Begrip, van de dag (70) Mannen blijven kinderen

/ sprakeloosid / 2 reacties

 

MANNEN BLIJVEN KINDEREN

Vandaag werd het weer me weer eens verteld. ,,Mannen blijven altijd kinderen”. Natuurlijk wist een vrouwmens dit met lichte spot, maar grote stelligheid te beweren. Ik verwierp de uitspraak, maar ga niet zitten kiften. Je blijft de overtuiging maar toegedaan, zie je me denken. Toch bleef het hangen. Mijn eerste oprisping was dat het eigenlijk een soort compliment is. Er zijn namelijk hordes hele vage types die beweren dat ‘we het kind in ons zelf moeten blijven koesteren’. Mannen zijn daar, volgens de dame in kwestie. dus beter in. Ik krijg dan hippie-achtige visioenen van baardige mannen die hand in hand door het weiland huppelen, achter vlinders vangen en madeliefjes plukken. Nee, het was zeker geen compliment.

Wat dieper doordenkend, weet ik dat het niet waar is. De stelling dat vrouwen willen moederen is eerder het geval. Vrouwen willen zich ontfermen over manke musjes, zieke honden, stinkende zwervers en de echte kloeken die corresponderen, of als het kan, trouwen zelfs met types als Joran van der Sloot. Ze willen moederen, koesteren, verbeteren en opvoeden. En eenmaal in het huwelijkse keurslijf gaan ze gewoon verder met dat gevoel van moederen. In legale zin natuurlijk naar hun eigen kroost, maar en passant wordt de echtgenoot meegenomen in het opvoedprogramma. Moedergevoelens zorgen voor een mate van infantilisering, hebben in veel gevallen zelfs een castrerende bijwerking voor mannen die daar gevoelig voor zijn.

Mannen blijven geen kinderen, het is eerder het moedergevoel dat dit wil zien in mannen. Het is wensdenken van veel vrouwen of projectie van hoe vrouwen vinden dat mensen volwassen moeten worden. In de toenemende feminisering van onze maatschappij is volwassen worden in hun verwrongen optiek natuurlijk dat mannen heropgevoed moeten worden, want ze zijn man, en geen vrouw. En dat ze anders zijn dan vrouwen is kinderlijk en onvolwassen. Natuurlijk zijn er mannen die zich dit uit praktische overwegingen laten aanmeten. Wat is er gemakkelijker dan een verzorger voor de rest van je leven? Niet voor niets is de term ‘moeder de vrouw’ uitgevonden. Ik heb niets met die gemakzucht, maar om te stellen dat mannen kinderen blijven. Absoluut niet.

PS. Natuurlijk had de titel moeten zijn ‘Blijven mannen kinderen?’ maar dan is het geen begrip meer, maar een vraag, met deze kinderachtige opmerking besluit ik mijn betoog.

Begrip, van de dag (69) Hondenleven

/ sprakeloosid / Een reactie plaatsen

20151214_184458

HONDENLEVEN

Ik ben niet zo van de huisdieren. Zo ben ik opgevoed. ‘Honden horen op een boerderij’ was een veelgehoorde stelling in mijn opvoeding. Ik heb nooit de angst voor honden overgenomen van mijn ouders, maar een andere oneliner, dat honden en katten stinken kan ik wel beamen. Misschien komt het door mijn scherpe reukvermogen, maar honden stinken inderdaad een beetje en soms heel erg. Over katten maar te zwijgen, bovendien ben ik allergisch voor die beesten. Ik ben dus niet zo van de huisdieren, met uitzondering voor onze Pippa. Goed, af en toe komt er een onwelriekend geurtje van af, maar dat is haar vergeven.

Vanavond zat ik op de grond met haar te spelen en ik keek haar aan. Ze keek intens terug. Dat doet ze niet altijd, soms kijkt ze ook weg. Ik vraag me dan af wat er in zo’n beestje omgaat. Wat denkt ze? Wat wil ze me duidelijk maken? Hoe leeg is het daarachter die hondenogen? Hoe slim zijn honden daadwerkelijk? De onze is heel goed geconditioneerd. Ze weet bij wie ze moet zijn om te wandelen. Stipt om half elf, het kan een minuutje vroeger of later zijn, gaat ze bij me op de bank zitten, precies in het beeld. ‘Baas, het is tijd, wìj gaan wandelen! En altijd bij mij, op dat tijdstip. Of zoals nu, krabbelt ze aan de deur in mijn werkhokje. Verder voelt ze de stemming in huis heel goed aan, dus als haar IQ niet zo hoog is, haar EQ is feilloos. Maar eerlijk gezegd, volgens mij gaat er niet zo heel veel in haar om. Mogelijk dat de peilloze diepte van ons oogcontact meer een projectie is van mijn eigen gedachtes. In dat geval is ze natuurlijk heel schrander.

Ik aai er over haar kop en ze geeft een spontane poot. Ik denk dat ze een fijn hondenleven heeft. Dat zie ik zo en ze wil me er voor bedanken. Dan moet ik ineens denken aan een liedje uit de jaren tachtig van de Franse band ‘Les Negresses Vertes’. Het nummer La Vie (comme un chien) had een geweldig refrein. “Il boit pour oublier qu’il vit, il dort pour oublier qu’il boit’, kortom een hondenleven. Eén ding weet ik zeker, ons kleine stinkmonster was niet de muze voor dit geweldige Franse nummer. Ze heeft inderdaad een hondenleven met slapen en drinken, maar vergeten…..? Nee.

Begrip, van de dag (68) In de knoop

/ sprakeloosid / 1 reactie

20151213_114342

IN DE KNOOP

De titel suggereert enige zwaarte voor dit stukje, maar niets is minder waar. Ik ga het hebben over tradities. Over het algemeen kan ik goed leven met tradities. Dat wil zeggen, ik kan ze waarderen als er van mij maar niet te veel gevraagd wordt. Op het moment dat tradities een zware wissel op mijn leven trekken en participatie een ‘verplichting’ wordt, dan vind ik tradities heel stom. Een traditie waar ik goed mee kan leven is het optuigen van de kerstboom. Ik hoef niet mee te doen. In de periode dat we nog een echte boom hadden, was mijn rol groter. Ik haalde de boom, een traditie. Tijdens de kerstdagen is het dan lekker keuvelen over de kwaliteit en bij wie je de boom gehaald had. Niemand had er verstand van en altijd wist iemand met de beste en de goedkoopste de ander te overtroeven. Keuvelen over de boom is al een traditie op zich.

Maar tijden veranderen. Ik had mijn klauwen altijd al vol jeukplekken na het halen van de boom. Voor het optuigen van de boom werd ik dus ontslagen en dat is al weer een fijne traditie geworden. Want ook nu, nadat mijn jongste zoon ook lichamelijke reacties vertoonde vanwege de den, spar of andere naaldboom, hoef ik de kunstboom ook niet op te tuigen. Ik mag de spullen van zolder of schuur halen en zoals gezegd, ik ben de beroerdste niet. Weet je wat het toppunt van traditie is geworden bij mij thuis? En we zijn vast niet de enige, altijd zitten de snoeren door elkaar, hoe goed je de troep de vorige kerst ook hebt opgeborgen.

Vandaag was het weer zo ver, mijn jongste zoon en vrouw waren heel erg ingespannen bezig met de verschillende snoeren. Hele theorieën kwamen boven tafel over hoe zoiets nu kon. Uiteindelijk is het gelukt, de lichtjes hangen in de boom. Zelf herken ik het probleem. Als ik in de zomer mannendingen doe in de tuin met elektrische zagen enzo, heb ik altijd hetzelfde probleem met het verlengsnoer. Een vijftien meter lange stekkerdoos, gekocht in een periode dat we dachten dat voor ons het campingleven een traditie zou gaan worden, zit altijd in de knoop. Ik heb er mee leren leven en ook onze kersboomoptuigers hebben in volledige harmonie de klus dit jaar weer geklaard.

 

 

Begrip, van de dag (67) Er ist wieder da

/ sprakeloosid / 3 reacties

 

ER IST WIEDER DA

,,Er ist wieder da” is geen uitroep van een blije dochter die vader ’s avonds uit het werk ziet terugkomen. Het is de titel van een Duitse film naar het gelijknamige boek van Timur Vermes. Ik heb de film vanavond gezien in het nieuwe Pathé in Arnhem. Een lekkere film qua humor, maar tevens met een ernstige ondertoon naar het heden in Duitsland, Nederland en de rest van Europa. Trouwens naast het prachtige station in Arnhem is ook het nieuwe Pathé een hele fijne bioscoop qua kijk- en zitgenot. Maar terug naar de film, een prachtig concept om een historische figuur terug te laten komen in de actuele situatie. En met Adolf Hitler hebben we een historische figuur van formaat te pakken.

Het is vooral heel leerzaam om met de ogen van de dictator naar de hedendaagse problematiek en ontwikkelingen te kijken. Zo zou je eigenlijk een hele serie moeten maken met historische figuren. Er ist wieder da 2,3 enzovoort…Of ‘Sie ist wieder da’ natuurlijk. Wat zouden de Russen kunnen leren van Stalin, Lenin of tsaar Peter de Grote in de huidige tijd? Napoleon die langs de Moulin Rouge wandelt in Parijs of ‘Vive La France’ schreeuwt en al rennend met een wielrenner de Alp d’ Huez op rent. Kostelijk vermaak met heel veel mogelijkheden om kritisch naar de huidige maatschappij èn naar de geschiedenis te kijken. Of wat te denken van de terugkeer van de Founding Fathers in het straatbeeld van NewYork, lijkt me lachen. In dat geval zou ik het lekker vinden dat de film niet in Amerika zelf wordt gemaakt, dat is beter voor de kwaliteit.

En in Nederland? Ik vind het een stuk moeilijker om dan actualiteit en humor bij elkaar te bedenken. Willem van Oranje? Misschien om een blik te werpen op zijn nazaten van het koningshuis. Thorbecke om ons hedendaagse politieke stelsel onder handen te laten nemen? Pim Fortuyn is denk ik nog te dicht bij om humor en actualiteit met elkaar te verbinden. De klapper zou aan het eind van de serie moeten komen met de veelbelovende titel ‘Sie sind wieder da’ met Jezus en Mohammed. Dat lijkt e opperst leerzaam en vermakelijk en wat een werk hebben ze samen te verrichten.

 

Voor meer filmbelevenissen, volg de link

 

Begrip, van de dag (66) Paarse Vrijdag

/ sprakeloosid / 2 reacties

 

PAARSE VRIJDAG

Ik voelde vanochtend bij het weglopen van huis, het zit niet goed. Eenmaal in de trein zag ik bij een van mijn Facebook-kornuiten dat ik onjuist gekleed ben voor deze speciale dag. Het is namelijk Paarse Vrijdag! Ik had iets paars aan moeten trekken en daarmee aantonend dat ik iedere seksuele voorkeur accepteer en dat iedereen van mij uit de kast mag en voor mij niet bang hoef te zijn. Kijk dat wil ik best doen, als iedereen nu dit blogje leest, weet iedereen dat je van mij mag zijn wie je bent, op wie je valt en met wie je kunstjes doet in bed of waar dan ook. Ik vind het allemaal goed, als het maar op vrijwillige basis is van beide partijen, of als er meer partijen in het spel zijn van alle partijen. Je doet maar. Dit ter compensatie voor het feit dat ik geen paarse kleding heb gedragen vandaag.

Ik had trouwens nog nooit van Paarse Vrijdag gehoord, dus ik kan het mezelf niets kwalijk nemen. Eerlijkheidshalve moet ik diep in mijn geheugen graven om me ervan te vergewissen of ik wel paarse kledingstukken heb. Een overhemd geloof ik, dat ik draag als niets anders voorhanden is of wanneer mijn levensgezel vindt dat het past bij mijn outfit. Ik heb niets met paars, sorry. Dat mag ook natuurlijk. Rood vind ik mooier. Misschien dat we op een nader te bepalen tijdstip allemaal rood gaan dragen. Rood is de kleur van de liefde in de meest brede zin van het woord. Homo, lesbo, bi, transgender of wat ik onlangs leerde fluïde, een soort flexibele androgyne modus. Ik wil er best rood voor dragen, naast de kleur van de liefde is het dan ook meteen de acceptatie van mensen die geen paars willen dragen. Rood is het nieuwe paars.

Ik ben eigenlijk niet zo goed in dit soort maatschappelijke manifestaties, ik loop liever anoniem op straat en als iedereen dit blog heeft gelezen dan weten ze dat ik eigenlijk best heel rood (voorheen paars) van hart ben. In het openbare leven hoeven ze niet te weten wat ik denk, vind of voel. Hypocriet als ik ben, maak ik voor de voetbalwedstrijden van Feyenoord een uitzondering, dan draag ik de mooiste sjaal van Nederland. Ik beloof plechtig dat ik, als ik op tijd op de hoogte ben, op Paarse Vrijdag een opvallend rood kledingstuk zal dragen. Misschien wel mijn Feyenoordsjaal.

Begrip, van de dag (65) Nek omdraaien

/ sprakeloosid / 2 reacties

 

NEK OMDRAAIEN

Een grofgebekt persoon ben ik niet. Aan de andere kant ben ik ook niet heel teergevoelig als de gvd’s of vleeswaren van beider kunne bij mijn gesprekspartner over tafel rollen. Ik gebruik zelf ook wel gvd’s, k** en kl****. Het behoort immers bijna bij de hedendaagse conversatie. Nu heb ik ook werk waarbij het klantenbestand (reclassering) niet altijd even fijnbesnaard is in hun woordkeuze. Er zijn een aantal strategieën die je dan kunt hanteren. Negeren, opvoeden of meegaan in het taalgebruik. Zelf heb ik de neiging om een mix van de drie te gebruiken al naar gelang de persoon tegenover me. Bovendien, wie met pek omgaat wordt er mee besmeurd.

Als ik terug ga in mijn eigen taalontwikkeling, denk ik dat ik synchroon loop met de maatschappelijk ontwikkeling, verloedering zo u wilt. Vloeken is in mijn omgeving geen dagelijkse kost, maar een doodzonde vind ik het niet. Als kind schold ik iemand uit voor rotzak, pas op de middelbare school was iemand een klootzak of een lul. Een onvoldoende voor je proefwerk was natuurlijk wel ‘zwaar klote’. Het was ver in de jaren tachtig, ik studeerde inmiddels, dat ik voor het eerst het woord ‘kut’ gebruikt als iets me niet beviel. Inmiddels heb ik me dit vocabulaire ook toegeëigend, een kwestie van emancipatie. Een mij onwelgevallige vrouw een ‘kut’ noemen als tegenhanger van lul, gaat me nog een stap te ver, hoewel ik het steeds regelmatiger hoor.

Eufemistisch kunnen we zeggen dat het taalgebruik veranderd is. Daarnaast constateer ik dat er bij de gebruikers een emancipatiegolf gaande is de afgelopen decennia. Een vloekende en scheldende man was een bootwerker, maar goed een man. Het was een zeldzaamheid dat een vrouw als een viswijf tekeer ging in het openbare leven. Ik denk inmiddels dat de inhaalslag bijna compleet is en dat mannen en vrouwen gelijkelijk met vleeswaren gooien. Vandaag werd ik in mijn werkomgeving (geen klant) geconfronteerd met een vrouwspersoon die me een gunst verleende op voorwaarde dat ik alles in dezelfde staat moest teruggeven. Bij wijze van grap zei ze, anders draai ik je [piep] om. Ze sprak het niet uit. Maar ik ben er bijna zeker van dat ze niet mijn nek bedoelde. Bovendien in ons jargon zou dat een regelrechte  bedreiging zijn en dus strafbaar. Ik zal er nooit achter komen. Er staat ons nog wat te wachten volgens mij en niet alleen van mannen. Viva la emancipación!

Begrip, van de dag (64) Maatje

/ sprakeloosid / Een reactie plaatsen

 

MAATJE

 

We wauwelen de hele dag door. Een stroom woorden komt uit onze strotten, betekenisloos, weinig onderhoudend of gewoon om de stilte te vullen. Communicatie noemen we dat, en we denken elkaar te begrijpen. Hoewel, als je het nieuws volgt is er ook veel onbegrip. Woorden zijn ook uiterst giftige wapens, juist omdat achter ieder woord een wereld aan ideeën en interpretaties verbonden is. In het dagelijkse gebruik denken we daar over het algemeen niet aan. We wegen niet ieder woord op een gouden schaaltje, dus we wauwelen maar raak, in het sociale verkeer, maar ook op professioneel niveau.

In andere gevallen tref je soms een woord, heel basaal vaak, en je denkt: Wat een raar woord? Gisteren bijvoorbeeld bij het voor ‘maatje’. Ik herhaal het, proef de klank en zoek naar de betekenis. Achteloos gebruik ik het om twee collega’s voor een project aan elkaar te koppelen. ‘Jullie zijn in deze zaak elkaars’ maatje. Maatje? Naast dat maatje een verkleinwoord is voor een (eenheids)maat, betekent het ook:,,iemand met wie je iets samen doet of met wie je bevriend bent”. En zie hier, in één keer ontwaar ik de overeenkomst tussen maat in rekenkundige zin en maatje in sociale zin. Ook voor vriendschappelijke, collegiale of zelfs in relationele sfeer is er sprake van een maat of maatje als er overeenkomsten zijn, eenheid is of een mate (daar is ie weer!) van gelijke (levens)verwachtingen. En passant lees ik dat Maat een Egyptische godin is, dochter van Ra. Zij is van waarheid, eendracht en gerechtigheid en heeft een belangrijke functie in het Dodenrijk. Dat neem je zomaar even mee bij de zoektocht.

Spreekwoorden en gezegdes met het woord maat erin komen best vaak voor. Voorbeelden zijn ‘de maat is vol’ oftewel het evenwicht is weg. Wat te denken over ‘geen maat weten te houden’? Dit is onbeheerst doorgaan en als je dat maar lang genoeg doet, verlies je je maatjes echt wel. Een hele mooie is ook, ‘elkaar de maat nemen’. Oordelen van een ander naar aanleiding van je eigen waarden en normen, of maten zo u wilt. Als je je hier aan schuldig maakt ben je eigenlijk een matennaaier. En als ik stil sta bij dat laatste woord vraag ik me oprecht af of de connotatie van matennaaier echt altijd wel negatief moet zijn. Maar nu denk ik te ver over woorden, dus laten we maar weer gewoon wauwelen.

Begrip, van de dag (63) Twittertwijfel

/ sprakeloosid / 1 reactie

 

TWITTERTWIJFEL

 

Hevige twijfel viel me ten deel na het lezen van de volgende tweet van ChristenUnie parlementariër Joël Voordewind. Hij twitterde: ,,Bussemaker vraagt extra aandacht voor homoseksuele asielzoeker (via @nu). Laat ze dat ook doen voor christenen die bedreigd worden in AZC’s.” Nu is het me al vaker opgevallen dat de ChristenUnie oproept voor extra aandacht voor christenen in bijvoorbeeld Syrië, Egypte of welk land dan ook waar ze bedreigd worden. Dat begrijp ik best, want de achterban van Joël Voordewind is natuurlijk overwegend christen. En ook politici van de CU doen soms uitspraken die vooral voor de eigen achterban bedoeld zijn. Toch is het raar, iedereen zou beschermd of geholpen moeten worden als ze bedreigd worden ongeacht sekse, religie of geaardheid.

Hetzelfde kunnen we zeggen van Bussemaker die een oproep doet om extra aandacht te geven aan homo’s in AZC’s. Ook zij, als vertegenwoordiger van liberaal en progressief Nederland moet denken in doelgroepen en hoe dit bij haar achterban, of wat er nog van over is, overkomt. Je zult niet gemakkelijk van een PvdA-er, D66-er of Groenlinkser horen dat er speciale aandacht moet zijn voor christenen. Ook Joël Voordewind zal niet een automatisme hebben ontwikkeld dat als homorechten in de knel komen of zoals in dit geval homo’s in AZC’s bedreigd worden, dat hij gaat roeptoeteren dat er extra aandacht besteed moet worden aan vedrukte lesbo’s, homo’s of transgenders. Een heel bijzonder fenomeen is dit.

Ik begrijp heel goed dat een AZC een enorme smeltkroes is van culturen, emoties en ontreddering, maar daarin mag geen plaats zijn voor verdere uitsluiting van ontheemden, wie of wat ze ook zijn. Er moet vooral aandacht komen voor mensen die zich schuldig maken aan uitsluiting en bedreiging. Die aandacht verwacht ik van het hele politieke spectrum, niet alleen voor de eigen doelgroep. Ook wordt ik kotsmisselijk van PVV-achtigen die iedere ruzie of incident met of tussen asielzoekers aangrijpen om ze allemaal het land uit te willen gooien, maar dit ter zijde. Gerichte aandacht voor raddraaiers, ruziezoekers en onverdraagzamen is volgens mij wat we nodig hebben voor een sober en rechtvaardig asielbeleid en zeker geen doelgroepenexclusiviteit.

 

Schermopname (17)

Begrip, van de dag (62) Inburgering op zijn Duits

/ sprakeloosid / 2 reacties

 

INBURGERING OP ZIJN DUITS

Een goed jaar geleden kwam mijn oudste zoon naar me toe om afscheid te nemen. Hij was gezakt voor de inburgeringsexamen. Toen mijn jongste zoon en ikzelf de test ook deden, bleek ook mijn jongste zoon zich maar beter weg te kunnen gaan. Waar ze naar toe moesten, wisten ze nog niet. Zelf had ik een hele krappe zes, ik mocht blijven maar mij restte slechts een bestaan aan de de rafelranden van de Nederlandse maatschappij met een krappe 6,1. Met al die buitenlanders die hier mogen blijven na hun inburgeringstoets moeten we vooral heel blij zijn. Als zij een voldoende halen met lichtjaren achterstand qua Nederlandse ervaring en taalgevoel, moeten het wel mensen zijn die iets hebben toe te voegen aan de maatschappij. Mijn zonen zijn gelukkig nog steeds thuis en lijken geen psychische schade te hebben opgelopen van deze enorme mokerslag in hun vaderlandsche ego.

Vandaag kwam ik op Facebook een test tegen voor de Duitse inburgeringstoets. Het zal me wat zijn, maar toch ben ik nieuwsgierig. Zal ik me als een ware Duitser kunnen vermommen? Misschien is het een vluchthaven voor mijn zoons als de IND ze eindelijk heeft opgespoord en verbannen naar? Ja waar moeten ze dan naar toe? Als ze heel Nederlands het liedje zullen zingen “Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen” zullen ze met zekerheid niet de handen op elkaar krijgen van het bevoegde gezag, al geven ze dan wel blijk van hun kennis over de Nederpop.

Goed ik ga aan de slag met de twintig vragen. Het is niet heel moeilijk al zitten er een paar twijfelgevallen bij. Het blijkt dat ik ergens een foutje heb gemaakt, maar met een score van 95% mag ik toch stellen dat ik zonder schaamte mag aankloppen bij onze oosterburen. Ze zullen die ene kaaskop met twee domme Nederlandse zonen vast wel ergens kunnen herbergen bij de bijna 1 miljoen die ze van elders ook verwelkomen. Mijn vrouw heeft de toetsen niet gedaan, maar omdat ik wettelijk getrouwd ben, zal ze, als ze wil tenminste, best wel mee mogen komen.

PAPEGAAI VLOOG OVER DE IJSSEL/Kader Abdolah

/ sprakeloosid / 4 reacties

 

Eerlijk is eerlijk, de prijs (slechts €12,50) en het woord IJssel waren voldoende om me over de streep te trekken om het boek van Kader Abdolah te kopen. En natuurlijk de eerste ervaring met de schrijver via het boekenweekgeschenk van enkele jaren terug. Papegaai vloog over de IJssel is een boek dat vanaf het eerste begin boeit. Ik was voorbereid op de neiging tot archaïsch taalgebruik, terwijl ik eigenlijk bloemrijk bedoel, maar de vertellingen die ik ken van Abdolah uit zijn eerdere werk, met name het teruggrijpen op Perzische vertellingen, fabels en sprookjes komen bij mij nu eenmaal wat ouderwets over. Al begint het boek met een klein verhaaltje uit het land van herkomst van de schrijver, over een papegaai, die een heimelijke boodschap door papegaait, de rest van het boek is beslist niet archaïsch, eerder heel eigentijds in stijl. Toch verliest Kader Abdolah geen moment zijn vertelkunst, integendeel.

Vader en zieke dochter komen per vliegtuig naar Nederland en weten zich vrij snel door de procedures van de vreemdelingenwet te wurmen, mede op basis van de ziekte van de 6-jarige dochter Tala. Het tweetal vestigt zich in het dorpje Zalk, jawel van Klazien, aan de IJssel. De schrijver neemt ons mee in de verwikkelingen van vader en dochter, de calvinistische plaatsgenoten uit Zalk en de andere dorpen langs de IJssel en Zwolle. Juist omdat ik hier niet ver vandaan opgegroeid ben, is het herkenbaar. Vader Mehmed, een Iraanse automonteur met voorliefde voor oldtimers is de rode draad door het verhaal. Maar ook alle passanten in het leven vanaf de aankomst met het vliegtuig van Mehmed spelen een rol in het boek. De passanten zijn landgenoten, medevluchtelingen, mensen werkzaam bij de verschillende diensten rondom vluchtelingen, maar nadrukkelijk is er ook een rol weggelegd voor de dorpelingen in en rondom Zalk. De dominee, de café-eigenaar, de plaatselijke toeristengids en natuurlijk Klazien uit Zalk. In het boek vertolkt ze de oude wijze vrouw die in landen als Iran veel meer gewaardeerd worden dan in Nederland. Met haar koolbladen voor hardnekkige wratten via haar verhaaltjes tijdens haar televisie-optreden heeft ze eerder een folklorisch imago. Ook Klazien heeft een papegaai die telkens in het boek terugkomt en zijn oneliners wereldkundig maakt. Hoewel Mehmed de hoofdpersoon is, komen alle personen gelijkwaardig naar voren. Allemaal nemen ze hun culturele, vaak islamische achtergrond mee in hun nieuwe vaderland. Ze koesteren het, ze vergelijken het met nieuwe verworven ervaringen en schudden het soms van zich af als hiermee nieuwe kansen op hun pad komen. Evenzo goed wordt de conservatief calvinistische omgeving van de IJsseldorpen en hun bewoners beschreven. Met de komst van Mehmed verandert er veel in Zalk. Ook de reacties van hen die hun omgeving langzaam maar zeker zien veranderen, zijn op zoek naar een nieuw evenwicht met de nieuwe landgenoten en hun rare gebruiken.
En altijd is er de IJssel, de trage Nederlandse rivier die een belangrijke rol speelt in de vele persoonlijke levens, ongeacht of je altijd al langs de rivier hebt gewoond of dat je van elders komt en voor het eerst met de rivier te maken hebt. De rivier heeft in veel landen van het Midden-Oosten de rol van luisterend oor om de verhalen en zielenroerselen mee te nemen. Zal de IJssel diezelfde rol spelen voor de nieuwe bewoners zoals rivieren in de landen van hun herkomst?

 

 

Kader Abdolah

Papegaai vloog over de IJssel

Prometheus 2015 8e druk

eerste druk 2015

Naast de interacties tussen de nieuwe Nederlanders onderling en met de oude Nederlanders en hun instanties, speelt in toenemende mate ook de politieke en sociale omstandigheden een rol. 9/11, de politieke moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh worden benoemd en daarmee de veranderende relatie tussen oude en nieuwe Nederlanders. Kader Abdolah blijft vooral beschrijven zonder een oordeel te vormen. Hij blijft vooral oog houden voor de kleine intermenselijke verhalen tegen de nationale en zelfs mondiale achtergronden. Hoewel de analogie tussen de werkelijke gebeurtenissen en het boek van Abdolah overduidelijk is, komt dit pas op het einde nadrukkelijk aan de orde. Ik weet niet of je dit aspect weg zou hebben kunnen laten, maar zelf vond ik dit niet het sterktste deel van zijn boek. De vriendschappen, liefdes en misverstanden tussen de verschillende mensen vond ik veel interessanter en daarin komt de vertelkunst van de schrijver ook het beste tot zijn recht.

Als ik het boek zou moeten samenvatten dan is het als het ware een aaneenschakeling van kleine menselijke verhaaltjes, over liefde en mislukkingen, verlangens en verwachtingen in het leven van hele gewone mensen of ze nu uit Zalk, Wilsum, Zwolle of Teheran komen. Al deze verhalen worden door de schrijver als kleine pareltjes aan elkaar geregen tot een ketting die de natuurlijke wendingen van de meanderende IJssel kunnen volgen. Soms zal de ketting knappen en zullen de verhalen wanordelijk bij elkaar geveegd worden met al het menselijke leed en hoogtepunten tot gevolg. Maar gelijk de rivier na een overstroming, zal de ketting vroeg of laat weer in zijn oude luister herstellen.

Het einde van het verhaal begreep ik niet helemaal, ik citeer:
,,In die stilte vloog een jonge papegaai over de IJssel. Hij hield een oude wijsheid in zijn snavel verborgen, maar omdat zijn Nederlands nog niet zo goed was, kon hij het niet zeggen. Toch probeerde hij het en kraste in die stilte in het Nederlands:
”Ooooooookiiiiiiiiiiiiaaaaaaaaatvooooooooorbiiiiiiiiij””

Inderdaad, de papegaai sprak geen Nederlands, ik kan er dus niets van maken. Het laatste en 69e hoofdstuk, is blanco. En dat is dan heel mooi, want het verhaal langs de IJssel of welke rivier dan ook in Nederland is nog niet af. Sterker nog, soms lijkt het nog maar net te beginnen.

 

Een absolute aanrader, dus een ruime acht. (8+)

Andere Sprakeloze boekervaringen, volg de link