Leger des Heils wint de verkiezingen bij mij.

Maurice was dit jaar beter.

Ja, kijk maar goed. Maurice de Hond heeft het beter gedaan dan ik, met die prognoses van de verkiezingen, al was het close to call. Zeker als je in ogenschouw neemt dat mijn eindvoorspelling twee dagen eerder was. Dus de echte hype rond D66 en Volt heb ik niet meer verwerkt, anders had ik natuurlijk gewonnen. In 2017 had ik gewonnen.

Leger des Heils is de grote winnaar.

Zoals beloofd, ik zou voor iedere afwijking een tientje storten voor het goed doel binnen het Leger des Heils. €300,- euro lichter dus. Maar als sociaaldemocraat maakt dat me niet zo heel veel uit. Zeker omdat mijn moeder, toen ze hoorde dat haar zoon een financiële tegenvaller had, geheel spontaan zei, dan betaal ik de helft mee. En wie wil nu niet dat zijn moedertje goed kan doen voor haar eerstgeborene? Ik dus €150,- en mijn moeder €150,- richting het Leger. Ik zal hieronder uitleggen voor welk onderdeel. Eerst moeten jullie nog even door mijn politicologische verklaringen van mijn foute prognose doorploegen en mijn oordeel over de uitslag. Dus waar het geld naar toegaat is een soort cliffhanger. Want ik begrijp best wel dat er mensen zijn die het leuk vinden dat ik moet dokken. Zo zullen er ook mensen zijn die niet geloven dat ik ga storten, maar dat laatste deert me niet.

Waar ging het fout bij mij?

Ik heb de eindspurt van D66 te licht ingeschat en ook een beetje de winst van VOLT. Verder had ik gedacht dat de PVV en FvD toch meer gescheiden circuits waren. Dus niet. Al is de groei van Forum niet alleen aan het verlies van de PVV te denken. Blijkbaar heeft de partij toch veel virusontkenners getrokken. Nu wil het gerucht dat Van Haga mogelijk meer voorkeurstemmen heeft dan Thierry. Het is nog een gerucht, maar dat zou wel weer een grap zijn. Maar dat is dan ongeveer de enige die ik me van deze verkiezingen kan herinneren.

Begrijp jij de einduitslag?

Mijn eerste opwelling is een ruk naar rechts, zo wordt gesproken door menig commentator en ook in mijn omgeving. Even goed inzoomend in de Nederlandse parlementaire geschiedenis leert echter dat Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog altijd wat rechts conservatief is geweest ondanks Vadertje Drees en ome Joop Den Uijl. Rechts heeft altijd een meerderheid gehad en die is nu iets groter geworden, dat wel. En ze schreeuwen wat harder. Bovendien zou er een einde gekomen zijn aan de neoliberale koers in de wereld en dus ook in Nederland? Dus niet. D66, VVD en ook Volt laten zien dat we lekker liberaal doorgaan en het wordt vast wel weer neoliberaal als de coronacrisis ook zijn economisch tol gaat opeisen. Wat ik ook niet begrijp is de run van allerlei mensen die dromen van een vrouw als premier. Het is mij om het even, Kaag vertrouw ik meer dan Rutte, maar Kaag wordt het echt niet. Een substantieel deel van bijvoorbeeld GroenLinks schakelt over naar mevrouw Kaag en laat de groene en eerlijk delen norm met groot gemak vallen. Rutte krijgt de winst ondanks alle schandalen in het overheidsvertrouwen (toeslagaffaire, Groninger gas). Niet Renske Leijten of Pieter Omzigt krijgen de credits. Het geheugen is kort van de Nederlandse kiezer, de marketing slecht van de linkse partijen en ik kom daarmee tot de conclusie, het volk krijgt de politici die ze verdienen.

De bloempot van het Leger des Heils in Arnhem

Ga ik nu een potje grienen? Nee, ik blijf het cabaret dat de Nederlandse samenleving heet nog wel een tijdje met verbazing volgen. En laten we nu eerlijk zijn, zolang ik zonder een boterham minder te eten €300, – kan missen voor, laten we zeggen, mijn persoonlijke nivellerende hobby, mag ik niet klagen. Zeker niet als mijn moeder het principe van nivelleren ook goed begrijpt en de helft wil bijdragen. Waar gaat het naar toe? Naar de bloempot. Dat vereist een korte uitleg. Zelf werk ik als reclasseringswerker bij het Leger des Heils. Het moet ongeveer tien jaar geleden zijn dat een enveloppe zonder afzender op de deurmat viel met een bijdrage van €500,- op de locatie waar we toen werkten. Beduusd en met vragentekens is uiteindelijk besloten het geld te besteden aan onvoorziene uitgaven voor cliënten die vaak financieel in de problemen zaten. Foto’s voor een ID kaart, de ID kaart zelf, een ticket voor een noodzakelijke reis of zelf soms een bijdrage om te eten. Gewoon een klein gebaar aan de klanten die bij ons binnen kwamen en die acuut iets nodig hadden en de prijs van het neoliberalisme al hadden betaald. Het geld werd bewaard in een houten wijnbox van slijterij Bloem, de bloempot werd geboren. Helaas heeft de bloempot een zieltogend bestaan de laatste jaren. We gaan er maar weer eens wat leven in brengen, met een bijdrage van €300,- Over vier jaar of zoveel eerder zijn er weer verkiezingen en dan hoop ik Maurice echt weer te verslaan.

VERKIEZINGEN TK 2021: VOORAF BEKEND!!!!!

De prognose van de verkiezingen, het is als koffiedikdijken. Met welke bubbel surf je mee, welke laat je links liggen en welke bubbel heb je niet eens waargenomen. Net als in 2017 hierboven mijn prognoses voor de einduitslag van de verkiezingen 2021. Waarom? Omdat ik in 2017 beter was dan Maurice de Hond. En een beetje eergevoel dus. Maar voor iedere zetel afwijking gaat er een tientje naar het goede doel, het Leger des Heils. Uiteraard rapporteer ik daar na 17 maart over.

Conclusies vooraf

  1. De coalitie zal net niet de meerderheid krijgen in de Tweede Kamer
  2. De linkse oppositie is nog verder versplinterd dan in 2017.
  3. De ontevredenheid is groot in Nederland, de populistische partijen profiteren ervan, maar de rest van Nederland niet. Ze komen uiteraard niet in de regering, maar dat zal niemand verbazen.
  4. Er is ruimte voor de kleintjes, maar wie o wie al de zetel wel en wie net niet halen. Koffiedikkijken pur sang.
  5. En krijgen we Amerikaanse toestanden met de poststemmers. Het gaat niet heel lekker, of misschien is dat ook weer een opgeklopte hype.

Mijn eindvoorspellingen per partij.

VVD

De trend is dalend de laatste weken, ik had voorzichtig ingezet. Mark krijgt zijn premierbonus, maar hij zal minder groot uitvallen dan aanvankelijk gedacht. Vier jaar geleden had iedereen de VVD onderschat mezelf incluis. Ik denk dat 35 een redelijke inschatting is.

PVV

Heeft concurrentie gekregen op rechts, mogelijk dat er stemmen nog inwisselbaar zijn met de VVD of FvD, maar dat is het dan ook wel. Een bescheiden groei. 21 zetels

CDA

Recent toch dalend in de peilingen, maar ik denk dat ze nipt de derde plaats gaan pakken. Net een zeteltje meer dan D66 is mijn voorspelling. 17 zetels, maar als D66 toch iets groter wordt dan is dit een voorspelling waar ik me het minst voor zou schamen als ik er net naast zit.

D66

Marketingtechnisch is het Kaag-effect goed gespeeld. Kiezers willen graag bij de winnende partij zitten, maar een vrouwelijke premier komt er niet. 16 zetels of stiekem toch het CDA voorbij? Wie zal het zeggen?

SP

Geen groei, integendeel de verdeeldheid op links en de concurrentie voor de SP van bijvoorbeeld de PVV maakt dat 10 zetels het maximum is.

GL

Ook hier de verdere versplintering, het uitgewerkt zijn van het Jessias-effect en toch een vrij vlakke campagne brengt de groene jongens en meisjes niet verder dan 11 zetels.

PvdA

De vorige keer maakte ik de grootste fout door de negatieve trend voor de PvdA milder te denken. Iedere opiniepeiler zette in op minder dan tien, ik was bezig met een potje wensdenken. Zo erg zal het toch niet worden? En jawel, zo erg werd het wel. Nu ben ik voorzichtiger, maar misschien nog niet voorzichtig genoeg. 12 zetels, maar misschien maar 11. Dus 1 zeteltje wensdenken.

PvdD

Ze winnen in vergelijking met de vorige keer, 1 of zetels erbij, exclusief het weggelopen lid Merel van Kooten. Ik zeg dus 7 zetels, al zal dat krap aan worden.

CU

Lichte groei, net 6 zetels. Tip voor hen de volgende keer, hoe kun je ze bij het CDA wegpakken. Denk daar eens over na.

50+

De naamsbekendheid is het enige dat een zetel kan brengen. Ik geloof niet in een tweede zetel en al helemaal in de Lijst Henk Krol. Nieuwe kans  voor de babyboomers als ze echt uit gefietst zijn en niet meer op vakantie kunnen over ruim tien jaar.

SGP

Alleen een lage opkomst en daarmee een gunstige kiesdeler brengt ze naar vier zetels. Dus voor nu, lekker op safe, 3 zetels.

DENK

Dit is nu zo’n bubbel waar ik niet inzit of het moeten de uitwassen zijn zoals onlangs een gestoord filmpje van Kuzu. De redelijkheid in optreden van de heer Azarkan geeft 2 zetels, een derde geloof ik niet tenzij Erdogan toch meer invloed heeft, want de Turkse zenders kijk ik niet.

FvD

Heel veel lawaai en meeliftend op de non-believers van corona en andere extreem ontheemden. Het lawaai doet je geloven dat half Nederland zo is. Ik hoop het niet, en als het wel zo is, dan is vier zetels die ik in de voorspelling heb eigenlijk al heel veel. Meer dan een kwart miljoen stemmers!!!!! Toch vier zetels.

JA21

En dat andere deel van de potentiële FvD stemmers gaan naar het weldenkende deel van die groep. Eentje meer naar Baudet, is eentje minder voor JA21 en visa versa. De winst van de provinciale verkiezingen was eenmalig. Weg is het momentum, voor een deel door het bizarre gedrag van de boreale Uilenkenner.

EN DAN DE KLEINTJES

Dat is helemaal puzzelen. Volt komt er in, maar met de vier van I & O (zie tabel) lijkt wel of alle geënquêteerden bij hen in Brussel werken of uit het grootbedrijf komen. 1 zetel, ik geloof er wel in, die tweede is hoogste onzeker. Goed in het koffiedik kijkend zeg ik dus 1 zetel. Die ene zetel voor BIJ1 vind ik minder zeker, maar Sylvana maakt een gerede kans. CodeOranje of BBB (BoerenBurgerBeweging, voor mij is het stuivertje wisselen. Ik denk dat het potentieel ontevreden boeren net iets groter is dan de fanclub van Richard de Mos in Den Haag. 1 zetel voor de BBB.

DE TWEEDE SPRAKELOZE PEILINGEN VERKIEZINGEN 2021

Wat heb ik mezelf aangedaan, weer willen winnen van Maurice de Hond qua peilingen? En dat allemaal voor het goede doel, Leger des Heils. Voor iedere zetel afwijking gaat er een tientje naar een nog nader te bepalen project binnen het Leger des Heils. Omdat ik er werk kan ik snel bekijken waar het goed gebruikt kan worden. (Zie verder ook mijn eerste verkiezingsbijdrage van begin maart.)

Hierboven heb ik een aantal peilingen in een tabelletje bij elkaar gegrabbeld. Vandaag mijn tweede peiling van gezond boerenverstand, onderbuik en persoonlijke observatie van het humeur van Nederland. Hierna komt er in ieder geval nog een op 14/15 maart 2021. Ik weet niet of er nog gepeild of campagne gevoerd mag worden op 15 en 16 maart. Zo ja, mogelijk dat ik op de vooravond van de echte verkiezingsdag pas mijn finale oordeel ga komen.

De huidige coalitie

De vraag is, gaat de huidige coalitie een meerderheid krijgen in de Tweede Kamer. Het zal spannend worden.

VVD

Nederland lijkt iets Rutte-moe te worden en wat gaat corona nog verder doen. De 32 van Maurice de Hond vind ik schromelijk een potje wensdenken. De 38 of 39 van Ipsos en Peilingwijzer ogen voor mij iets te overdreven. Ik vind mijn 34 nog wel wat aan de voorzichtige kant, maar vooralsnog doe ik het er mee. Welke coronavrijheden worden nog vergeven om het humeur van Nederland te pleasen. En dat effect gaat naar Rutte, want dan zijn we voor eventjes tevreden. Zo zijn we.

CDA

Het Wobke-effect lijkt te zijn uitgewerkt en het Omzigt-effect is niet groot genoeg (meer). Ik denk dat de 18 van mezelf het absolute maximum is. Het wordt knalhard werken om ze te behouden, die 18.

D66

De leverancier van de eerste vrouwelijke Nederlandse premier? Ongeacht de kwaliteiten van Sigrid Kaag, het is een te goedkope marketing stunt. Al zal zij, vooral zij en minder D66, het goed blijven doen de laatste week, dan kunnen er hooguit 1 of 2 zetels bijkomen. Met 16 als het maximum, hoe wil zij met een grotere VVD, en waarschijnlijk ook CDA en PVV de leiding gaan nemen. En laten we eerlijk zijn, de VVD staat niet bekend als een charitatieve progressieve partij. Ik zie Mark Rutte nog niet vrijwillige zijn premierschap afstaan om goede sier te maken bij feminienminnend Nederland. Dus een stem op D66 is geen stem op een vrouwelijke premier al denken velen nog van wel.

CU

Ik verwacht dat ze de zes gaan halen.

De linkse oppositie

Het is treurig, maar veel meer dan veertig zetels gaan ze niet krijgen en dan moet ik de PvdD erbij gaan rekenen. In de wetenschap dat Nederland sociaaleconomisch overwegend links georiënteerd is, lukt het niet om dit onder de kiezer te brengen. Linkse politiek is als protestantisme in vervlogen tijden. Als je het met een zinsnede niet eens bent, dan richt je je eigen kerk maar op. En de grootste tegenstanders worden je vroegere vrienden. Zelf heb ik altijd de leuze gehanteerd, met zulke linkse vrienden heb je geen vijanden meer nodig. En Mark Rutte blijft heel royaal op zijn plek zitten. Zoals ik al zei, sociaaleconomisch is er een wereld te redden voor links, maar als iedereen zijn eigen hobby blijft uitdragen zijn veel voormalige PVV-stemmers toch echt niet terug te halen. En het zijn zeker niet per definitie racisten hoor. Voorlopig is linkse samenwerking nog een utopie.

GL

Klaver vlamt nog niet ondanks dat na corona het milieu toch wel een belangrijk issue is. Hier en daar splintert er wat naar BIJ1 of VOLT of een paar splinters meer naar de PvdD. Bovendien heeft GroenLinks nog nooit de regeringsverantwoordelijkheid durven pakken. 11 zetels, daar blijft het bij.

SP

Staat ook niet bekend om haar compromissenbereidheid. Ze hebben af en toe te maken met concurrentie van de PVV, dat kleurt ze een beetje negatief. Vooral de gereserveerdheid naar Europa maakt overstap van andere linkse kiezers naar de SP huiverig, ondanks Renske Leijten. Ook voor de SP 11 als maximum mijns inziens.

PvdA

Misschien wel het treurigste aanzien heeft deze partij. Als we links dan vergelijken met het protestantisme in de 19e en 20e eeuw, misschien is de PvdA dan wel de oorspronkelijke katholieke moederkerk. De zieltjes kunnen niet behouden blijven, maar in de kern is de sociaaldemocratie wel de basis van alle andere splinters die op hun eigen hobby’s de nadruk gaan leggen. Hun deelname aan het vorige kabinet Rutte blijft ze bovendien dwars zitten. Deze open wond is nog net zo open. 13 zetels, het is mogelijk wensdenken. Ploumen of Asscher, het zal niet zo veel schelen. Eén grote fout de laatste week en ze halen de dertien niet.

PvdD

Hebben hun eigen gelovigen binnen de linkse kerk weten te bemachtigen en dit is stabiel licht groeiend. Deels een achterban uit geradicaliseerde fundamentalisten, maar ook sympathisanten uit naburige kerken, bijvoorbeeld GroenLinks. 6 zetels waarschijnlijk, misschien 7, maar zeker niet meer.

Rechtse oppositie

PVV

De kracht van Wilders is na zoveel jaar wel duidelijk. Anti-Europees, anti-islam en integratie en anti-establishment. Hij put uit een grote groep mensen die om welke reden dan ook verweesd zijn geworden door de complexe samenleving. Die groep is voorlopig wel bediend. Daarmee is de groei er uit. Hoewel op de sociale media de inwisselbaarheid tussen PVV en FvD logisch lijkt, is dit volgens mij niet het geval. 22 zetels maximaal dus voor de PVV.

FvD/JA21

Daar waar de nationalistische sentimenten bij de PVV gestabiliseerd lijken, is Baudet nog zoekende. Aanvankelijk in het vaarwater van Wilders, maar de laatste maanden is hij op zijn eigen wijze aan het globaliseren. Globaliseren? Ja, met verdwaasden, Trumpianen, Russen, Q-Anon en bewoners van Wappelonië over de hele wereld. Kortom Lunatics United. Hij profiteert van zijn naamsbekendheid en de Uil van Minerva, meer dan 6 zetels zullen het er niet worden. Zijn voormalige vrienden van JA21 zullen een substantieel deel van die 6 kunnen afsnoepen.

En de rest?

De SGP is een zekerheid met 3 zetels al lijkt er soms een overloop met sentimenten vanuit FvD op sommige vlakken. DENK is een van de linkse clubjes die een bres heeft geslagen in de linkse kerk. Met een relatief links (PvdA programma) richten zij zich op nationalistische Turkse Nederlanders met goedkeuring van Erdogan. Twee zetels denk ik, die derde krijgen ze niet. Het afgrijzen bij Sylvana Simons moet groot zijn dat ze zich ooit geleend heeft voor deze jongens. Kiesdrempel en opkomst tijdens de verkiezingen zijn voor BIJ1 de factoren om zelf nog tot een zetel te komen.

In opmars is VOLT, relatief onverwacht, hoewel al jaren op de sociale media actief. Zij zullen 1 zetel krijgen al geloof ik nog niet in die tweede zetel. Henk Krol, ik vermoed dat zijn naamsbekendheid naar 50 + gaat en die verknallen hun eigen kansen zelf. Een ouderenpartij blijft een onzalig idee als je je potentieel van VVD tot SP wilt rekruteren. Henk met pensioen en 1 zeteltje voor de overblijfselen van het ooit trotse Krolbouwwerk. Genoemd worden ook nog de Piratenpartij en Code-Oranje in de media. Ik geloof het uiteindelijk niet dat Haagse Richard de kiesdrempel gaat halen. Hetzelfde geldt voor de BoerenBurgerBeweging. De andere 100.000 clubjes laat ik buiten beschouwing.

Dit was mijn tweede opiniepeiling voor 2021. Over een kleine week kijken we of er nog verschuiving zijn. Ik ben trots als ik het goed/beter heb dan de professionals, zo niet dan wint het Leger des Heils mijn steun. Een win-win situatie dus.

Potje prognose maken voor de verkiezingen voor het goede doel

In mijn oneindige arrogantie zal ik net als in 2017 weer een aantal verkiezingsvoorspellingen doen. Waarom? Omdat ik het amper slechter deed dan IPSOS en beter dan Maurice de Hondt. Dat laatste is met de kennis van nu ook niet meer echt een prestatie. De onzin die hij publiekelijk uitkraamt is bijna spreekwoordelijk, keffen als een hond.

Hoe komen mijn ramingen tot stand? Het is een kwestie van gezond verstand en een pietsie onderbuik en vooral mee vibreren op mijn observaties van de sfeer in Nederland. De laatste keer heb ik een fout gemaakt door te veel aan wensdenken te doen, ik wist dat de PvdA zou verliezen, maar zoveel als de professionele voorspellers bedachten, daar wilde ik niet aan. Anders was ik ook beter dan Ipsos. Toen beloofde ik voor iedere zetel ernaast €5,- over te maken aan Vluchtelingenwerk. Ik moest €105,- overmaken hetgeen ik netjes gedaan heb met een verdubbeling door één van mijn zonen. Ipsos zou €5,- minder duur uit zijn geweest, Maurice de Hondt een tientje meer.

Prognose van Ipsos van 2 maart 2021

PROGRNOSE MAKEN IS ALS KOKEN

Hoe bezie ik het Nederlandse politieke landschap. Mijn voorspellingen zijn als koken. Je hebt een pan en een aantal ingrediënten die je moet mixen tot een lekkere maaltijd. Het parlement is de pan en de uitkomst is op voorhand zeker, de maaltijd is niet lekker met de polarisatie van alles in Nederland. Toch moeten we het vreten. Voor mij zijn er drie hoofdingrediënten. De regeringspot, de populistische pot en de idealistische pot. Nu vindt iedere partij zich idealistische, maar de termen links of progressief dekken de lading ook niet echt. En dan zijn er nog wat kruimels te verdelen. Kruimels die in meer of mindere mate bij een van de hoofdpotten zijn onder te verdelen.

MIJN PERSOONLIJKE VOORKEUR

Misschien is het aardig om mijn politieke kleur in deze een beetje uit de doeken te doen. Een beetje, in het echte leven ben ik vaak genuanceerder, soms ook niet. De kieswijzers wijzen in meer of mindere mate in linkse en progressieve richting. Mijn leven lang heb ik op de PvdA gestemd en zal dat ook dit jaar waarschijnlijk doen. Ik zou mezelf kunnen typeren als een van de vele verweesde sociaaldemocraten. Opkomen voor de zwakkeren vind ik een vanzelfsprekend ideaal en een sterkere publieke sector hoogst noodzakelijk. Dat laatste vindt inmiddels Mark Rutte ook, maar dat is vrij ongeloofwaardig. Ik houd echter niet van hobbyistisch links. Dus geen GroenLinks, PvdD of BIJ1 voor mij, uitgesloten. Met populistische politiek heb ik niets. Baudet vind ik een regelrecht politiek vandaal. Zijn term oikofobie is het enige dat mij ooit tot nadenken heeft gebracht. Verder heb ik niets boreaals en met de uil van Minerva heb ik geen klik. Wilders daarentegen is een schreeuwlelijk met enige humor en voldoende PR. Maar dat is nog geen eerlijke politiek, verre van dat. Zijn kritiek op de randstedelijke grachtengordel voel ik echter wel, maar dat is geen reden om op hem te stemmen. Integendeel met de FvD, inmiddels JA21 en vaak ook de SGP en VVD, zijn dat de partijen die de kieswijzer mij nooit aanwijst. Verder, omdat de status quo van het systeem echt doorbroken moet worden kan ik alleen maar bidden dat deze regering niet aanblijft. Maar of bidden genoeg is?

Omdat bij Lodewijk Asscher een zweem van de toeslagenaffaire kleefde, had ik al besloten om op Kadija Arib te stemmen, een wijze waardige vrouw. Ze is mijn stem waard ondanks dat ik niets tegen Lilianne Ploumen heb, al is ze van de melkboer. In principe stem ik altijd op de nummer één, man of vrouw maakt me niet uit. Ik zei al aan politiek hobbyisme doe ik niet. Mocht ik de komende tijd nog twijfelen, dan heb ik twee vluchtroutes. Renske Leijten van de SP om haar rol in de toeslagenaffaire. Pieter Omzigt was een mogelijkheid, maar dan krijg je het CDA erbij. De tweede mogelijkheid zou Carola Schouten kunnen zijn. Dat is dan gebaseerd op haar politieke moed in een verduiveld lastig politiek mijnenveld. En goed, de ChristenUnie heeft op sociaal-economisch gebied veel overeenkomsten met de PvdA. Het immateriële van de CU neem ik dan maar even voor lief.

DE REGERINGSPOT

Een ding is zeker, de meerderheid in het parlement krijgt de huidige demissionaire regering niet meer. Ik denk dat door corona en het gedoe de komende weken, de vlucht naar voren van de VVD zal temperen. Ze worden ook bij mij veruit de grootste. Het CDA heeft met haar bewindslieden vooral last van de coronatijd. De Jong en Grapperhaus zullen niet als grote helden in herinnering blijven. Het Pieter Omzigt-effect is onvoldoende om uit een dal te groeien. Ik denk wel dat hij veel voorkeurstemmen gaat krijgen. Er zal mijns inziens een onterecht Sigrid Kaag-effectje zijn voor mensen die geloven dat zij de eerste vrouwelijke premier gaat worden. Maar dat effect zal binnen twee weken op zijn als de realiteitszin boven komt drijven. CU zal misschien als enige regeringspartij een zeteltje winnen.

Resumerend:

VVD 34 zetels (marge 33-37 zetels)

CDA 19 zetels (marge 18-20 zetels)

D66 13 zetels (marge 11-14 zetels)

CU 6 zetels (marge 5-6 zetels)

IDEALISTISCHE POT

Het is al jaren onbegrijpelijk dat de marketing bij de links progressieve partijen zo slecht is. Sociaal-econonomisch denkt Nederland in meerderheid wat linksig, maar het komt er maar niet van. Nu gaat Rutte als we niet oppassen de komende jaren de verzorgingsstaat optuigen. De VVD nota bene. De linkse oppositie, ik neem voor het gemak de PvdD maar even mee in dit rijtje, zal hard moeten werken om meer zetels te krijgen dan de PvdA in 2012. (38!) Als verweesd sociaaldemocraat doet dat pijn, maar het is niet anders. Ze maken met de drie of vier partijen dezelfde fout als Labour onder Corbyn binnen één partij, het creëren van linkse exclusieve uitsluitingsfeestjes met discriminatie als mogelijk gevolg. Het zij zo.

Resumerend:

GroenLinks: 11 zetels (marge 10-14 zetels)

SP : 11 zetels (marge 10-13 zetels)

PvdA: 13 zetels (marge 10 15 zetels)

PvdD: 6 zetels (marge 5-7 zetel)

POPULISTISCHE POT

Voor mij zijn JA21 en FvD vooralsnog communicerende vaten. Als Baudet geen hele grote uitglijers maakt dan zal JA21 beperkt profiteren, anders kunnen zij wel groeien. Samen zullen ze niet meer dan 6 zetels krijgen met Baudet voorlopig in het voordeel vanwege zijn naamsbekendheid. Bij Wilders is de grootste groei er wel een beetje uit. Ze zullen zich rond de twintig zetels stabiliseren. De anti-establishment partijen beslaan zo’n 20 tot 25% van de kiezers. Ik reken DENK daar ook maar bij, schreeuwend aan de leiband van Turkije en een zekerheid van een aandeel nationalistische Turkse Nederlanders.

Resumerend:

PVV 22 zetels (marge 20-23 zetels)

FvD 4 zetels (marge 2-5 zetels)

JA21 2 zetels (marge 1-4 zetels)

DENK 2 zetels (marge 1-3 zetels)

Dan blijven er bij elkaar opgeteld nog 5 zetels over. Er gaan er drie naar de SGP met een uitloop naar mogelijk vier zetels. Volt wordt steeds getipt als nieuwkomer met een zetel, ik denk dat het gaat lukken. Mogelijk dat ook BIJ1 het gaat redden. Voorlopig krijgen ze bij mij het voordeel van de twijfel. Bij mij verdwijnt met Henk Krol ook 50+.

HET GOEDE DOEL:

Voor de verkiezingen zal ik mijn prognoses nog twee keer bijstellen. Ook nu heb ik een goed doel gevonden voor de afwijking tussen mijn prognose en de verkiezingsuitslag om te zetten in geld. De vorige keer ging er geld naar Vluchtelingenwerk. Ik kies nu, om een kleine bijdrage te leveren om de afbraak van de publieke sector tegen te gaan en geld te storten voor dak- en thuislozen bij het Leger des Heils. Een organisatie waar ik zelf trouwens werk. Iedere zetel afwijking is €10, – voor een project binnen het Leger des Heils.

Waarheen leidt de weg……voor de PvdA?

Wie kent haar nog, Mieke Telkamp? In vroeger tijden was zij de vertolkster van de begrafenishit ‘Waarheen leidt de weg?’. Dit vraag ik me ook al jaren af bij de PvdA. De volgers van mijn stukjes kennen mijn haat-liefde verhouding met de partij. Hoewel de haat nooit groot is, moet gezegd worden dat de liefde altijd broos is. De overtuiging voor de sociaaldemocratie is trouwens onverminderd groot.

Na het verlies in maart 2017 bij de Tweede Kamerverkiezingen, besloot ik weer lid te worden van de sociaaldemocraten. Voor mij was dat de vijfde keer. Zeer snel stond ik op de lijst van de plaatselijke PvdA, maar ook de lokale verkiezingen waren andermaal geen succes voor de PvdA. Dat gold niet alleen voor mijn eigen woonplaats, maar eigenlijk voor heel Nederland een uitzondering daargelaten. De PvdA is niet hot, dat is wel duidelijk.

Een interne evaluatie zal volgen. Voor nu wil ik eigenlijk stil staan bij het groter geheel van de sociaaldemocraten in Nederland. Het navolgende is zeker geen wetenschappelijke beschouwing waar het allemaal mis is gegaan, wie de schuld moet krijgen en wat er beter moet gaan. Het wordt geen vooropgezet plan voor een sterfhuisconstructie zoals mogelijk de eerste zinnen doen vermoeden. Voor mij is het een kwestie van bij elkaar harken van een aantal harde feiten tegen de achtergrond van maatschappelijke veranderingen. Ik moet op het einde van dit betoog de volgende twee vragen zien te beantwoorden. Wie wil de PvdA bereiken? Wat staat voor de gemiddelde sociaaldemocraat centraal in zijn eigen politieke vergezicht. Als ik dit kan achterhalen, dan is de vraag ‘Waarheen leidt de weg’ een invuloefening.

 

Geschiedenis

Het gaat te ver om de hele sociaaldemocratische geschiedenis door te nemen in mijn betoog. Ik volsta met de uiterst belangrijke functie die de SDAP voor de Tweede Wereldoorlog had voor de emancipatie van de werkende klasse in materieel en immaterieel opzicht. Met de oprichting van de PvdA in de jaren veertig was het slechts een kwestie van uitbouwen van allerlei voorzieningen zodat iedereen in Nederland een fatsoenlijk inkomen zou krijgen, verzekerd was van goed onderwijs en goede zorg en een vredige oude dag. Mede geholpen door de economische vooruitgang in ons deel van de wereld konden veel idealen verwezenlijkt worden. Zeker ook omdat andere politieke partijen de sociaaldemocratische principes niets in de weg legden. Zij bouwden mee en ondersteunden de nivellering. Er was consensus over de opbouw van de verzorgingsstaat. Het politieke gekibbel ging voor een belangrijk deel over de snelheid van veranderingen en de mate van nivellering. Juist vanwege de consensus over deze sociaaleconomische vraagstukken ging het de PvdA voor de wind. Het electorale hoogtepunt was de overwinningsnederlaag in 1977. De PvdA van premier Joop den Uyl als premier won de verkiezingen ruimschoots. Met tien zetels winst kwamen de sociaaldemocraten op maar liefst 53 zetels. Ruim 1/3 van de Nederlandse kiezers koos voor de PvdA. Met recht een volkspartij die vervolgens niet in de regering kwam. In de jaren daarna lukte dat de PvdA nog maar voor de helft van de tijd. (Tegenover de VVD 75 % en het CDA 60%)

Van de drie grote traditionele partijen lukte het de PvdA dus het minst om regeringsdeelname te forceren en als ze dat dan wel lukte, met uitzondering van Paars 1, waren de gevolgen voor de daaropvolgende verkiezingen meestal desastreus. De laatste Tweede Kamerverkiezingen waren het absolute dieptepunt. De partij uit 1977 is niet meer. De trend gaf al wel een dalend beeld te zien, maar met 9 zetels doe je eigenlijk niet meer mee. Maar zoals we kunnen concluderen lukte dat de PvdA ook al minder dan de andere grote traditionele partijen.

Minder macht dus, minder kiezers dus en al die jaren staan voor iedereen. Als je sinds 1977 de verkiezingsslogans bekijkt dan komen de woorden samen, iedereen, allen etc. veel voor. Dat is ook niet vreemd voor de sociaaldemocraten, het past bij de idealen. Recentelijk is daar ‘verbinden’ bij gekomen. Ook dit past bij de traditie van iedereen en allen. Maar de grote vraag is mijns inziens ‘Wie is iedereen?’ Anno 2017 is dat nog maar 5% van de bevolking die iets met iedereen heeft of zich een onderdeel voelt van iedereen. Voor de PvdA er electoraal vooral te winnen bij die andere 95%. En wil die 95% nog wel verbonden worden.

Wie is de ander?

Het verval tussen 1977 en 2017 is enorm groot voor de PvdA. Tot 2012 is wel een neergaande lijn te zien voor de PvdA, maar vaak waren ze wel de nummer 1 of 2 van het land, soms nummer 3. Zoals gezegd relatief weinig regeringsverantwoordelijkheid, maar door vele populisten wel gezien als het kwaad van alles wat fout is gegaan in Nederland. Het gigantische verlies in 2017 tijdens de Tweede Kamerverkiezingen laat ik even buiten beschouwing, ik leg me toe op de trends die ik zie.

 

1977-2002

De diepe crisis van de jaren tachtig dient zich aan. Nederlanders hebben instinctief het gevoel dat het huishoudboekje op orde moet zijn en blijven. Bezuinigingen worden gewaardeerd door een groot deel van de Nederlanders. Het andere deel voelt die bezuinigingen in het loonzakje. De PvdA komt buiten een korte periode in 1982 voorlopig niet meer in de regering. De partij blijft met schommelingen onverminderd groot, vaak de grootste. Als de VVD en CDA in 1989 echt genoeg van elkaar hebben, krijgt de PvdA weer een kans. Economisch gaat het inmiddels beter en in 1994 komt er na Den Uyl weer een sociaaldemocratische premier. Bovendien wordt Kok premier van een coalitie die tien jaar daarvoor als onmogelijk werd gezien. Met Paars verliest het CDA de sleutelpositie en het Tweede Paarse kabinet krijgt een vervolg met 52 zetels voor de PvdA in 1998. Met de florerende economie kraaien ook de sociaaldemocraten victorie en neoliberale denkbeelden krijgen binnen de PvdA voet aan de grond. De attentie voor de tweedeling is er onvoldoende. Mensen die niet mee kunnen in het arbeidsproces of afhankelijk zijn van anderen voor een goed leven, worden onvoldoende gehoord door de PvdA. Sinds 1994 zit de SP reeds in de Kamer en kan ondanks het succes van Paars, of misschien wel dankzij het succes van Paars, groeien. Een deel van de vakbondsgeoriënteerde PvdA kiezers begeeft zich naar de SP en zullen daar ook blijven. De SP zal die positie wat betreft deze groep niet meer afstaan. De neoliberale wind legt de SP geen windeieren, de PvdA heeft te laat door dat zij een deel van de traditionele kiezer is verloren.

2002-2012

Met 9/11 nog vers in het geheugen, de groeiende afkeer tegen Paars en Europa in de ‘steigers’, verliest de PvdA in 2002, ze worden bijna gehalveerd. Een verlies dat anno 2017 als dragelijk gezien zou zijn, schudde toen heel lang na binnen de burelen van de PvdA. Ad Melkert werd hiervan het trieste boegbeeld na de ontmoeting met Pim Fortuyn. Xenofobische tendensen deden hun intreden in de Nederlandse politiek, zo werd dat tenminste gevoeld in die tijd. Met de kennis van nu moeten we constateren dat de kritiek van Pim Fortuyn mild was in vergelijking met de latere PVV. Mild of niet, Fortuyn en zijn kiezers werden weggezet door de politieke elite waaronder de PvdA. Er werd in ieder geval onvoldoende geluisterd naar de grieven en gevoelens van delen van het electoraat. Een belangrijk deel van de kiezers van Lijst Pim Fortuyn kwam vanuit de PvdA. Ongenoegens over de veranderende samenstelling in de samenleving werden al jaren gevoeld in de zogenaamde volkswijken in de steden. Die ongenoegens konden nu gekoppeld worden aan een partij.  Eerst de LPF, later middels een zich radicaliserende PVV. En het is niet zo zeer dat de gevestigde partijen het eens moeten zijn met de PVV, bij voorkeur niet. Het is vooral het ontbreken van een duidelijk antwoord op de foute retoriek of erger nog het ontkennen van de onderliggende problematiek. Het werd vooral gezien als een tokkieprobleem dat wel over zal waaien. Later komen termen als gemarginaliseerden meer in zwang.

Naast de problematiek rondom de al dan niet vermeende angst voor de Islam speelde ook de verdergaande globalisering een rol. Naast winnaars kende de globalisering ook verliezers. Deze verliezers, die vooral de economische crisis van 2008 voelden, kregen een stok om te slaan namelijk Europa. Europa als het kwaad van alles en daarmee alle partijen die het hoofd laten hangen naar Europa.  De pro-Europese elite gaf reden temeer om pro-nationalistische standpunten in de markt te zetten. De PVV is hierin geslaagd en krijgt daarmee sommige partijen mee in de slipstream. Denk aan Mark Rutte die voor binnenlands gebruik soms ferme anti-Europese uitspraken kan doen. Ook de SP laat de internationale solidariteit varen als het gaat om Europa of vluchtelingenbeleid. Frans Timmermans ten spijt, het lukt de PvdA onvoldoende om de voordelen van een sterk Europa duidelijk te maken aan de kiezer. Ze hebben er geen boodschap aan. Europa is voor de economische elite zoals multicultureel gedrag voor de culturele elite, ofwel de grachtengordel, is.

Toch zijn er twee oorzaken aan te wijzen die de teloorgang van de vaste achterban nog niet meteen zichtbaar maken. In 2006 wordt het gerommel van de LPF en Balkenende beloond met zetelwinst voor de PvdA. In de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen in 2012 leek de PvdA af te stevenen op een nieuw diepterecord. Het premiersgevecht tussen PvdA en VVD, oftewel tussen Mark Rutte en Diekerik Samsom, bracht veel linkse kiezers toch nog op de been om voor de PvdA te kiezen. Omdat de PvdA met 38 zetels tweede werd en niet de premier leverde, was het wachten op de grote val.

2012-2017

In dit betoog ga ik geen rapportcijfer geven aan het kabinet Rutte 2. Ook in deze economische crisis komt de Nederlandse mentaliteit bovendrijven dat voor alles het kasboek op orde moet zijn. De zorg en vele andere overheidstaken worden verwaarloosd, de onvrede neemt toe. De PvdA heeft als deelnemer in de regering hier geen duidelijk antwoord op. Ze geven aan dat ze de scherpe randjes er wel hebben afgehaald, dat het zonder de PvdA voor velen aan de onderkant van de samenleving veel erger zou zijn geweest en bovenal dat ze verantwoordelijkheid hebben genomen voor een land in crisis. Misschien is dat zo. Tekenend is het ‘och en wee’ door vooral niet PvdA-politici en niet PvdA-stemmers dat de PvdA onevenredig is afgestraft. Ze deden het immers toch best goed, die bewindslieden. Ze zijn in ieder geval niet met bosjes weggestuurd zoals hun VVD-collega’s. Maar de marketing was slecht op orde met name in de Tweede Kamerfractie was er te weinig tegengeluid te horen. Het gevolg is dat een grote PvdA, slechts drie zetels minder dan de VVD, als bijwagen is gezien van een exclusief VVD-beleid. Ik denk dat de kritiek inhoudelijk soms terecht is, soms ook niet. Maar in een samenleving waar de afbrokkeling van de PvdA-achterban al tientallen jaren bezig is, sterker dan bij de andere traditionele partijen, is er weinig coulance voor de PvdA die de maatschappelijke verantwoordelijkheid wil nemen. Met hun 38 zetels zijn ze alleen politiek nog een machtsfactor zolang het kabinet niet valt, de kiezer is al uitgekeken op de sociaaldemocraten. Tekenend voor deze periode is dan ook nog de afsplitsing van de franchise-onderneming van de Turkse Erdogan. De hondstrouwe allochtone PvdA-kiezer krijgt een alternatief, onder het mom van solidariteit voor iedereen, maar ons eigen groepje eerst en meer. Buiten het feit dat het de PvdA niet te verwijten is dat DENK ontstond, is het wel veelzeggend zoals het gaat in het politieke klimaat. Iedereen moet gehoord en exclusief politiek bediend worden. Zo niet, dan richten we gewoon een eigen clubje op. In maart 2017 kwam de klap die iedereen verwachtte dan eindelijk.

Maatschappelijke tendensen

Hierboven wordt met zevenmijlslaarzen de afbrokkeling van het PvdA-electoraat beschreven. Naast deze politiek getinte argumenten zijn er ook maatschappelijke tendensen te benoemen die van invloed zijn op de aantrekkingskracht van de politiek in het algemeen en de PvdA in het bijzonder. Ik noem ze puntsgewijs in willekeurige volgorde.

  1. De toenemende individualisering van de maatschappij, een groot goed met name ook voor de sociaaldemocratie. Iedereen heeft recht op zijn stukje persoonlijke vrijheid. Als je het negatief zou bestempelen is de emancipatie voor grote groepen verwezenlijkt tot de eigen hedonistische bubbel. Is daarin nog wel plaats voor een collectief belang?
  2. De vervlakking en versnelling van het nieuws. Een stuk als dit, nog buiten de kwaliteit van mijn betoog, is voor de gemiddelde lezer veel te lang, zeker als het gelezen moet worden op een smartphone. We willen alles in hapklare brokken tot ons nemen en we hollen van hype naar hype zonder ons nog te herinneren wat de week ervoor heel belangrijk was. Zo worden politici ook benaderd en zo gedragen ze zich ook noodgedwongen. Of zoals onze Koning het ooit verwoorden dat we leven met ‘oneliners and soundbites’. De nuance is weg, het geduld om langer stil te staan bij een complex item of echt te luisteren naar het tegengeluid is er niet. De versnelling, mede ook door de sociale media, zorgt er ook voor dat kleine probleempjes opgeblazen worden en grote problemen soms niet gezien worden.
  3. De complexiteit van de samenleving is ook veel groter. We moeten wat vinden van elke brandhaard en we moeten solidair zijn met volken en landen waar we 20 jaar geleden het bestaan niet eens van kenden. Met het overspoelen van allerlei ellende zien we door de bomen het bos soms niet meer en hebben de neiging ons terug te trekken in onze eigen bubbel.
  4. Met name de sociale media zorgt wel voor een nieuwe manier van politiek bedrijven die (nog) niet past bij een traditionele parlementaire democratie. Referenda zijn hier een voorbeeld van, maar ook handtekeningenacties om gelijkgestemde te verzamelen om op één item een politiek machtsblok te gaan vormen. Met ‘de oplossing’ van het probleem is de groep vaak weer ter ziele. Individuen zoeken weer nieuwe uitdagingen, maar het grote geheel is soms ver te zoeken.
  5. Een ander en misschien wel het meest op sociaaldemocratische leest geschoeide opmerking is het feit dat nieuws steeds meer koopwaar is geworden. Als de zogenaamde Linkse Media al heeft bestaan, dan is die nu echt wel verdwenen. Zelfs de zogenaamde grachtengordelprogramma’s kunnen alleen nog maar bestaan bij die hapklare brokken en zullen die dan ook voortzetten om het eigen bestaan te kunnen verzekeren. Onafhankelijke media is nog een schaars goed. Ik heb het in deze nog niet over de (ver)vorming van hele samenlevingen als gevolg van gemanipuleerd nieuws of fakenews.
  6. Er is een toenemende tweedeling tussen stad en platteland, meer specifiek de Randstad en de rest van Nederland. De demografische en culturele verschillen zorgen voor een verschil in (politieke) waarden en normen.
  7. De sociaaldemocratie is internationaal aan het terugvallen. Zonder dat alle zusterpartijen in het buitenland één op één te vergelijken zijn met de PvdA, verliezen ze overal in Europa aan populariteit.

Het benoemen van bovenstaande zaken is niet uitputtend, maar het zijn wel maatschappelijke tendensen die van invloed zijn op de houding van de hedendaagse politici, maar ook de waardering voor diezelfde politici door het electoraat. Het is mijn overtuiging dat alle politieke partijen hier in meer of mindere mate ‘last’ van hebben. Partijen gericht op het collectief en solidariteit zullen het extra moeilijk hebben.

De vijver om te vissen voor de sociaaldemocratie

De afbrokkeling van de PvdA is een feit. De SP, de PVV en in mindere mate DENK en de nog niet genoemde 50+ hebben van het verlies van de PvdA geprofiteerd en doen dan nog steeds.

We weten daarmee voor een deel wie weg is gegaan bij de PvdA. Wat moeten we doen om deze mensen voor ons terug te winnen? Moet de PvdA weer de taal gaan spreken van het gestaalde vakbondskader spreken om SP’ers terug te winnen? Of moet we internationale idealen laten varen om de meer nationaal denkende kiezer te bedienen en daarmee de angst voor onomkeerbare ontwikkelingen bevestigen? Moeten we Wilders toch maar een beetje gelijk geven door groepen weg te zetten? Of gaan we ouderen en Turkse Nederlanders naar de mond praten om zo 50+ en DENK leeg te zuigen. Al met al een groep te winnen, goed voor laten we voorzichtig schatten, zo’n 20 zetels.

En dan hebben we het nog niet gehad over GroenLinks en D66. Om met de laatste te beginnen, er is geen natuurlijke overgang van D66 naar de PvdA en andersom. Toch zijn er vanuit het verleden ook veel overeenkomsten tussen beide partijen zeker op immaterieel gebied. Eén ding is zeker, D66 zal bij de volgende verkiezingen zeker verliezen. Hun deelname in het huidige kabinet zal ze duur komen te staan. Dat hebben ze al eerder meegemaakt net als de PvdA. Meedoen met het CDA en VVD levert links zelden iets goeds op en nu hebben ze de ChristenUnie ook nog als bijwagen te accepteren. En de beweging van Jesse Klaver dan, is dat iets om de 29 zetels terug te winnen? Een eenvoudig rekensommetje leert dat GroenLinks, SP en de PvdA samen kleiner zijn dan de PvdA in 2012. De voormalige kiezer van de PvdA in 2012 is niet massaal overgestapt naar de Groene Beweging van Jesse. Dat betekent buiten dat de linkse politiek over de hele linie heeft verloren, maar ook dat vermoedelijk het inzetten op groen voor de PvdA ook maar beperkt iets zal opleveren. Bovendien welke partij en welke kiezer is tegenwoordig ecologisch nog onwetend?

 

Dus op de vraag Wie wil de PvdA bereiken kunnen we kunnen concluderen dat het op basis van de cijfers een zeer beperkte groep is geworden. Hierbij gaan we uit van de bestaande status quo in politieke idealen en presentatie. Wil je een grotere groep gaan aanspreken dan moet er dus iets gebeuren met de (presentatie) van de idealen.

De idealen herzien?

Als het om de vraag gaat ‘Wie wil de PvdA bereiken?’ moet dat volgens de partijideologie, in mijn woorden vertaald, die groep mensen zijn met een internationale wereldvisie die zich verantwoordelijk voelt voor mensen in nood in binnen- en buitenland, opkomt voor de zwakkeren in de samenleving en voorwaarden wil scheppen voor zelfontplooiing voor iedereen. Dat lijkt me een warme boodschap voor kiezers van de SP, 50+, Denk en met wat meer overredingskracht ook voor een deel van de PVV. En toch lukt dat niet, de verdeeldheid is blijkbaar te groot. De PvdA wil verbinden, maar het lukte blijkbaar niet om die groepen binnen de PvdA te houden. De wens om je vertegenwoordigd te zien in je eigen bloedgroep is blijkbaar groot. Liever groene, arbeideristische, op ouderen gerichte, Turkse of veganistische politiek dan een politiek die meer op het algemene belang gericht is. Als je de afsplitsingen van de PvdA bekijkt, zoals ik ze hier beschrijf, dan lijken dat ook niet zo gemakkelijk te verbinden groepen. Je politiek op deze groepen afstemmen is dan ook een onmogelijk taak. De veelgehoorde leus na een verkiezingsnederlaag dat we de boodschap beter moeten overbrengen, of dat we beter naar de mensen moeten luisteren ergert me. Welke mensen, naar de wat bange ex-pvda’er uit een volkswijk? Naar het gestaalde vakbondskader die nog een ouderwets idee heeft van ‘Jan met de Pet’? Of naar de mondaine grachtengordelbewoner die van de Dokkemer melkboer verlangt dat Zwarte Piet afgeschaft moeten worden?

Op Wie de PvdA zich moet richten is beperkt geworden, maar als je kijkt naar de groepen van voormalige PvdA-ers, dan is het overbrengen van een eenduidige politieke visie ook geen eenvoudige opdracht. De tegenstellingen tussen de weglopers lijkt wel onoverbrugbaar. Er is onvoldoende consensus en die PvdA kan die blijkbaar ook niet brengen.

Conclusies

Ik zou niet weten waar de weg heen leidt voor de PvdA. De voorwaarden om deze vraag te beantwoorden was immers op wie de PvdA zich moet richten en wat de politieke boodschap moet worden om zich te onderscheiden. In het huidige versnipperde politieke landschap zit groei er op korte termijn niet in. Niet voor links als geheel, maar zeker ook niet voor de PvdA. In een cynische bui vraag ik me af of mensen wel buiten hun bubbel verbonden willen worden. Er zijn voldoende maatschappelijke factoren die verbinding in de weg staan. In een meer optimistische mood weet ik dat de sociaaldemocratie een uitstekende maatschappijvisie heeft die vroeg of laat weer grote groepen mensen gaat aanspreken, als alle bubbels en hypes een beetje doorgeprikt en overgewaaid zijn. Dan is er weer ruimte om te verbinden. Mogelijk zullen ze dan weer denken en zelfs zeggen, ‘Mag ik dan bij jou’.

Einde van de tocht door stemmig Nederland….morgen D-day.

 

 

Na veertig dagen is het morgen zo ver. Ik ben er uit. Het was niet gemakkelijk. Een aantal partijen viel als heel natuurlijk al af ondanks de stemwijzer. Artikel 1 nam ik niet serieus, Denk vind ik ronduit gevaarlijk, 50+ ronduit belachelijk. Verder hoeft de PVV geen betoog en hetzelfde geldt voor allerlei lelijke klonen op dit gebied. En ondanks Kees van der Staaij heb ik de rest van mijn leven de SGP uitgesloten. Degene die met mij mee zijn gewandeld de afgelopen dagen, weten dat ik ondanks de ogenschijnlijk sympathieke standpunten de Partij van de Dieren ronduit verwerpelijk vind. De kieswijzer, mijn verstand en mijn gevoel hebben nooit een hoge waardering voor de VVD gegeven. Voor het CDA geldt eigenlijk hetzelfde. GroenLinks neem ik pas serieus als ze eindelijk eens regeringsverantwoordelijkheid nemen, kunnen we eens zien hoe lekker dat verhaal van Jesse Klaver blijft klinken. Een de socialisten? De SP is voor mij geen vervanger van de PvdA, want dat was de zoektocht. Wie gaat mijn automatische stem voor de PvdA krijgen.

 

Uiteindelijk bleven over de Piratenpartij, de ChristenUnie, D66 en toch nog steeds de PvdA over. Heel lang neigde ik naar de ChristenUnie. De Piratenpartij viel na het weekend af in verband met hun nodeloos genuanceerde standpunt met betrekking tot Erdogan. En toen ging ik nadenken. Zou D66 het zo anders hebben gedaan de afgelopen periode in vergelijking met de PvdA? Dezelfde vraag gold voor de CU. Het antwoord was nee, driewerf nee. Dus…….stem ik op de partij die het ronduit beroerd heeft gedaan qua het verkopen van de standpunten. De marketing was ronduit beroerd en of het nu regeergeilheid was of verantwoordelijkheid nemen in 2012, ze zullen morgen verliezen. Dat verlies is echt eigen schuld dikke bult, maar ondanks bijna de hele regeerperiode bashen mijnerzijds, blijf ik mijn eigen politieke standpunten gewoon trouw. Ik bereid me morgen maar eens voor op een dag als verliezer. Het maakt me niet eens meer uit of Asscher het vanavond nu wel of niet goed gaat doen.

Nieuw Peil Medium 11 maart 2017

In onderstaande peilingen zijn de actuele zogenaamde Turkijerellen nog niet meegenomen. SI&GV (peilingen gebaseerd op Sprakeloze intuïtie en Gezond Verstand) hebben gemeten tot aan zaterdagochtend. Bij de laatste peilingen voor de verkiezingen van 15 maart sluiten de peilers met name rondom de PVV, VVD en CDA mogelijke verschuivingen. Zoals gezegd, onderstaande peilingen zijn zonder de langverwachte gamechanger.

 

tabel2

Bron: SI&GV-quote

De laatste peiling is op 14 maart 2017 met daarin de laatste verschuivingen met daarin verwerkt de twee zogenaamde premiersdebatten en de gevolgen van de toestand rondom de Turkijerellen. Uitleg bij de voorgaande peilingen, volg de link

VVD

Zit met zijn 26 zetels aan zijn maximum, maar afhankelijk van de acutele politieke situatie zou een groei mogelijk kunnen zijn. De vraag is hoe het in Rotterdam uit de hand gaat lopen en  hoe ‘presidentieel’ Rutte zich gaat weren.

PvdA

Zit zelf bij de ‘linkse’ omroep in het verdomhoekje en dat doet imago niet goed. Ik geef ze net zo’n grote kans om derde van de linkse partijen te worden dan toch net de grootste. Er zullen in het stemhokje toch spijtoptanten komen die uiteindelijk toch PvdA zullen stemmen. Meer dan 16 zal het niet worden. De 9 of 10 in andere peilingen waag ik te betwijfelen.

PVV

Zouden bij 20 aan de max hebben gezeten en misschien nog minder als er de nieuwe premierstrijd tussen Rutte en Buma zou komen. Ze kunnen profiteren van de Turkijerellen de komende dagen.

SP

Ik zou zeggen de derde linkse partij, maar het kan net zo goed de eerste worden. Meer dan veertien zetels zal het niet worden. Mijn verwachting is dat vooral het CDA de kiezers in het Zuiden gaat herwinnen. Niet de SP of PVV.

CDA

Er zat een kleine maar groeiende kans in dat CDA de grootste zou worden. Ik denk dat de Turkijerellen roet in het eten gaan gooien. Als er nog uitruil gaat plaatsvinden tussen de partijen dan wordt dat toch tussen VVD en PVV.

D66

Het premiersdebat van Pechtoldt met Buma zal niet veel extra opleveren. Turkijerellen  geeft geen groei meer. Alleen een rechtstreekse liberale confrontatie met Rutte zou hem kunnen helpen om de echte liberaal te worden.

ChristenUnie

Een zeteltje er bij of eraf is afhankelijk van de overtuiging van ‘minder’ christelijken ten op zicht van het groene en sociaaldemocratie programma in het voordeel van de partij. Toch zullen zij als ‘rekkelijke gristenen’ ook verliezen aan de SGP. Het worden er 6 of 7.

GroenLinks

Groei is evident, media aandacht gigantisch maar in het stemhokje zullen ze echt niet richting de twintig komen. Waarschijnlijk de grootste linkse partij, maar zeker is dat nog zeker niet.

SGP

Met hun vaste door geboorteoverschot groeiende achterban zit groei erin met een beetje overloop van CU-ers.

50+

Ik denk dat ze bij vier stoppen met de groei, mogelijk vijf.

PvdD

Te vroeg gepiekt, overtuiging van media optreden GL werkt in hun nadeel. Meer dan vier zit er niet in. Eerder minder.

Overige

DENK 1 of 2, Forum voor Democratie 1 al ben ik er niet van overtuigd. Mediatechnisch doen zij vooral aan zelfbevlekking. Verder geloof ik het niet zo Jan Roos of Geen Peil? Ik denk het niet.

 

 

 

 

 

Nieuw Peil Medium 8 maart 2017

 

tabel1

 

SI &GV quote staat voor Sprakeloze Intuïtie & Gezond Verstand quote

Omdat peilers er ook maar vaak naast zitten is mijn ervaring, we kennen inmiddels de Brexit en het Trumpdebacle, leid ik mezelf naar de Tweede Kamerverkiezingen om 15 maart niet helemaal voor een verrassing te komen. Ik laat me daarbij leiden door mijn eigen (onder)buikgevoel, maar het corrigerende mechanisme zit in mijn gezond verstand. Met een in voldoende mate aanwezige introspectie, poets ik wishthinking zo veel mogelijk weg, probeer antipathieën geen rol te laten spelen en mijn eigen voorkeur minimaliseer ik. Ik gebruik de bestaande peilingen vooral als trendmeters, maar met de kennis dat nog 50% zweeft, is er letterlijk geen peil op te trekken. Mijn (levens)ervaring en een pietsie kennis moeten zorgen voor enige betrouwbaarheid. In ieder geval niet minder betrouwbaar dan de bestaande gerenommeerde instituties.

 

Korte verklaring deze peiling:

De trend is dat de PVV naarmate de verkiezingen dichter bij komen aan het dalen is. Dit fenomeen zagen we in 2012 ook. Ontevreden en ongeremd zijn, is gemakkelijker bij peilingen dan in het stemhokje. In mijn optiek zal de PVV wel groeien in verhouding met 2012, maar niet zo spectaculair als ze zelf hopen. De vraag is waar al die ontevredenheid uiteindelijk zijn weg gaat vinden. Ik denk niet dat de splinters uit de PVV en aanverwante partijen kunnen aanhaken in de Tweede Kamer. Als het er een is dan zou het Forum voor Democratie kunnen zijn. Thierry Baudet heeft het meeste potentieel.

Optie is natuurlijk de VVD. Rechts voor binnenlands gebruik om potentieel PVV op te pakken. Maar de VVD is ook medeverantwoordelijk voor het afgelopen kabinet. De verwachting is dat de gemiddelde VVD-er hier toch iets tevredener over is dan de stemmers van coalitiegenoot PvdA. Zij zullen massaler terugkeren naar de VVD in het stemhokje. De premierbonus speelt een rol. Mijn verwachting is dat de VVD ruim de grootste gaat worden, de invloed van strategische stemmers in de zogenaamde strijd om het premierschap met Wilders zie ik niet echt gebeuren. De groei van de VVD de laatste dagen is mede afhankelijk van Buma van het CDA.

Het CDA heeft de afgelopen vijf jaar haar wonden gelikt en heeft weinig constructief meegewerkt met de huidige regering. Dat wil zeggen, als oppositiepartij gingen ze er in woorden vaak met gestrekt been in, maar bij de stemmingen in het parlement vaak meegestemd. De vraag is vooral hoe gaan de Brabanders en Limburgers het doen. Afgelopen jaren het bolwerk van de PVV terwijl hun natuurlijke habitat toch CDA-gronden zijn. Gaan ze met hun oorspronkelijkheid de Friese Buma uiteindelijk steunen? In mijn optiek wordt het CDA de tweede partij, maar ik sluit niet uit dat ze de VVD kunnen overtreffen al zal dat nipt zijn.

 

Dat de PvdA gaat verliezen is heel duidelijk. De vraag is hoeveel. Ze hebben in 2012 maximaal geprofiteerd van de premiersstrijd. Veel linkse stemmers hebben toen al strategisch gestemd. Hoeveel zijn er bereid dat nog een keer te doen? Ze claimen dat ze het land in moeilijke tijden door de crisis hebben geholpen, maar wel ten koste van met name hun eigen electoraat. Ze hebben het objectief misschien niet slecht gedaan, maar verkiezingen zijn niet alleen objectief. Ze zullen niet de kans krijgen, zoals Asscher hoopt, om na de politieke ontberingen in het kabinet Rutte, te gaan profiteren. Het is zuur, maar waar. Ze hebben het marketingtechnisch ontzettend slecht gedaan en daar worden ze voor afgestraft. Ik vraag me af of ze echt onder de tien gaan komen, maar veel meer dan zestien zetels zitten er niet in.  Maar de spijtoptanten die nu GroenLinks zeggen stemmen kunnen deels terugkomen.

Omdat de Jesse Klaver show zijn hoogtepunt wel heeft bereikt en mensen, potentiële linkse stemmers uiteindelijk in het stemhokje wel tot inkeer zullen komen, kan Jesse mooi dromen van het premierschap, maar ik denk dat de veel stemmers hem niet premierwaardig zullen vinden. Deze eeuw heeft GroenLinks ook steeds bewezen op landelijk niveau terug te krabbelen als het op regeringsverantwoordelijkheid gaat. Ze kunnen niet polderen en dat weet/voelt de kiezer. De meer principiële GL-ers hebben nu trouwens definitief een alternatief gevonden in de PvdD die zeker zullen verdubbelen, misschien wel meer.

D66 groeit, maar heeft het tij niet mee. Hoewel op een wat megalomane manier, zijn ze de Europapartij van Nederland. In potentie hebben ze daarmee best een groot electoraat. Maar Europa is niet hip. Bovendien kunnen echte liberalen van de VVD herbergen, ze kunnen ontevreden PvdA-ers aantrekken, maar toch het lukt ze maar niet om echt groot te worden. Is Pechtold te lang in de oppositie geweest om geloofwaardig te zijn?

De overloop van PVV-ers naar de SP zie ik nu niet gebeuren, hoewel ze uit dezelfde ontevredenheid van met name voormalige PvdA bolwerken putten en ook hier in populisme veergelijkenissen tonen, zie ik weinig groei. Ze zullen met de PvdA en GL strijden wie de grootste op links zal worden. Ik denk dat ze derde zullen worden.

Hoewel de babyboomers waar Henk Krol het rijkst zijn, afficheert 50+ zich vooral met de steeds kleiner wordende arme groep ouderen, en probeert dit beeld te verkopen. Ik weet niet hoe of hij dat blijvend kan doen, maar hij zal groeien, maar hooguit met twee zetels.

DENK zal mogelijk 1 of 2 zetels gaan krijgen, ik verwacht dat Artikel 1 het niet gaat halen. Ook de Piratenpartij zal het niet halen, hoewel zij dicht in de buurt zullen komen.

 

VVD minimaal 23 zetels, maximaal 32 zetels

CDA minimaal 19 zetels, maximaal 27 zetels

PVV minimaal 19 zetels, maximaal 26 zetels

D66 minimaal 15 zetels, maximaal 22 zetels

PvdA minimaal 9 zetels, maximaal 19 zetels

Groenlinks minimaal 11 zetels, maximaal 18 zetels

SP minimaal 11 zetels, maximaal 17 zetels

ChristenUnie minimaal 5 zetels, maximaal 7 zetels

SGP minimaal 3 zetels, maximaal 5 zetels

PvdD minimaal 4 zetels, maximaal 8 zetels

50+ minimaal 3 zetels, maximaal 5 zetels

Denk minimaal 1, maximaal 2 zetels

In de buurt van een zetel Forum voor Democratie, Artikel 1, Geen Peil en de Piratenpartij .

 

 

 

De volgende SI & GV quote is gepland voor zaterdag 11 maart.

 

Een persoonlijke tocht door stemmig Nederland….. nog 11 dagen te gaan

 

Ik heb de krant net uit. Dat wil zeggen stukken gelezen die de moeite waard zijn en in gedachte de stukken die ik morgen nog wil lezen. Vaak komt het er niet van. Alles wat met de verkiezingen te maken heeft sloeg ik over. Had er even geen zin in. Zo las ik dat er in Servië een gehucht is dat zich Poetindorp heeft genoemd. De bewoners hebben het niet zo op met het geflirt met Europa van de regering in Belgrado. Nu hoef je hier ook niet echt bang voor te zijn. Het Slavische bloed kruipt waar het moet kruipen, dus van een daadwerkelijke vrijage met Europa zal niet zo snel sprake zijn. Bovendien hoe lekker is Europa nu als huwelijkspartner. Maar toch, een symbolisch afscheiding van het moederland, gedreven door haat tegen de Turken en Poetin als verlosser. Ook las ik in de krant dat er serieus werk gemaakt gaat worden van Calexit. Het liberale Californië overweegt serieus de weg in te slaan zich af te scheiden van Trumpland. Zo ver zal het wel niet komen, maar de onrust is duidelijk en het signaal evident.

 

Kom ik toch weer uit bij de Nederlandse verkiezingen. Moet ik ook een plan B (niet die van Marianne Thieme!) gaan bedenken? Als het eens mis gaat in Nederland, moet ik ook niet een eigen minirepubliek gaan uitroepen? Hoe groot is de kans dat het mis gaat. Theoretisch is de kans dat Wilders de grootste wordt aanwezig, al heb ik mijn geld op de VVD gezet. Maar hoe geloofwaardig zijn Rutte en Buma als het gaat om het zich houden aan hun belofte? We weten wat er met de 1000 euro voor de hardwerkende Nederlander is gebeurd. Verder hoor ik dat Buma een ballonnetje heeft opgelaten om de Nederlandse jeugd weer te laten staan voor de les en het Wilhelmus moet gaan zingen.

Eerst zien en dan geloven, dus een alternatief plan om te voorkomen in een tweede gedoogconstructie te moeten leven is hard nodig. Maar hoe doe ik dat? Met een bevolkingsdichtheid van 410 inwoners per vierkante kilometer geeft dat mij recht op 2440 m2 Nederland dat ik kan opeisen. Dat is meer dan mijn eigen perceel, maar wat doe ik met een stuk grond van laten we zeggen 50 bij 50. Niets, zo autarkisch ben ik niet. Ik moet dus medestanders gaan vinden om een eigen vrijstaat uit te roepen. Wie wil? Ik hoef helemaal niet de baas te worden, misschien wil Arjen Lubach wel de Farao zijn? Van mij mag hij, graag zelfs. Ik moet er nog maar eens over na denken, eerst 15 maart maar afwachten.

Een persoonlijke tocht door stemmig Nederland…..nog 24 dagen te gaan

 

 

Ik had me zo voor genomen niet strategisch te gaan stemmen. Toch overvalt het me steeds vaker de afgelopen dagen dat het toch nog een optie kan zijn. Juist het feit dat geen enkele partij me echt past en het zijn er zoveel. En als een partij van keuze slechts een beetje zou schuren, dan kan ik me over mijn eigen schaduw heen zetten. Voorlopig kom ik qua verstand en gevoel het dichtst bij de ChristenUnie. Dat is een behoorlijke stap als dwalende sociaaldemocraat kan ik u vermelden. Toch de mate van integriteit die ik bij hen bespeur spreekt me aan. Vanzelfsprekend is de ChristenUnie misschien wel de partij die op sociaaleconomische vraagstukken lijkt op de PvdA. Maar wat doe ik met de rest van hun standpunten? Ik weet het nog niet, hoewel een belangrijk motto bij mij is ‘Erst das Fressen und dann die Moral’. Om het Fressen kan ik op ze stemmen. Dat is ook waarom ik altijd heel veel moeite heb met GroenLinks.

 

Strategisch stemmen is goed voor mensen die een uitstekende glazen bol tot hun beschikking hebben. De plotselinge hausse van de PvdA bij de vorige verkiezingen is waarschijnlijk het gevolg van veel linkse kiezers die, nadat Emiel Roemer voor zijn rekenexamen was gezakt, een strijd tussen de VVD en de PvdA voorzagen. En die is er gekomen, al heeft de PvdA het bijna gelijke electorale gewicht amper weten te gebruiken. Het resultaat in de polls is er dan ook naar. De laatste tijd hoor ik steeds vaker de gedachte dat mensen overwegen VVD te stemmen om Geert Wilders niet de grootste te laten worden. Op zichzelf een nobel streven zou je denken. Gemakshalve vergeet ik dan maar even dat de partijprogramma’s van VVD (en ook CDA) eng dicht benaderen. Populistische standpunten zijn al ingezet om Wilders te attaqueren. Maar toegegeven, liever Mark Rutte nog vier jaar dan Wilders.

 

Toch zie ik gigantische nadelen. Gaat het uiteindelijk echt tussen Rutte en Wilders? We denken van wel, maar hoe zeker is dat? Wat als de VVD daadwerkelijk geen echte tegenstander meer heeft bij de formatie, of in het ergste geval Wilders qua zetels op de hielen zit van de liberalen, wat dan? Hoe geloofwaardig is Rutte in zijn toezeggingen om niet met Wilders te regeren? Wie zal het zeggen? En als Rutte zijn woord gaat houden en moet gaan samenwerken met CDA, D66 en zeker nog een derde partij (GroenLinks, SP, PvdA, 50+, ChristenUnie), hoe zien die partijen eruit bij de volgende verkiezingen. Een partij als de PvdA kan nu als bijna gelijkwaardige partij de komende jaren niet meer serieus genomen waarden.Niet op inhoudelijk gebied en waarschijnlijk ook niet op kwantitatief gebied, of alle strategische stemmers uit 2012 moeten op 15 maart toch weer tot inkeer gaan komen. Ik zie het niet gebeuren. De samenwerkingspartners van de VVD zullen in ieder geval kleiner dan de helft van de liberalen zijn, bovendien zijn het er minimaal drie waarbij de VVD het spelletje Divide et Impera kan spelen, verdeel en heers. Sta je toch mooi te kijken als links liberaal, overtuigd christen of GroenLinkser.

 

Ter plekke denk ik zomaar een andere manier van strategisch denken voor mensen met een te groot onderbuik gevoel. Als zij willen dat er iets moet gebeuren in Nederland, dat de boel opgeschrikt moet worden, een anti-establishment stem willen laten horen, kunnen SP-ers ook nog overwegen om PVV te stemmen. Om Rutte een hak te zetten.