Begrip, van de dag (89) Der Mensch ist, was er isst

 

DER MENSCH IST, WAS ER ISST

 

Bij het achter ons laten van de feestdagen moet ik denken aan Hegel. Met mijn geschiedeniskennis van de middelbare school was hij het van de befaamde uitspraak:,,Der Mensch ist, was er isst.” Doordat Marx filosofisch sterk beïnvloed was door Hegel, lag de interpretatie voor mij als scholier voor de hand. Hetgeen je eet, staat voor de economische en maatschappelijke staat en daarmee ook je verschijning. De aardappeleters zagen er dus niet florissant uit, de bon ton uit de grote steden daarentegen permitteerden zich bolle wangen en een dikke buik. Even naspeuren leert dat de befaamde uitspraak niet van Hegel is, maar van een van zijn leerlingen, Ludwig Andreas von Feuerbach. Dan sta je even raar te kijken met je vermeende kennis. Feuerbach wordt trouwens gezien als een van de grondleggers van het atheïsme. Dat nemen we dan weer mooi mee deze dag.

Het Hegeliaanse gevoel blijft na de feestdagen al moet ik het nu het Feuerbachiaans noemen. Als de mens daadwerkelijk is wat hij eet dan kun je stellen dat zij die de ouderwetse schijf van vijf in acht nemen er gezonder uitzien dan de MacDonaldgangers. Zij die zweren bij louter powerfood zullen een andere look hebben dan de echte carnivoren onder ons. Ik geloof er wel in je bordje eten daadwerkelijk uitstraling heeft op je persoonlijkheid, fysiek en mentaal.

Ik heb de laatste dagen veel oliebollen en appelflappen gegeten, ook de vleesconsumptie was aanzienlijk, te weinig water en meer dan voldoende bier. U kunt zich voorstellen hoe ik er volgens ‘Der Mensch ist, was er isst’-principes uit moet zien. Als u dan ook nog wat groenigs bij mij bespeurt dan kan dat kloppen, zelfgemaakte snert en vanavond weer. Wil ik nog een beetje florissant uitzien in 2016 dan moet het anders. Mijn flesje water (dopper) heb ik inmiddels weer in ere hersteld. Tomaatjes, peentjes en spinazie zullen mij vast een heel mooi mens maken.

Sprakeloos Blogger Speakerscorner 4: De baard van de koning

Kent u die uitdrukking, “Bij de baard van de koning, zweer ik dat ik me zal inzetten voor Volk en Vaderland.” Waarschijnlijk niet, want in Nederland leven geen mensen meer die levendige herinneringen hebben aan een koning. In 1890 kregen we regentesse Emma en sindsdien leven we met vrouwelijke staatshoofden. Ik durf geen uitspraken te doen over de gezichtsbeharing van onze lieftallige koninginnen, al dan niet met ‘uitzaaiingen’ op hun tanden. De foto’s laten in ieder geval nette onbehaarde gezichten zien. Maar binnenkort hebben we een koning en kan de uitdrukking “Bij de baard van de Koning, zweer ik…..etc” in zwang geraken.

Er hoeft in Nederland namelijk niets te gebeuren, of er wordt wel een actiegroep opgericht. Een verworvenheidje van mondigheid van onze volkscultuur, zo door de eeuwen heen verkregen. Als we tegen zijn laten we ons horen en vaak is dat voldoende, want van de echte harde acties zijn we niet. De revolutie prediken ligt minder in onze volksaard, als we maar gehoord worden met ons ongerief, dan zijn we tevreden. Naast actiegroepen zijn er ook adhesiebetuigingen. Dit zijn mensen die hun goedkeuring willen betonen bij een bepaalde gebeurtenis of in het ergste geval op ludieke wijze een accent zetten bij een belangrijke historische gebeurtenis. Op dit moment haken bekende en minder bekende Nederlanders aan bij de Facebookactie: ‘Geen baard, geen koning.’

Zij willen dat onze aanstaande koning in navolging van zijn illustere voorgangers overgaattot respectabele gezichtsbedrog. Het lijkt me dat hier maar één iemand over gaat en dat is Maxima, die naar ik aanneem zelf moet oordelen of ze nu opgewonden raakt van een prikkende omhelzing, dan wel afziet van iedere knuffel in de toekomst. Misschien zullen op korte termijn de drie A-tjes ook enige invloed uitoefenen. Maar nee, een deel van de natie zet zich voor een bebaarde koning.

Historisch kan ik het plaatsen, want vroeger had ongeveer iedereen een baard. De vierbladige scheermesjes van Gilette lagen niet op de schrappen van een winkel, een dagelijkse scheerbeurt was niet vanzelfsprekend. De voorgangers van Willem Alexander hadden baarden en/of snorren, zoals iedereen in meer of mindere mate. Ik vraag me zelfs af, wanneer is het scheren historisch gezien begonnen? De Romeinen en Grieken, maar ook de Egyptenaren worden afgebeeld met en zonder haar in het gezicht. Mijn voorzichtige conclusie is dat er al iets van een barbiersopleiding moet zijn geweest. De Germanen, onze voorvaderen, zien wij vooral met baarden. Het imago van woest, mannelijk en onverschrokken dringt zich op. Eeuwen later zijn het Jan, Piet, Joris en Corneel die tot de vaderlandsche verbeelding spreken met hun baarden. Maar ook Jezus en zijn apostelen hadden baarden. Of Mohammed een baard had weet ik niet, maar zijn volgelingen prefereren ook massaal woeste gezichtsbeharing, al weet ik niet of dit een kwestie van geloof is, of de afwezigheid van scheermesjes op iedere hoek van de straat? Ook de grondleggers van de Linksche Kerk waren hevig bebaard, maar moeten we dat onze nieuwe monarch aandoen?

In een tijd dat je hopeloos ouderwets bent om buiten je hoofdhaar, nog een vorm van lichaamsbeharing waar dan ook te accepteren, begint de cultus van de gezichtsbeharing op te komen. Nu probeert men de kroning luister bij te zetten, door van koning Alexander I een baard te eisen: “Geen baard, geen koning”. Het is een aardige parodie op de leuze uit de jaren tachtig bij de kroning van Beatrix waarbij gold ‘Geen woning, geen kroning’. Ik zei u al, een hoop holle woorden, Beatrix is er gewoon gekomen. Ook nu is de woningmarkt weer actueel en jonge gasten kunnen moeilijk een hypotheek krijgen. Misschien moeten zij ook een actie ontketenen: Geen hypotheek, geen koningssteek.’ Maar dit terzijde.

De prangende vraag is natuurlijk, moeten we een koning met baard? Ik denk aan een Salomons’ oordeel oftewel een echte polderoplossing, een halve baard en/of snor, voor ieder wat wils. Bij openbare optredens kan men zelf bepalen om het beeld van links of rechts te nemen, behaard of onbehaard (of andersom). Ik denk dat Nederland dan lekker trendsettend bezig is. ‘Bij de halve baard van de koning, ik zweer dat we dan mondiaal weer een lekker woordje meespreken.’

 

Kakelkrant van Sprakeloos 1: Op naar 2012

 

Het is me het nieuwsjaartje wel, heftige gebeurtenissen volgen elkaar in een rap tempo op. Als er geen sprake is van een ad hoc (humanitaire) ramp, dan zijn er politieke en economische schandalen en rampen die zich aandienen. En ontbreekt de spreekwoordelijke komkommertijd, dan treedt een echte komkommerhype nadrukkelijk op de voorgrond. Zouden alle negatieve noviteiten iets met elkaar te maken hebben? Deels natuurlijk wel als het om de economie gaat. Hoewel ik geen econoom ben, is het economische leven voor een deel afhankelijk van de politieke besluitvorming. Of was het nu andersom? De marktwerking blijkt al jaren niet meer goed te werken en hoe hier adequaat op te reageren? Nog geen politiek econoom heeft een syntese kunnen maken tussen de geleerdheid van Keynes, Marx en Milton Friedman om maar wat namen te noemen, daar zullen de machtige machthebbers wel voor zorgen.

Er zijn mensen die 2012, vrij naar de Maya-kalender, als het ultieme rampjaar bestempelen. Anderen zien het als het overgangsjaar, waarbij toenemende rampjes, rampen en catastrofes, de mensheid naar een andere dimensie zullen brengen en daarmee dus verlichting. Ik geloof er niet in, maar bij het maken van een korte opsomming, raak ik bijna van mijn ongeloof af. Om zo maar eens een aantal voorvallen, totaal 2012 zal me niet lukken, te noemen: Amerikaanse politici die elkaar in gijzeling nemen, Europese politici die uitblinken in dadengebrek, een Nederlands kabinet dat gegijzeld wordt door een rechtse populist met een arbeideristisch gedachtengoed, met als gevolg besluiteloosheid en gebrek aan visie. Syrië, Libië, de Hoorn van Afrika, toenemende onvoorspelbaarheid van weersgesteldheden over de hele wereld, noem het van mijn part opwarming van de Aarde, loslopende gekken over de hele wereld buiten die regeringsverbanden om welteverstaan, Amerikaanse schietlustigen, Nederlandse schietlustigen en inmiddels ook Noorse schietlustigen. En recent opgekropte ontevredenheid in Engeland. In dat geval is er een lichtpuntje. Een meerderheid in het Britse koninkrijk wil dit niet en via de sociale media zijn er meteen oproepen geweest de rotzooi op te ruimen.

Nee, ik geloof niet in 2012, maar we hebben volgens mij wel mondiaal de behoefte aan gecoördineerde schoonmaakacties tegen de ongelooflijke rotzooi die ook namens ons wordt gemaakt. Geen populisten die inspelen op angst en onwetenheid, gewoon gezond verstand aangelenkt met een kleine schoonmaakneurose. Zou niet verkeerd zijn en laat 2012 dan maar komen.