Koons

De hoofdpersoon van Ceasarion heet Ludwig. Niet zonder toeval heet het liefdesproduct van Koons en Cicciolina ook Ludwig. Een ander historisch liefdespaar, Julius Ceasar en Cleopatra noemde hun zoon, kleine Ceasar ofwel Ceasarion. De moeder van de Ludwig gaf haar zoon ook de bijnaam Ceasarion. In hoofdlijn kun je Ceasarion beschrijven als het losmakingproces van Ludwig van zijn moeder en de zoektocht naar zijn ontbrekende vader.

In eerste instantie wordt de bijna symbiotische relatie tussen moeder en zoon beschreven. De zoektocht naar zijn vader wordt pas actueel als Ludwig er achter komt dat zijn moeder een gevierd pornoster is geweest en dat zijn eigen oorsprong, de daad van zijn moeder en inmiddels afwezige vader, ook kunstzinnig vereeuwigd is.

En openlijke sexbeleving mag dan, ondanks de schijnbare openheid in de westerse samenleving, al twijfelachtig zijn, maar wanneer je moeder het publieke lustobject is voor vreemde mannen, dan schudt de basis voor een zoon behoorlijk op zijn grondvesten. Zo ook voor Ludwig. Dit losmakingproces met zijn moeder, terwijl hij zijn vader, een woest en maatschappelijk ambivalenties oproepende kunstenaar, aan het zoeken is, zie ik als de rode draad in het boek. Maar om hiermee het boek van Wieringa af te doen, doe je de schrijver tekort. In mijn beleving is er namelijk nog veel meer te genieten.

Mijn eigen Ceasarion ervaring.

 

Boven alles vind ik dat Tommy Wieringa er in is geslaagd een bijzonder boeiend verhaal te schrijven. Hij beschrijft het leven van de nog zeer jeugdige Ludwig in Egypte, zijn kennismaking met het Oost-Groningse Bourtange en zijn verdere jeugd aan de Oost Engelse kust. Vooral deze eerste pakweg 130 pagina’s vond ik geweldig geschreven. Het opgroeien als puber en adolescent aan de desolate en afbrokkelende Engelse Oostkust, staat in schril contrast met de kennis die je hebt van de inspiratiebron van Wieringa, namelijk de kunstenaar Jeff Koons. In prachtige zinnen, voorzien van veel zeer toepasselijke bijvoeglijk naamwoorden, heeft Wieringa mij meegenomen in zijn verhaal.

Over de Engelse Oostkust schrijft Wieringa bijvoorbeeld: (pag. 80/81)

De toren van de Holy Trinity is een verhaal op zich. Hij heeft op wonderbaarlijke wijze nog tientallen jaren standgehouden, en zakte langzaam, onder zijn eigen gewicht, van het klif tot op het strand, waar hij rechtop bleef staan – een wonder dat in kronieken en op schilderijen en tekeningen uit die tijd is vastgelegd. Zo stond hij daar, een eenzame, reumatische wijsvinger, waarschuwend voor een noodlot dat zich allang voltrokken had. Ze zeggen dat je bij zwaar weer de klokken van de Holy Trinity nog kunt horen in de golven.

Dit is één van de vele mooie passages in het boek, in dit geval de letterlijke afbrokkeling van de Engelse Oostkust.

De zoektocht van Ludwig

Na met afgrijzen kennis te hebben genomen van het verleden van zijn moeder, nota bene van zijn rugbyvrienden, is de tijd nabij dat moeder en zoon hun eigen weg gaan. Het is ook de tijd dat hun eigen huis op de nominatie staat om bij de volgende storm die op de kust beukt, meegenomen te worden door de golven. Ludwig bouwt een leven op als barpianist, moeder zoekt het geluk elders. Naar later blijkt in de Verenigde Staten om een hernieuwde pornocarrière op te bouwen. Ludwig komt langzaam achter de redenen waarom zijn moeder de porno-industrie is ingerold in de jaren zeventig. De waarden en normen van toen, oosterse filosofieën en het hippiedom hebben onderliggend een rol in gespeeld. Als Ludwig indicaties heeft waar hij zijn vader mogelijk kan vinden, kruisen het pad van moeder en zoon zich al weer snel en Ludwig vergezelt zijn moeder met tegenzin bij haar comeback in de filmwereld. In die periode blijkt de onlosmakelijkheid van beide levens, maar ook de tegenstrijdigheden die moeder en zoon bij elkaar ervaren.

(pag. 257 als moeder vraagt of Ludwig zijn Amerikaanse vriendin nog spreekt, laat Wieringa moeder het volgende zeggen)

Liefde is geen principe. De liefde hoort meegaand en mededogend te zijn. Je kunt de loop van de liefde niet bepalen, zegt Kahlil Gibran. De liefde bepaalt juist de loop der gebeurtenissen voor jou, als ze denkt dat jij het waard bent. Niet andersom.

Waarop Ludwig spottend antwoord:

Het spirituele duizenddingendoekje Gibran.

De verschillen in de gevoelswereld tussen moeder en zoon komen tot uiting, maar bovenal ook de loop der dingen die het leven hebben bepaald van moeder en daardoor ook de gevolgen voor Ludwig.

Rond verhaal

Hierboven benadrukte ik al het prettig verhalende vermogen van Tommy Wieringa die de lezer op vele plekken brengt en je laat meevoeren in het ontwikkelingsproces van Ludwig. Na de dood van moeder, gestorven aan kanker terwijl ze zoekende was naar allerlei alternatieve geneeskunsten, brengt Ludwig een geslaagde zoektocht naar zijn vader in de oerwouden van Panama. Hij spreekt zijn vader, maar het doel van de tocht is ook om een deel van het as van zijn moeder aan hem te overhandigen, als teken van de eeuwige liefde die zij voor hem heeft gevoeld.

Het boek begint bij de terugkeer van Ludwig in het Engeland waar hij is opgegroeid om daar een begrafenisceremonie van een buurman bij te wonen en het eindigt ook op de plek waar hij is groot geworden.

(pag. 366)

Ik keerde de urn om boven de afgrond. Een deel viel recht naar benden, een ander deel werd opgenomen door de wind – daar waai je moeder, daar waai je.

Ik stapte terug. Met de urn in mijn hand keek ik uit over het water. Dit was dan de plaats van ons afscheid geworden, aan de rand van de wereld, bij de blikkerende zee. Niets was ongedaan gebleven, er was niets wat ik verlangde. Ik was alleen. En alles begon.

Al met al een echte aanrader, waarbij ik al snel over mijn vooroordelen met betrekking tot Jeff Koons ben heengekomen. Sterker nog, al lezende ben ik de man vergeten, en ben gaan geloven in de personages die Tommy Wieringa heeft gecreëerd. Een boek met prachtig taalgebruik dat nimmer obsceen of plat wordt en dat vraagt om het volgende boek van de schrijver geheel onbevangen te gaan lezen.

9 gedachtes over “Caesarion/ Tommy Wieringa

  1. Pingback: Onbekend Suriname met Sonny Boy van Annejet van der Zijl | sprakeloosverhalen

  2. Pingback: Charles Lewinsky/ De verborgen geschiedenis van Courtillon | sprakeloosverhalen

  3. Pingback: Quadriga / F. Springer | sprakeloosverhalen

  4. Pingback: In de schaduw van de schaduw | sprakeloosverhalen

  5. Pingback: Feest der herkenning. IJSKASTMOEDER/ Janneke van Bockel | sprakeloosverhalen

  6. Pingback: Dienstreizen van een thuisblijver / Maarten ‘t Hart | sprakeloosverhalen

  7. Pingback: sprakeloosverhalen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s