Verkiezingspolder: De Teflon Jas van Dilan Yeşilgöz

Zullen we het over Mark Rutte hebben? Of liever over zijn opvolgster Dilan Yeşilgöz? In dat geval beginnen we bij Mark om Dilan te positioneren in dit stukje. Ik denk dat vriend en vijand, misschien met uitzondering Jort Kelder, het erover eens zijn dat Mark niet op zijn hoogtepunt is gestopt. In mijn optiek was dat zijn winst tijdens de interne VVD-verkiezing tegen Rita Verdonk. Dat is lang geleden hè? De gevolgen van die nipte overwinning zijn enorm weten we nu. Ik ga niet zeggen dat Mark de oorzaak is van al het onrecht in Nederland, maar hij stond er wel vaak bij. Dat kan geen toeval zijn? En alle missers, fouten en gebrek aan actief geheugen gleden van hem af. De bijnaam mister Teflon was dus een rake typering.

Dilan is, net als de rest van Nederland, ook een beetje slachtoffer van gebrek aan vertrouwen in de politiek door de mestvaalt aan maatschappelijke schandalen van Marks’ VVD-politiek. Daar waar de rest van Nederland de gevolgen in meer (Groningen, toeslagenouders) of mindere mate (aandeelhouders) voelen, lijkt Dilan hier geen weet van te hebben. Als we het Teflon van Mark eens voorstellen als een jas, dan neemt Dilan die in-en-in versleten jas van hem over. En Teflon mag niet versleten zijn, dat weet iedereen, maar TeflonMark kwam er mee weg.

En nu komen we aan op een punt waar iedere columnist op eieren moet lopen, is Nederland klaar voor de eerste vrouwelijke premier? Ja zeg ik, maar dan moet Dilan niet de pretentie hebben de oude versleten teflon jas over te nemen, want die past geen enkele integere politicus.

Maar wat past dan wel? Ik hoor haar af en toe met hoge stem anderen van repliek dienen. Dat mogen vrouwen niet doen vindt de Nederlandse kiezer, mannen èn vrouwen. Agnes Kant(SP) en recenter Atje Kuiken(PvdA) zijn sprekende voorbeelden. Bij te veel opwinding en hoge stem wordt er niet meer naar de inhoud geluisterd, maar de vorm bekritiseerd.  Het tegenovergestelde kan trouwens ook niet, zoals bij Sigrid Kaag, die wijs, laag en rustig de D66 taal declameert in debatten. De vrouwenhaat was niet van de lucht al zal dat ook te maken hebben met de arrogantie van D66 in het algemeen en het gebrek aan humor bij deze partij in het bijzonder. Dat lag niet aan Sigrid Kaag, maar ze was wel het boegbeeld.

Dus is Nederland wel klaar voor een vrouwelijke premier? En is Nederland klaar voor Dilan met Rutte-trekjes? Hoewel het twee verschillende vragen zijn, is zij toch de enige kans op een vrouwelijke minister-president. Nederland is klaar met Mark, maar op een teflon Dilan zit niemand te wachten. Ik denk dat ze die overdrachtelijke jas maar moet verbranden, maar dat durft ze electoraal niet. Dus de kans is groot dat we zonder Mark de komende tijd gewoon weer met een Markachtige zitten, misschien heet ze wel Dilan.

foto: Rosandepad in Oosterbeek (klompenpad)

Het herfstseizoen is aangebroken op het Beukenburgerpad

Is dit het nieuwe normaal, of mag ik nog steeds verbaasd zijn. Op 28 oktober 2023 is voor mijn wandelgevoel de herfst aangebroken. Het is al jarenlang duidelijk dat oktober eigenlijk best een fijne wandelmaand is en zelfs november zich niet onbetuigd laat qua temperatuur. Voor 2023 is nu het herfstseizoen begonnen als wandelaar. Dus iedere min of meer droge wandeling hierna is meegenomen. En ja, oktober was erg nat, maar het groen overheerst nog op het Beukenburgerpad in Groenekan en het was goed beloopbaar.

Groenekan, dat neem je dan weer mee in je topografiebagage, Groenekan. Mijn jongste zoon is onlangs verhuist van Rotterdam naar Utrecht. Ondanks werk is het nog behelpen samen met zijn vriendin qua bewoning, dus alle mensen in Groenekan en wijde omgeving: ,, Als er iets betaalbaars is in uw kennissenkring voor een jong stel, reageer vooral. Het is een fijne jongen met een lieve vriendin en hij houdt van wandelen, af en toe.” Dus we wandelen samen het Beukenburgerpad. We praten over zijn eerste werkervaring op het gebied van data-ethiek, privacywetgeving en gegevensbeveiliging. Hij is enthousiast en ik luister. Ik weet in ieder geval dat als het digibetisme nog verder toeneemt bij mij, ik me kan schuilen onder zijn vleugels, een veilig gevoel. Voorlopig kan ik nog meepraten, of in ieder geval slimme vragen stellen vind ik zelf.

De wandeling zo aan de rafelranden van Utrecht is trouwens verrassend. Zoals wel vaker verwacht je in de nabijheid van stad en een autobaan niet meteen een prettig klompenpad, maar toch het Beukenburgerpad was een fijne wandeling. Goed, het geluid van de autobaan was soms aanwezig en hele hordes mannen uit de stad op mountainbikes, deelden op sommige stukken het pad, maar al met al heb ik wel genoten. Ik begon er al mee, het is nu echt herfst. De temperatuur was prima, maar toch dreigde hier en daar een bui. We besloten op 80 procent van het pad de weg af te snijden om het droog te houden. We hadden nog geluk gehad, maar wilde dat geluk niet verder op de proef stellen. Snel via google de route naar de auto in Groenekan zoeken. Snel is dus via mijn zoon natuurlijk. En ook hij heeft dan het probleem als je start met een nieuwe googleroute, dat je je altijd goed moet oriënteren welke richting je moet beginnen. En daar is een foefje voor op Google door middel van ‘augmented reality’ als ik het goed begrepen heb. Je richt je telefoon naar een straat en hij laat je die realiteit zien en vervolgens geeft google de pijltjes waar je naar toe moet. Begrepen? Misschien had je erbij moeten zijn, maar ik heb het bewijs dat mijn zoon wel voor me kan zorgen op het gebied van informatie, realiteit en het voorkomen van al te grote stommiteiten op internetgebied. Voorlopig kan ik nog een verslag van mijn wandeling van het Beukenburgerpad wegschrijven en aanbevelen dat het een fijne wandeling was die geheel droog is geëindigd op 28 oktober. (voor meer foto’s zie ook Instagram titiissprakeloos)

Verkiezingspolder: To be juicy or not to be juicy……

Het verkiezingsreces is aangebroken. Dan moet het jeuken bij een politicoloog, maar dat doet het niet bij mij. Ja, het jeukt wel, maar dat is de genezende wond van de rozenbottelstruik die ik vorige week snoeide. Op een zonnige zaterdagmorgen heb ik tegenwoordig meer zin in stomme tuinwerkzaamheden dan het lezen van de zaterdagkranten. Bij andere verkiezingen wilde ik alles volgen. Vanaf mijn elfde jaar, de verkiezingen van de overwinningsnederlaag van Den Uyl, heb ik geen enkele uitslagavond op tv gemist. En toen was ik nog niet eens politicoloog, moet je nagaan. Later wilde ik ook duiden voor mijn omgeving en toen de blogjes in zwang raakten, blogde ik er lustig op los. Die behoefte is er nu niet. Of beter gezegd, misschien is mijn behoefte er nog wel, maar er is geen lezerspubliek voor de inhoud. Tenminste dat maak ik op uit de vele columns die zijn verworden tot ware juicechannels. Een zichzelf serieus nemende columnist van welke politieke richting dan ook, hekelt geen politieke ideeën of houdt het publiek geen alternatieven meer voor. Nee, het is mijn stellige indruk dat karakterzwakte in welke vorm dan ook het onderwerp van een geslaagde column moet zijn. Of beter nog, we verzinnen de karakterzwaktes van kandidaat 1, de scheve schaats van nummer 2 of het dubieuze verleden van nummer 3. Eigenlijk is de grote groep columnisten in verkiezingstijd een volwaardige collega van Yvonne Coldewijer, Queen of de juicechannels. En de columnisten die over inhoud willen praten? Die worden niet gelezen. Zo is mijn ervaring tenminste als blogger!

Politicoloog zei u? Dan weet u toch dat dat bij uitstek de studie is van macht en invloed. Dus doe niet zo moeilijk over de fakenews-columns, al dan niet gesubsidieerd door het grootkapitaal, de boerenlobby of Poetin himself. Of van mijn part door de ayatollahs uit Iran. Als je macht wil, moet je macht verwerven. Ideeën en visie zijn wel zo van de 20e eeuw en toen was het al ouderwets. Dat weet ook oppergod Trump. Nu mijnheer de politicoloog, doet u zich maar niet interessanter voor dan u bent. Kom met ranzige seks uit de Tweede Kamer, gewelddadigheden uit het kabinet of smeerlapperij van de boeren. Of op zijn minst met een arsenaal aan jeugdzondes van deze of gene. Maar lul niet over inhoud, daar is niemand in geïnteresseerd.

Nou, wat gaan we doen?

Gewoon een ouderwets stukkie plaatsen en als niemand het leest is er één schrale troost, dan gaat het tenminste ergens over. En misschien volgen er nog wel meer zeer zinvolle columns de komende weken. Wie weet, maar waarschijnlijk leest u ze niet.

foto: Albapad, klompenpad te Oosterhuizen

Even de vakantie afmaken aan de Tegelersee (Noordwest Berlijn)

,, Even de vakantie afmaken aan de Tegelersee.” Wat een branie en wat een spatjes zou je zeggen en ja, het is eigenlijk heel verwend. Heden zomer hadden we doorgebracht in Berlijn en Leipzig en het was goed, meer dan goed. Ik vind Berlijn leuk en kom er graag. Afgelopen zomer was dat al weer voor de vijfde keer. De bedoeling was alle uiteinden van de stad te ontdekken en het was zeer geslaagd vonden wij. In het Noordoosten bezochten wij de Weissensee, bekend van de gelijknamige successerie. Vervolgens naar de Wannsee met de beruchte villa van de nazi-kopstukken uit de Tweedewereldoorlog. Dat was in het zuidwesten van Berlijn. In het zuidoosten bezochten wij de Müggelsee alwaar de Hauptmann von Köpenich zich onsterfelijk belachelijk heeft gemaakt.

De laatste uithoek, namelijk het noordwesten, waren we niet aan toe gekomen. Nog geen twee maanden later deed de kans zich voor. Een workshop voor de wederhelft in Berlijn, en ik kan naar de Tegelersee. Hoewel er veel gedoe is rondom vliegvelden in Berlijn die het wel of niet doen, die gesloten worden of juist niet, was vliegveld Tegel niet het doel. Het ging mij om een wandeling, een soort Berlijns klompenpad. Het was mij al snel duidelijk dat de grootsteedse allure ver te zoeken was in en rondom Tegel. Het was groen. Eigenlijk is Berlijn sowieso wel een groene stad en een stad met veel gezichten. Bijna iedere kilometer is de sfeer en uitstraling anders. Zo ook Tegel en de nabij gelegen Tegelersee. Je had niet eens meer het gevoel in Berlijn te zijn, maar een dagje uit, naar water en bossen. Bij het zesde bezoek kan ik dus ook Berlijn-Tegel op mijn lijstje afvinken.

En er is vast nog veel meer in Berlijn voor een zevende, achtste, negende of nog meer bezoeken! Berlijn leeft, Berlijn is een stad waar de geschiedenis uit iedere stoeptegel komt, maar ook waar de mondiale actualiteit altijd te voelen is. Toch is het op veel plaatsen heel relaxed, bijna niet grootstedelijk. Tijdens de wandeling rondom de Tegelersee was de uitzondering, want de Berlijners die wilden ontspannen in het bos waren niet geneigd om een collega wandelaar een blik te gunnen of te groeten. Dus de grote stad zit misschien toch nog wel in hen. Of misschien vinden ze de city-jungle veilig en het grote enge bos een spannende uitdaging. Of misschien ben ik wel een Sallandse boer? Maar dan wel eentje die genoot van de lichtshows die avond in Berlijn.

Een enkeltje op ’t Percksepad

Ik besef ten volle, een rare titel voor een belevenis op het klompenpad. ‘Een enkeltje op ’t Percksepad’. Het idee dat ik mijn tentje ga op slaan aan de rafelranden van Elst bij dit relatief nieuwe klompenpad kunt u laten varen. Er hoeft geen boterhammetje of biertje gebracht worden, want ondanks het enkeltje Percksepad ben ik gewoon weer thuis. Heel bewust heb ik slechts een deel van het pad gelopen en dat is een primeur na 110 klompenpaden.

Een enkelblessure weerhield me van langere wandelingen, dus ook klompenpaden. Dus de titel is daarmee verklaard, een ongelooflijke flauwe woordgrap. Zo’n vijf kilometer Percksepad was in ieder geval weer een klein stukje klompenpadbeleving. Het voordeel van een tijdje geen klompenpad is dat ik nu zeker weet dat, met ook de aanwas van de vele nieuwe klompenpaden, het zeer twijfelachtig is dat ik in 2024 alle klompenpaden zal beslechten. De eerlijkheid gebied me te zeggen dat ook andere wandelingen in Achterhoek, Salland of elders mijn aandacht aan het opeisen zijn.

Vandaag dus een half klompenpad en dan vooral een rondje Park Lingezegen. Ik vond het er prettig toeven. Over drie weken mogelijk de andere helft met een weer versterkte enkel. Want ook het wandelen was halfslachtig, half werken en half revalideren. Met mijn krokettenmaatje moesten we voor het werk in de buurt zijn. De kroketten waren goed bij Does en Co in Elst. Ook het weer was eigenlijk half, enkel de zon liet het afweten, daardoor was er een wat herfstige indruk, maar de temperatuur was aardig en het was nog overwegend groen. Weer spitsvondig gevonden hè dat woordje achter de komma van de vorige zin.

Ik denk maar zo dat met de tweede helft van het pad erbij, ’t Percksepad een zeer aangename aanvulling is op de toch al vele fraaie paden. Of dat echt zo is zal ik over enkele(!) weken laten weten.

Plaatjes en Kletspraatjes: Herfsklaar maken en bolchrysanten…….

We beseffen het niet altijd, maar nieuwe tijden brengen nieuwe woorden en begrippen met zich mee. Een weekend als deze relateer ik de nieuwe tijd vooral in het kader van het klimaat. Meer specifiek bedoel ik dan het weerkundige gebeuren, niet het humeur van Nederland, daar begin ik niet over.

 Vandaag op heerlijke zomerse dag heb ik een wandeling gemaakt op 1 oktober in een nieuw natuur gebied, Boetelerveld bij Raalte. Ik kende de naam en ben er in de buurt opgegroeid, maar toch was ik aangenaam verrast. Een mooie korte wandeling in t-shirt, het nieuwe normaal in oktober. Nieuwe woorden genoeg natuurlijk, klimaatontkenners, klimaatdrammers, asfaltterroristen of asfaltplakterroristen…….. en alles wat er tussen in zit. Het zijn termen die je 20 jaar geleden echt niet had kunnen bedenken.

Gisteren had ik ook een persoonlijke waarneming in mijn intensieve tuiniersbestaan. Een korte schets, tuinieren is niet mijn hobby, maar eenmaal bezig vind ik het niet erg. De tuin in opbouw, laten we zeggen vanaf maart tot ergens juni kan mij nog wel motiveren. Daarna verdwijnt de lol, zeker als het droog is in de tuin. Zomers water plenzen voor een paar struikjes op mijn eigen postzegel vind ik niet zo heel netjes, ik heb bovendien al een auto op mijn erf, dus daar kunnen de tegels in ieder geval niet gewipt worden.

Na augustus is het behelpen in de tuin en vanaf september komt het woord winter-klaar-maken weer in de gesprekken voor. Let maar op, dat gebeurt altijd als de R in de maand zit. Theorieën over wel of niet snoeien, de boel de boel laten en welke weersomstandigheden het beste zijn voor het winter-klaar-maken bla, bla, bla………

Maar als alles nog redelijk groen is, maar de tuin wel een ravage wat moet je dan? Je kunt nog buiten zitten, maar niet in een rommelige, verwaarloosde tuin in verband met algemene luiheid en een enkelblessure als valide excuus. Gisteren heb ik het woord herfst-klaar-maken voor mezelf geïntroduceerd. Je harkt en veegt de boel bij elkaar, maakt het optisch toonbaar en je koopt een heleboel bol-chrysanten in de hoop dat ze tot in november netjes blijven. Leuk man…….en de winter bestaat niet eens meer. Ik blij, maar weet niet of ik nu een ontkenner of drammer moet zijn, in ieder geval een chrysantenfreak voor de komende tijd. Nu zal er vast wel iemand mij attenderen dat chrysanten uiterst milieu onvriendelijk zijn…….

Boetelerveld bij Raalte 1 oktober 2023

Das Loch von Plagwitz

Aankomen op het station in Leipzig is al een toeristische ervaring. Groot, oud van oorsprong en modern aangepast. We konden Berlijn achter ons laten en verwerken in een treinreis van 5 kwartier. De conclusie, Berlijn is enerverend, dynamisch en heeft ontzettend veel te bieden. Berlijn is ook energieverslindend en we vragen ons af of het wel op alle vlakken goed gaat op termijn met de stad. De problemen van de hele wereld lijken zich samen te pakken in het klein. En zelf heb ik me altijd al afgevraagd waarom het zwerversprobleem in Duitsland zo nadrukkelijk aanwezig is, maar het lijkt per bezoek aan Berlijn wel erger te worden. Ze “schaffen es blijkbaar niet helemaal”. Nu wil ik geen pleidooi houden voor het moet ‘netjes zijn voor de toerist’ in tegendeel, maar je vraagt je toch af, is er niet ergens een gezamenlijk verantwoordelijkheid? Maar goed, ook in Nederland kan het altijd beter.

Goed Leipzig dus, een nieuwe start en episode in onze vakantie en het was een hele aangename verrassing. Mooie gebouwen, mooie museums en vooral ook rustig. Het was niet jachtig, lawaaiig en na Berlijn mogelijk wel wat braaf, maar best levendig. Misschien hadden we dat nodig. Navraag bij het thuisfront leerde dat er ook een ‘hippe’ straat was in Leipzig, de Karl-Heine Straße. Een korte zoektocht leerde dat dit in de wijk Plagwitz lag. Ik kwam een prachtige documentaire tegen uit 1989 een paar dagen voor de Wende, waarin de vraag werd gesteld of Plagwitz nog te redden was? Of eigenlijk of Leipzig nog te redden is. Het antwoord in 2023 is duidelijk, ja dus. Een aanrader deze documentair! Het is een hele hippe wijk geworden met een heus boekje over de geschiedenis en om een wandeling te maken. Dat hebben we gedaan op onze laatste dag.

De Karl-Heine Straße en daarmee Plagwitz heeft iets weg van de Plenslauerberg in Berlijn. Er is, zoals ook in Nederland  in grote steden, maar ook in Berlijn en andere steden in Europa, sprake van gentrificatie. Het is herkenbaar en zichtbaar. In Plagwitz is de renovatie dan ook nog lang niet klaar zoals onderstaande foto laat zien.

Nu zou ik willen zeggen………. en toen werd het zwart, helemaal zwart. Alsof een mooie spannende sociale roman in Plagwitz gaat beginnen. Maar zo was het niet. Ik werd hardhandig geconfronteerd met de nog niet volledige renovatie van de wijk. Kijkend in mijn boekje, naar de gebouwen of anderszins, in ieder geval niet alert genoeg, zag ik een gat bij de bushalte niet. Het Loch van Plagwitz zullen we maar zeggen, om het blogje maar een mooie titel mee te geven. De vakantie dreigde een monsterlijke afloop te krijgen.

Geen zwart gat, maar een dubbel geknikte enkel en een geschaafde knie. Met behulp van Eega en een vriendelijke jonge dame die bij de bushalte kon ik op een muurtje gaan zitten, waar Eega zag dat mijn enkel zienderogen groeide. Met de enkel, groeide ook de lijst met vragen ‘wat nu’. We vroegen het de jonge dame gevraagd die heel logisch antwoord gaf: 112. Dat leek ons een zwaar middel, maar we hadden geen alternatieven, geen auto bij de hand en wisten ook niet iets anders te bedenken. Zij belde ‘einz-einz-zwei’ en vijf minuten later arriveerde een Rettingswagen, weer vijf minuten later werden de eerste onderzoeken gedaan door het ambulancepersoneel. Ik besefte dat een leuke wandelverslag ten einde zou zijn, dus we gooien het maar over een andere boeg, terwijl boven mij de loeiende sirene zijn werk deed om ons naar het Diakonissen Krankenhaus te brengen. Ik zat in de gezondheidsprotocollen van de zorg in Duitsland.

Dus waar de wandeling eindigde, roeptoeter ik nu alle mogelijke hulde aan het personeel van de eerste hulp, dat keihard moesten werken, zoals overal in de zorg, om zich te buigen over ongelukjes en ongelukken van die dag. Maar belangrijker nog, wat ben ik blij dat we toch wel heel veel bereikt hebben in Europa. Buiten de gezondheidsprotocollen, hoefde ik met nergens zorgen over te maken. Zodra ik mijn paspoort kon tonen, zou alles in orde komen werd mij verzekerd. Toen na ruim twee uur vastgesteld werd dat er niets gebroken was, kreeg ik krukken en een brace mee, een pijnstiller die in Nederland al sinds de jaren zeventig in onbruik zijn, maar in de rest van de wereld gewoon gebruikt worden. Ze hielpen goed. Ik zou willen zeggen: ,,Ich bin Europäer!” De wandeling maken we later wel af en misschien zoeken we de mogelijkheid nog wel om de jonge dame te bedanken die netjes bleef wachten totdat de Wanderer werd afgevoerd.

De laatste restjes Berlijn in kunst vervat.

Op weg naar het Brücke Museum. Dit was nog elders bij het Techniek-Museum dat we met onze belangstelling links lieten liggen.

De laatste restjes Berlijn vervat in kunst, bekt wel lekker. Het is alleen wel een beetje bezijden de waarheid. Volgens de trouwe logica zou nu Noordwest Berlijn aan de beurt zijn, maar we hebben niet meteen een duidelijk doel voor ogen. Bovendien wat is Berlijn nu zonder kunst. Zeker nu ik een cursus Inleiding in de kunstgeschiedenis heb afgerond. Kan ik de man spelen die Yentl en De Boer zo typerend bezingen “ik heb een man gekend”. Gisteren gingen we op goed geluk naar het Brücke Museum waar een Poolse kunstenares exposeerde met textielcollages. Malgorzate Mirga-Tas. En eerlijk is eerlijk, ik was onder de indruk van deze kunstenares uit Zakopane.

Werk van de Poolse Malgorzate Mirga-Tas

Voor de laatste dag in Berlijn hebben we overwogen om naar Postdam te gaan. De marketing zegt namelijk Berlijn zonder Potsdam is als Parijs zonder Versailles. Bovendien waren de 18 en 19 augustus de grootste jaarlijkse feesten die dit jaar in het teken stonden van Nederland/Oranje. Buiten de entree van €48,- en ongetwijfeld een hoog verantwoord cultureel aanbod, zagen we er van af. Mogelijk krijgen we spijt maar het leek ook iets weg te hebben van een mix van een braderie en een chiquere versie van de Zwarte Cross.

Het reclemadoek was beter zichtbaar dan het echte

Ook de Tentoonstelling van Klimt trok nog steeds aan ons. Het was niet meer mogelijk om kaarten te bestellen en ik had eigenlijk geen zin om een half uur of langer in de rij te gaan staan. Zo besloten we de laatste volle dag in Berlijn, toch maar in de rij te gaan staan voor Gustav Klimt en twee tijdgenoten Max Lieberman en Frans von Stuck. Alle drie hadden ze gemeen dat ze onderdeel werden van een afgescheiden groep kunstenaars buiten de bestaande orde (een secesion). In Wenen was dat vooral vanuit de Jugendstil, in München het symbolisme en in Berlijn het Impressionisme. Mijn kennis gaat nog niet zo ver dat ik de bewering aan durf dat Klimt de puur en alleen Jugendstil vertegenwoordigd, Frans von Stuck het symbolisme en Lieberman het impressionisme. Wel vond ik het werk van Lieberman, de bekendheid van Gustav Klimt ten spijt, het meest indrukwekkend. Frans von Stuck kende ik eigenlijk niet.

Respectievelijk Klimt, Lieberman en Von Stuck

Het “Alte Nationanal Galerie’ op het Museum Insel is sowieso een heel mooi museum qua collectie en gebouw. Het terugkomen meer dan waard. Toch moet ik ook altijd wel lachen om de hype rondom zo’n extra tentoonstelling. Het is er altijd ontzettend druk, mensen willen voorkruipen want niet in de rij willen staan, zijn boos op suppoosten die de orde bewaken die zij denken te moeten ontregelen en last but nog least, iedereen gaat rond het beeld van de tentoonstelling staan, namelijk Judtih van Gustav Klimt. Om de vijf minuten gaat het waarschuwingsalarm af wanneer iemand er te dicht op staat!

Nu nog even iets gemakkelijks eten in de buurt, keus genoeg. Morgen een lang weekend Leipzig.

Vandaag Zuidoost Berlijn: De Müggelsee.

De Berliner Dom

Een paar kleine tegenvallertjes te verwerken vandaag. Op het einde van de dag hadden we een tijdsslot afgesproken voor het Cold War museum op Unter der Linden. Volgens ons een nieuw museum en het was ook allemaal digitaal en 3-d en up-to-date, flitsend en interactief. De Koude oorlog werd vanuit beide standpunten bekeken werd beloofd. Dat laatste viel wat tegen, maar dat komt waarschijnlijk omdat er in de westerse media meer geschreven en bewaard is gebleven. Verder was het multimediale spektakel een beetje aan de drukke kant. Drie tot vijf filmpjes kijken in een shot. Ik ga daarin niet meer mee, dat lukt me niet op een ontspannen manier. Te oud zullen we maar zeggen. En de informatie vond ik te oppervlakkig of je moest met QR-codes verder onderzoeken misschien. Mogelijk zijn we wat dit onderwerp betreft op een leeftijd dat we het wel weten en niet meer geïnformeerd hoeven te worden. Al met al is de val van de muur al weer ruim dertig jaar geleden. Over tien jaar kunnen veertigers al opa en oma zijn en dan zijn zij van na dè VAL. Voor mij is het als de dag van gisteren. Ik ben van ver voor de VAL. De leeftijd gaat dus hier op meerdere fronten een rol spelen naar nu blijkt. We horen mogelijk niet tot de doelgroep. Wel nog even door het hartje van de stad gelopen en dat is dan toch wel weer indrukwekkend, vooral de Berliner Dom, maar ook het Rode Raadhuis.

Het Rode Raadhuis, waarbij ik me afvraag of ik de schaduw links ben?

Gelukkig hadden we deze dag al een ander uitje gehad in Berlijn. Want ik zie Berlijn soms als een aaneenschakeling van allerlei soorten huiskamertjes. Overal is de sfeer en de entourage anders en toch is het allemaal Berlijn. Vandaag ging de reis naar de wijk Köpenich, in het Zuidoosten van de stad. Hier is het grootste meer (Müggelsee) binnen de grenzen van Berlijn, al hebben we dat meer niet meer kunnen zien. We moesten immers op tijd terug voor de afspraak bij het Cold war museum. Köpenich, kennen jullie dat? Ik vaag, het liedje van de Hauptman van Köpenich die de burgermeester in 1906 heeft gearresteerd en er met de stadskas van door is gegaan. Er is een carnavalsslager van gemaakt en hij kreeg voor zijn daden zelfs een standbeeld. Maar met dat ik liedje hoorde, herkende ik de melodie. Onze Achterhoekse vrienden van Normaal hebben op dezelfde melodie ook een prachtnummer gemaakt. En die wil ik jullie niet onthouden. Van die Duitse Hauptman zoek zelf maar op, denk namelijk niet dat daar veel liefhebbers voor zijn.

Zo komt de geschiedenis weer onverwacht terug in Köpenich. De Hauptman was snel gevonden en het was duidelijk dat het een aardig plaatsje was met een ‘richtige Altstadt’. We vroegen ons hier voor het eerst trouwens serieus af of het verschil tussen oost- en westmentaliteit altijd voelbaar zou blijven. Drie jeugdigen bij het oudste café wisten eigenlijk geen raad wat ze moesten doen met de meerdere koffiedrinkers. Het kan jeugdige desinteresse zijn of de zinnen waren al gericht op het naderende wijnfeest in Köpenich, maar het riekte vooral ook naar gebrek aan klantgerichtheid. Kan zoiets doorgaan op de volgende generatie? Maar dit ter zijde. Ook het zuidoosten van Berlijn was beslecht in deze vakantie.

Slot van Köpenich aan het riviertje de Dahme

En daar is ie dan, de Hauptman van Köpenich

Vandaag Zuidwest Berlijn: De Wannsee

Laat ik eens beginnen met cultuur barbarij. Vandaag heb ik bewust, willens en wetens de kans laten liggen om Nefertiti te ontmoeten. Een mooie dame van 3500 jaar oud heeft niet de kans gehad om mij te ontmoeten. Zo kun je het ook zeggen. Nefertiti een Egyptische schone kan me gestolen worden op een mooie vakantiedag. Nefertiti is ruim 100 jaar geleden gestolen in Egypte en pronkt onrechtmatig in een van de Berlijnse musea. Niet dat dat de reden is haar te negeren. Ik ga het niet fraaier maken, maar ik heb er niets mee. Mijn egaa gaat wel naar het Egyptische museum. Ik bezoek het Duits Historisch Museum een paar honderd meter verderop. Tja de mueumdichtheid is op het Museum Insel ongeëvenaard. Wie niet net zoals ik een cultuurbarbaar wil zijn, verwijs ik naar de navolgende link, jawel over Nefertiti.

Twee exposities in het Duitse museum, waarvan één “Roads (not) Taken interesseerde mij bovenmatig. Oftewel ‘Es hätte auch anders kommen können’ de ondertitel van de expositie. En de laatste 200 jaar heeft Duitsland nogal wat kantelpunten gekend in haar geschiedenis.

Het had ook anders kunnen lopen, een waar woord in de geschiedenis, maar ook in een normaal mensenleven. Ik denk wel eens als ik nu dit of dat niet had gelezen, dan was ik misschien geen liefhebbeer geweest van Simon Carmiggelt. Of als ik die ene bewuste avond in 1990 niet had besloten, ondanks mijn weerstand, toch te gaan stappen, had ik mijn vrouw mogelijk niet gehad. Als ik gewoon naar Nefertiti was gegaan, had ik een heel ander stukje geschreven en had ik Wolf Biermann, de andere expositie in het Museum niet gezien. Een mooi gebouw trouwens dat Duits Historisch Museum, heel modern tussen al die historisch pompeuze gebouwen op het Museum Insel.

Het leven hangt dus van toevalligheden aan elkaar. Het was geen toeval dat ik om half drie mijn vrouw weer tegenkwam, dat was afgesproken en samen gingen we naar de Wannsee, in het zuidwesten van Berlijn. Aldaar was een statige villa die de plek is geweest van de bureaucratische vastlegging van de Holocaust, 20 januari 1942. De vernietiging van Joden in Europa was al gaande, maar op deze plek kwamen alle kopstukken bij elkaar om bureaucratische woorden te geven aan de verschrikkelijke dehumanisering van de mensheid, in het bijzonder de joden. Middels een simpele uitnodiging naar alle kopstukken van het Derde Rijk van Hitler, met een lokkertje van een goed ontbijt, is vastgelegd wat we nu allemaal weten en niet mogen vergeten.

Als ene Adolf nu niet gekund had en de vergadering uitgesteld zou zijn, zou het anders gelopen zijn. We weten het niet. In de literatuur is de vraag al eens gesteld als pappa en mamma Hitler nu eens geen zin hadden gehad op de bewuste avond om elkaar lief te hebben, hoe zou de geschiedenis er dan uit hebben gezien. In ieder geval durf ik dan te stellen dat ik dit stukje niet had geschreven en ook geen ander stukje. Ik was er waarschijnlijk helemaal niet geweest. Maar dat is gissen natuurlijk, of misschien ook wel niet. Met mijn logica was dan echt alles anders gelopen en waren er andere mensen geweest. Wij allemaal!!!!

Echter het lot heeft zo moeten zijn. Ik ben in 1966 geboren uit twee ouders van voor de oorlog, ik heb in1990 mijn huidige reisgenoot ontmoet en samen hebben we besloten vandaag naar de Wannsee te gaan. Misschien heb ik een beetje druk gezet, maar ze was gemakkelijk over te halen.

De sfeer en entourage van de Wannsee is weer een heel ander Berlijn in een bijzondere (historische) omgeving.