Een gros woorden voor de week (6 juni 2021)

We zijn open, het grote zomerse Sodom en Gomorra 2021 kan beginnen. Komkommertijd in de nieuwsgaring is daarmee aangebroken. Maar waar moeten achterdochtigen en anderen met kilte in hun hart zich nu op richten? 5G is immers zo 2020. Komkommertijd en dat terwijl het  kabinet gevormd moet worden. Geert Wilders deed de afgelopen dagen een duit in het zakje om de journalistiek allemaal tuig van de richel te noemen op Twitter!!!!, misschien houdt Geert niet van komkommers? Je zou zeggen, de formatie geeft voldoende aanleiding om alle complottheorieën op te richten. De grote formatie blackbox, we weten niet wat er in zit, maar wel dat niemand elkaar echt leuk vindt en de relatief minimale verschillen gepolariseerd worden. Rutte doet alsof PvdA en GroenLinks een Stalinistisch bolwerk vormen, dus wordt het wederom een monsterverbond met rechts? Markie,  zoek eens naar het tuintje in je hart!

FF spuien en dan weer stilte

Een waarschuwing vooraf, dit is een blog zonder kop en staart. Aan de andere kant raakt het zowel kant als wal, tenminste mijn kant en mijn wal. Aanleiding is de ophef rondom Femke Halsema en de demonstratie gisteren in Amsterdam. Ik vind er wat van, maar wat? Ik spui zomaar wat dingen achter elkaar en u zoekt het maar uit. Daar gaat ie.

 

Trump is een gek en een dictator

Trump is niet de aanleiding van de ellende in Amerika, hij is het gevolg. De in en in zieke maatschappij aan de overkant van de plas wordt weliswaar minder verafgood dan enkele decennia terug. Nog steeds importeren we allerlei immaterieel gedachtegoed naar Nederland. De verontwaardiging van een belangrijk deel van de Amerikanen is dat per definitie de onze? Waarom niet massaal verontwaardigd tegen Assad, China, Suriname en Brazilië. In sommige landen sterven er meer mensen door geïnstitutionaliseerd overheidsgeweld per week, dan de Amerikaanse politie in een jaar vermoord. Dat ontneemt natuurlijk niemand om zijn of haar verontwaardiging om te zetten in protest. Sterker nog, met mijn waarden en normen zou een (economische) boycot van Amerika door Europa, of Nederland, of misschien wel alleen Amsterdam best op zijn plaats zijn. Het is echter niet verstandig en mogelijk zelfs hautain, want wie zijn wij? De Europeanen, de Nederlanders of de Amsterdammers.

 

Racisme is heel wijdverbreid, maar discriminatie is een menselijke eigenschap

Om alle scherpslijpers van de begrippen discriminatie en racisme voor te zijn, ik hanteer gewoon mijn eigen standaard. Discrimineren is hetgeen de mens doet op basis van (soms beperkte) kennis, maar vooral om zijn wereld overzichtelijk te maken. Ik zie een mens van 1 meter en het gaat naar school, ik handel daar na. Ik zie een oude vrouw die de weg wil oversteken en vraag of ze hulp nodig heeft. Discrimineren is dat. Het zou raar zijn als ik een moeilijke wiskundige stelling voorleg aan een kind, of een atletische man vraag om hem te helpen met oversteken. Zo gaat het finetunen volgens mij 24/7. Is iemand een man of een vrouw, is iemand dik of dun, komt iemand uit Friesland of Limburg, is iemand licht of donker etc. Uitsluiten is een menselijk tekort, racisme is het systematisch uitsluiten met voorbedachte rade. Kijk maar naar de foto hierboven en oordeel maar, een white priviliged male pig. Het doet me niets, ik weet dat er in Nederland misstanden zijn op dit gebied, maar ik weet ook dat racisme niet iets is van alleen de witte boze man maar dat deze etterende zweer bij alle bevolkingsgroepen kan voor komen en in dezelfde mate.

 

Dit gezegd hebbende zie, ervaar, lees en hoor ik het volgende de laatste 24 uur rondom mevrouw Halsema.

  1. Het doel van de demonstratie is belangrijk, zou Halsema hebben gezegd. Ik ben het daar volledig mee eens al lukt het mij niet me in zo’n massa mijn verontwaardiging te uiten. Maar als nu dezelfde verontwaardiging zou ontstaan bij een groep die de 500 Syrische kinderen niet naar Nederland wil hebben. Zou mevrouw Halsema eenzelfde middelvinger hebben opgestoken naar het Coronaverdriet in Nederland?
  2. Het valt mij op dat veel voorstanders van deze demonstratie het alleen maar over de inhoud van de demonstratie willen hebben. Het politiegeweld in Mineapolis en de verschrikkelijke dood van George Floyd. Ze willen niet eens aangesproken worden op hun verantwoordelijkheid als ingezetene van Nederland met een duidelijk lopend coronabeleid. Daar gaat mijns inziens de hele discussie over en de laakbare reactie van het Amsterdamse stadsbestuur. Dus daar moet het over gaan, niet over de inhoud van de demonstratie. Hierop doorbordurend had burgemeester Halsema dezelfde reflex gisteren bij Op1, maar ze besefte wel dat ze iets moest maar haar verantwoordelijkheid van orde en veiligheid.
  3. Ik hoorde haar zeggen dat ze de opkomst van zo’n grote groep niet had verwacht. Nu breekt mijn klomp, haar grachtengordelkliek heeft sinds jaar en dag dit gedachtengoed omarmd en uitgebreid de ruimte gehad op televisie om iedereen buiten Amsterdam voor racistisch of in ieder geval dom te verklaren. Volgens mij had een Twentse boer zonder sociale media met het lezen van de krant en het kijken van het 8 uur-journaal kunnen aanvoelen dat dit uit de hand kon lopen. Moet ik constateren dat mevrouw Halsema geen politiek en maatschappelijk gevoel heeft?
  4. Of is het een vooropgezet plan met schijt aan de corona-maatregelen om haar eigen politieke agenda te gaan bepalen. In dat geval is het een slimme, zij het een zeer gewaagde zet.
  5. Ik vond trouwens haar optreden gisteren bij Op1 een evenaring van de Trumpiaanse interviews, ze had een zus van, of in ieder geval een nicht van de Amerikaanse dictator kunnen zijn. 20200602_182328Even een bloemetje tussendoor om af te koelen en we gaan weer verder

 

6. Ik moet erkennen, ik schaam me kapot, want naar aanleiding van haar optreden heb ik zelfs een tweet van Freek de Jonge, de vleesgeworden grachtengordel dominee geretweet: Hij opperde dat hij in Carré zijn optredens tegenwoordig demonstraties gaat noemen. Precedentwerking is het gevolg. De Boa’s staan machteloos, de politie staat in zijn hemd, de hardwerkende Nederlander heeft voor niets zich gehouden aan allerlei soms onduidelijke maatregelen, ondernemers vragen zich af waarvoor zij hun handel hebben moeten staken, de horeca gaat nu serieus denken om de regels aan de laars te lappen, de economie is naar de kloten en ik heb mijn 84-jarige alleenstaande moeder die net weduwe is geworden drie maanden niet kunnen omhelzen, maar mevrouw Halsema, burgemeester van Amsterdam maakt verkeerde inschattingen, praat haar fouten goed en met een Hoofdsteedse arrogantie denkt ze dat Amsterdam de huiskamer van Nederland is. Bah, ik ga geen hek om de grachten propageren, ik zal er ook niet tegen demonstreren. Ik zeker niet, zeker nu niet.

7. Moet ze weg? Ik ga daar niet over als oosterling. Ook de Tweede Kamer niet blijkbaar al heeft SGP-er Van der Staaij daar zo zijn bedenkingen over. De Amsterdamse Raad moet in al haar wijsheid beslissen. Ik memoreer dat in het buitenland hoogwaardigheid bekleders voor minder al weken door het slijk zijn gehaald.

8. En weet je wie hier nu garen bij spint? Mensen die hun terechte verontwaardigheid over Halsema-gate maar op één wijze kunnen kanaliseren. Stemmen op mensen als Geert en Thierry. Ik durf te beweren dat de grachtengordel voor 80% verantwoordelijk is voor het bestaan van de PVV of FvD. Een hele nare bijwerking van de arrogantie van het grachtengordelvirus. Ik las vandaag een tweet van Nico Dijkshoorn, ik weet niet of het naar aanleiding van de Halsema-affaire is, maar hij schreef: denk niet rechts, denk niet links maar denk na.

Ik weet niet of ik goed heb nagedacht. Het stuk zo nalezend heb ik heel wat groepen in het harnas gejaagd, als ze het tenminste lezen. Mijn doel is even mijn gal spuwen en net als vier jaar geleden ik in mijn wijsheid heb besloten nooit meer iets zinnigs te zeggen over de Zwarte Piet-discussie in Nederland, laat ik het ook bij dit blog. Maar als u het aardig vindt, deel het en ik ga dit blog op Twitter vergezellen met #demeestmensendeugenookFemke. Met mijn realiteitszin is het goed gesteld, dus dit zal wel niet lukken, maar ik ga morgen weer gewoon verder met nadenken.

Waarheen leidt de weg……voor de PvdA?

Wie kent haar nog, Mieke Telkamp? In vroeger tijden was zij de vertolkster van de begrafenishit ‘Waarheen leidt de weg?’. Dit vraag ik me ook al jaren af bij de PvdA. De volgers van mijn stukjes kennen mijn haat-liefde verhouding met de partij. Hoewel de haat nooit groot is, moet gezegd worden dat de liefde altijd broos is. De overtuiging voor de sociaaldemocratie is trouwens onverminderd groot.

Na het verlies in maart 2017 bij de Tweede Kamerverkiezingen, besloot ik weer lid te worden van de sociaaldemocraten. Voor mij was dat de vijfde keer. Zeer snel stond ik op de lijst van de plaatselijke PvdA, maar ook de lokale verkiezingen waren andermaal geen succes voor de PvdA. Dat gold niet alleen voor mijn eigen woonplaats, maar eigenlijk voor heel Nederland een uitzondering daargelaten. De PvdA is niet hot, dat is wel duidelijk.

Een interne evaluatie zal volgen. Voor nu wil ik eigenlijk stil staan bij het groter geheel van de sociaaldemocraten in Nederland. Het navolgende is zeker geen wetenschappelijke beschouwing waar het allemaal mis is gegaan, wie de schuld moet krijgen en wat er beter moet gaan. Het wordt geen vooropgezet plan voor een sterfhuisconstructie zoals mogelijk de eerste zinnen doen vermoeden. Voor mij is het een kwestie van bij elkaar harken van een aantal harde feiten tegen de achtergrond van maatschappelijke veranderingen. Ik moet op het einde van dit betoog de volgende twee vragen zien te beantwoorden. Wie wil de PvdA bereiken? Wat staat voor de gemiddelde sociaaldemocraat centraal in zijn eigen politieke vergezicht. Als ik dit kan achterhalen, dan is de vraag ‘Waarheen leidt de weg’ een invuloefening.

 

Geschiedenis

Het gaat te ver om de hele sociaaldemocratische geschiedenis door te nemen in mijn betoog. Ik volsta met de uiterst belangrijke functie die de SDAP voor de Tweede Wereldoorlog had voor de emancipatie van de werkende klasse in materieel en immaterieel opzicht. Met de oprichting van de PvdA in de jaren veertig was het slechts een kwestie van uitbouwen van allerlei voorzieningen zodat iedereen in Nederland een fatsoenlijk inkomen zou krijgen, verzekerd was van goed onderwijs en goede zorg en een vredige oude dag. Mede geholpen door de economische vooruitgang in ons deel van de wereld konden veel idealen verwezenlijkt worden. Zeker ook omdat andere politieke partijen de sociaaldemocratische principes niets in de weg legden. Zij bouwden mee en ondersteunden de nivellering. Er was consensus over de opbouw van de verzorgingsstaat. Het politieke gekibbel ging voor een belangrijk deel over de snelheid van veranderingen en de mate van nivellering. Juist vanwege de consensus over deze sociaaleconomische vraagstukken ging het de PvdA voor de wind. Het electorale hoogtepunt was de overwinningsnederlaag in 1977. De PvdA van premier Joop den Uyl als premier won de verkiezingen ruimschoots. Met tien zetels winst kwamen de sociaaldemocraten op maar liefst 53 zetels. Ruim 1/3 van de Nederlandse kiezers koos voor de PvdA. Met recht een volkspartij die vervolgens niet in de regering kwam. In de jaren daarna lukte dat de PvdA nog maar voor de helft van de tijd. (Tegenover de VVD 75 % en het CDA 60%)

Van de drie grote traditionele partijen lukte het de PvdA dus het minst om regeringsdeelname te forceren en als ze dat dan wel lukte, met uitzondering van Paars 1, waren de gevolgen voor de daaropvolgende verkiezingen meestal desastreus. De laatste Tweede Kamerverkiezingen waren het absolute dieptepunt. De partij uit 1977 is niet meer. De trend gaf al wel een dalend beeld te zien, maar met 9 zetels doe je eigenlijk niet meer mee. Maar zoals we kunnen concluderen lukte dat de PvdA ook al minder dan de andere grote traditionele partijen.

Minder macht dus, minder kiezers dus en al die jaren staan voor iedereen. Als je sinds 1977 de verkiezingsslogans bekijkt dan komen de woorden samen, iedereen, allen etc. veel voor. Dat is ook niet vreemd voor de sociaaldemocraten, het past bij de idealen. Recentelijk is daar ‘verbinden’ bij gekomen. Ook dit past bij de traditie van iedereen en allen. Maar de grote vraag is mijns inziens ‘Wie is iedereen?’ Anno 2017 is dat nog maar 5% van de bevolking die iets met iedereen heeft of zich een onderdeel voelt van iedereen. Voor de PvdA er electoraal vooral te winnen bij die andere 95%. En wil die 95% nog wel verbonden worden.

Wie is de ander?

Het verval tussen 1977 en 2017 is enorm groot voor de PvdA. Tot 2012 is wel een neergaande lijn te zien voor de PvdA, maar vaak waren ze wel de nummer 1 of 2 van het land, soms nummer 3. Zoals gezegd relatief weinig regeringsverantwoordelijkheid, maar door vele populisten wel gezien als het kwaad van alles wat fout is gegaan in Nederland. Het gigantische verlies in 2017 tijdens de Tweede Kamerverkiezingen laat ik even buiten beschouwing, ik leg me toe op de trends die ik zie.

 

1977-2002

De diepe crisis van de jaren tachtig dient zich aan. Nederlanders hebben instinctief het gevoel dat het huishoudboekje op orde moet zijn en blijven. Bezuinigingen worden gewaardeerd door een groot deel van de Nederlanders. Het andere deel voelt die bezuinigingen in het loonzakje. De PvdA komt buiten een korte periode in 1982 voorlopig niet meer in de regering. De partij blijft met schommelingen onverminderd groot, vaak de grootste. Als de VVD en CDA in 1989 echt genoeg van elkaar hebben, krijgt de PvdA weer een kans. Economisch gaat het inmiddels beter en in 1994 komt er na Den Uyl weer een sociaaldemocratische premier. Bovendien wordt Kok premier van een coalitie die tien jaar daarvoor als onmogelijk werd gezien. Met Paars verliest het CDA de sleutelpositie en het Tweede Paarse kabinet krijgt een vervolg met 52 zetels voor de PvdA in 1998. Met de florerende economie kraaien ook de sociaaldemocraten victorie en neoliberale denkbeelden krijgen binnen de PvdA voet aan de grond. De attentie voor de tweedeling is er onvoldoende. Mensen die niet mee kunnen in het arbeidsproces of afhankelijk zijn van anderen voor een goed leven, worden onvoldoende gehoord door de PvdA. Sinds 1994 zit de SP reeds in de Kamer en kan ondanks het succes van Paars, of misschien wel dankzij het succes van Paars, groeien. Een deel van de vakbondsgeoriënteerde PvdA kiezers begeeft zich naar de SP en zullen daar ook blijven. De SP zal die positie wat betreft deze groep niet meer afstaan. De neoliberale wind legt de SP geen windeieren, de PvdA heeft te laat door dat zij een deel van de traditionele kiezer is verloren.

2002-2012

Met 9/11 nog vers in het geheugen, de groeiende afkeer tegen Paars en Europa in de ‘steigers’, verliest de PvdA in 2002, ze worden bijna gehalveerd. Een verlies dat anno 2017 als dragelijk gezien zou zijn, schudde toen heel lang na binnen de burelen van de PvdA. Ad Melkert werd hiervan het trieste boegbeeld na de ontmoeting met Pim Fortuyn. Xenofobische tendensen deden hun intreden in de Nederlandse politiek, zo werd dat tenminste gevoeld in die tijd. Met de kennis van nu moeten we constateren dat de kritiek van Pim Fortuyn mild was in vergelijking met de latere PVV. Mild of niet, Fortuyn en zijn kiezers werden weggezet door de politieke elite waaronder de PvdA. Er werd in ieder geval onvoldoende geluisterd naar de grieven en gevoelens van delen van het electoraat. Een belangrijk deel van de kiezers van Lijst Pim Fortuyn kwam vanuit de PvdA. Ongenoegens over de veranderende samenstelling in de samenleving werden al jaren gevoeld in de zogenaamde volkswijken in de steden. Die ongenoegens konden nu gekoppeld worden aan een partij.  Eerst de LPF, later middels een zich radicaliserende PVV. En het is niet zo zeer dat de gevestigde partijen het eens moeten zijn met de PVV, bij voorkeur niet. Het is vooral het ontbreken van een duidelijk antwoord op de foute retoriek of erger nog het ontkennen van de onderliggende problematiek. Het werd vooral gezien als een tokkieprobleem dat wel over zal waaien. Later komen termen als gemarginaliseerden meer in zwang.

Naast de problematiek rondom de al dan niet vermeende angst voor de Islam speelde ook de verdergaande globalisering een rol. Naast winnaars kende de globalisering ook verliezers. Deze verliezers, die vooral de economische crisis van 2008 voelden, kregen een stok om te slaan namelijk Europa. Europa als het kwaad van alles en daarmee alle partijen die het hoofd laten hangen naar Europa.  De pro-Europese elite gaf reden temeer om pro-nationalistische standpunten in de markt te zetten. De PVV is hierin geslaagd en krijgt daarmee sommige partijen mee in de slipstream. Denk aan Mark Rutte die voor binnenlands gebruik soms ferme anti-Europese uitspraken kan doen. Ook de SP laat de internationale solidariteit varen als het gaat om Europa of vluchtelingenbeleid. Frans Timmermans ten spijt, het lukt de PvdA onvoldoende om de voordelen van een sterk Europa duidelijk te maken aan de kiezer. Ze hebben er geen boodschap aan. Europa is voor de economische elite zoals multicultureel gedrag voor de culturele elite, ofwel de grachtengordel, is.

Toch zijn er twee oorzaken aan te wijzen die de teloorgang van de vaste achterban nog niet meteen zichtbaar maken. In 2006 wordt het gerommel van de LPF en Balkenende beloond met zetelwinst voor de PvdA. In de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen in 2012 leek de PvdA af te stevenen op een nieuw diepterecord. Het premiersgevecht tussen PvdA en VVD, oftewel tussen Mark Rutte en Diekerik Samsom, bracht veel linkse kiezers toch nog op de been om voor de PvdA te kiezen. Omdat de PvdA met 38 zetels tweede werd en niet de premier leverde, was het wachten op de grote val.

2012-2017

In dit betoog ga ik geen rapportcijfer geven aan het kabinet Rutte 2. Ook in deze economische crisis komt de Nederlandse mentaliteit bovendrijven dat voor alles het kasboek op orde moet zijn. De zorg en vele andere overheidstaken worden verwaarloosd, de onvrede neemt toe. De PvdA heeft als deelnemer in de regering hier geen duidelijk antwoord op. Ze geven aan dat ze de scherpe randjes er wel hebben afgehaald, dat het zonder de PvdA voor velen aan de onderkant van de samenleving veel erger zou zijn geweest en bovenal dat ze verantwoordelijkheid hebben genomen voor een land in crisis. Misschien is dat zo. Tekenend is het ‘och en wee’ door vooral niet PvdA-politici en niet PvdA-stemmers dat de PvdA onevenredig is afgestraft. Ze deden het immers toch best goed, die bewindslieden. Ze zijn in ieder geval niet met bosjes weggestuurd zoals hun VVD-collega’s. Maar de marketing was slecht op orde met name in de Tweede Kamerfractie was er te weinig tegengeluid te horen. Het gevolg is dat een grote PvdA, slechts drie zetels minder dan de VVD, als bijwagen is gezien van een exclusief VVD-beleid. Ik denk dat de kritiek inhoudelijk soms terecht is, soms ook niet. Maar in een samenleving waar de afbrokkeling van de PvdA-achterban al tientallen jaren bezig is, sterker dan bij de andere traditionele partijen, is er weinig coulance voor de PvdA die de maatschappelijke verantwoordelijkheid wil nemen. Met hun 38 zetels zijn ze alleen politiek nog een machtsfactor zolang het kabinet niet valt, de kiezer is al uitgekeken op de sociaaldemocraten. Tekenend voor deze periode is dan ook nog de afsplitsing van de franchise-onderneming van de Turkse Erdogan. De hondstrouwe allochtone PvdA-kiezer krijgt een alternatief, onder het mom van solidariteit voor iedereen, maar ons eigen groepje eerst en meer. Buiten het feit dat het de PvdA niet te verwijten is dat DENK ontstond, is het wel veelzeggend zoals het gaat in het politieke klimaat. Iedereen moet gehoord en exclusief politiek bediend worden. Zo niet, dan richten we gewoon een eigen clubje op. In maart 2017 kwam de klap die iedereen verwachtte dan eindelijk.

Maatschappelijke tendensen

Hierboven wordt met zevenmijlslaarzen de afbrokkeling van het PvdA-electoraat beschreven. Naast deze politiek getinte argumenten zijn er ook maatschappelijke tendensen te benoemen die van invloed zijn op de aantrekkingskracht van de politiek in het algemeen en de PvdA in het bijzonder. Ik noem ze puntsgewijs in willekeurige volgorde.

  1. De toenemende individualisering van de maatschappij, een groot goed met name ook voor de sociaaldemocratie. Iedereen heeft recht op zijn stukje persoonlijke vrijheid. Als je het negatief zou bestempelen is de emancipatie voor grote groepen verwezenlijkt tot de eigen hedonistische bubbel. Is daarin nog wel plaats voor een collectief belang?
  2. De vervlakking en versnelling van het nieuws. Een stuk als dit, nog buiten de kwaliteit van mijn betoog, is voor de gemiddelde lezer veel te lang, zeker als het gelezen moet worden op een smartphone. We willen alles in hapklare brokken tot ons nemen en we hollen van hype naar hype zonder ons nog te herinneren wat de week ervoor heel belangrijk was. Zo worden politici ook benaderd en zo gedragen ze zich ook noodgedwongen. Of zoals onze Koning het ooit verwoorden dat we leven met ‘oneliners and soundbites’. De nuance is weg, het geduld om langer stil te staan bij een complex item of echt te luisteren naar het tegengeluid is er niet. De versnelling, mede ook door de sociale media, zorgt er ook voor dat kleine probleempjes opgeblazen worden en grote problemen soms niet gezien worden.
  3. De complexiteit van de samenleving is ook veel groter. We moeten wat vinden van elke brandhaard en we moeten solidair zijn met volken en landen waar we 20 jaar geleden het bestaan niet eens van kenden. Met het overspoelen van allerlei ellende zien we door de bomen het bos soms niet meer en hebben de neiging ons terug te trekken in onze eigen bubbel.
  4. Met name de sociale media zorgt wel voor een nieuwe manier van politiek bedrijven die (nog) niet past bij een traditionele parlementaire democratie. Referenda zijn hier een voorbeeld van, maar ook handtekeningenacties om gelijkgestemde te verzamelen om op één item een politiek machtsblok te gaan vormen. Met ‘de oplossing’ van het probleem is de groep vaak weer ter ziele. Individuen zoeken weer nieuwe uitdagingen, maar het grote geheel is soms ver te zoeken.
  5. Een ander en misschien wel het meest op sociaaldemocratische leest geschoeide opmerking is het feit dat nieuws steeds meer koopwaar is geworden. Als de zogenaamde Linkse Media al heeft bestaan, dan is die nu echt wel verdwenen. Zelfs de zogenaamde grachtengordelprogramma’s kunnen alleen nog maar bestaan bij die hapklare brokken en zullen die dan ook voortzetten om het eigen bestaan te kunnen verzekeren. Onafhankelijke media is nog een schaars goed. Ik heb het in deze nog niet over de (ver)vorming van hele samenlevingen als gevolg van gemanipuleerd nieuws of fakenews.
  6. Er is een toenemende tweedeling tussen stad en platteland, meer specifiek de Randstad en de rest van Nederland. De demografische en culturele verschillen zorgen voor een verschil in (politieke) waarden en normen.
  7. De sociaaldemocratie is internationaal aan het terugvallen. Zonder dat alle zusterpartijen in het buitenland één op één te vergelijken zijn met de PvdA, verliezen ze overal in Europa aan populariteit.

Het benoemen van bovenstaande zaken is niet uitputtend, maar het zijn wel maatschappelijke tendensen die van invloed zijn op de houding van de hedendaagse politici, maar ook de waardering voor diezelfde politici door het electoraat. Het is mijn overtuiging dat alle politieke partijen hier in meer of mindere mate ‘last’ van hebben. Partijen gericht op het collectief en solidariteit zullen het extra moeilijk hebben.

De vijver om te vissen voor de sociaaldemocratie

De afbrokkeling van de PvdA is een feit. De SP, de PVV en in mindere mate DENK en de nog niet genoemde 50+ hebben van het verlies van de PvdA geprofiteerd en doen dan nog steeds.

We weten daarmee voor een deel wie weg is gegaan bij de PvdA. Wat moeten we doen om deze mensen voor ons terug te winnen? Moet de PvdA weer de taal gaan spreken van het gestaalde vakbondskader spreken om SP’ers terug te winnen? Of moet we internationale idealen laten varen om de meer nationaal denkende kiezer te bedienen en daarmee de angst voor onomkeerbare ontwikkelingen bevestigen? Moeten we Wilders toch maar een beetje gelijk geven door groepen weg te zetten? Of gaan we ouderen en Turkse Nederlanders naar de mond praten om zo 50+ en DENK leeg te zuigen. Al met al een groep te winnen, goed voor laten we voorzichtig schatten, zo’n 20 zetels.

En dan hebben we het nog niet gehad over GroenLinks en D66. Om met de laatste te beginnen, er is geen natuurlijke overgang van D66 naar de PvdA en andersom. Toch zijn er vanuit het verleden ook veel overeenkomsten tussen beide partijen zeker op immaterieel gebied. Eén ding is zeker, D66 zal bij de volgende verkiezingen zeker verliezen. Hun deelname in het huidige kabinet zal ze duur komen te staan. Dat hebben ze al eerder meegemaakt net als de PvdA. Meedoen met het CDA en VVD levert links zelden iets goeds op en nu hebben ze de ChristenUnie ook nog als bijwagen te accepteren. En de beweging van Jesse Klaver dan, is dat iets om de 29 zetels terug te winnen? Een eenvoudig rekensommetje leert dat GroenLinks, SP en de PvdA samen kleiner zijn dan de PvdA in 2012. De voormalige kiezer van de PvdA in 2012 is niet massaal overgestapt naar de Groene Beweging van Jesse. Dat betekent buiten dat de linkse politiek over de hele linie heeft verloren, maar ook dat vermoedelijk het inzetten op groen voor de PvdA ook maar beperkt iets zal opleveren. Bovendien welke partij en welke kiezer is tegenwoordig ecologisch nog onwetend?

 

Dus op de vraag Wie wil de PvdA bereiken kunnen we kunnen concluderen dat het op basis van de cijfers een zeer beperkte groep is geworden. Hierbij gaan we uit van de bestaande status quo in politieke idealen en presentatie. Wil je een grotere groep gaan aanspreken dan moet er dus iets gebeuren met de (presentatie) van de idealen.

De idealen herzien?

Als het om de vraag gaat ‘Wie wil de PvdA bereiken?’ moet dat volgens de partijideologie, in mijn woorden vertaald, die groep mensen zijn met een internationale wereldvisie die zich verantwoordelijk voelt voor mensen in nood in binnen- en buitenland, opkomt voor de zwakkeren in de samenleving en voorwaarden wil scheppen voor zelfontplooiing voor iedereen. Dat lijkt me een warme boodschap voor kiezers van de SP, 50+, Denk en met wat meer overredingskracht ook voor een deel van de PVV. En toch lukt dat niet, de verdeeldheid is blijkbaar te groot. De PvdA wil verbinden, maar het lukte blijkbaar niet om die groepen binnen de PvdA te houden. De wens om je vertegenwoordigd te zien in je eigen bloedgroep is blijkbaar groot. Liever groene, arbeideristische, op ouderen gerichte, Turkse of veganistische politiek dan een politiek die meer op het algemene belang gericht is. Als je de afsplitsingen van de PvdA bekijkt, zoals ik ze hier beschrijf, dan lijken dat ook niet zo gemakkelijk te verbinden groepen. Je politiek op deze groepen afstemmen is dan ook een onmogelijk taak. De veelgehoorde leus na een verkiezingsnederlaag dat we de boodschap beter moeten overbrengen, of dat we beter naar de mensen moeten luisteren ergert me. Welke mensen, naar de wat bange ex-pvda’er uit een volkswijk? Naar het gestaalde vakbondskader die nog een ouderwets idee heeft van ‘Jan met de Pet’? Of naar de mondaine grachtengordelbewoner die van de Dokkemer melkboer verlangt dat Zwarte Piet afgeschaft moeten worden?

Op Wie de PvdA zich moet richten is beperkt geworden, maar als je kijkt naar de groepen van voormalige PvdA-ers, dan is het overbrengen van een eenduidige politieke visie ook geen eenvoudige opdracht. De tegenstellingen tussen de weglopers lijkt wel onoverbrugbaar. Er is onvoldoende consensus en die PvdA kan die blijkbaar ook niet brengen.

Conclusies

Ik zou niet weten waar de weg heen leidt voor de PvdA. De voorwaarden om deze vraag te beantwoorden was immers op wie de PvdA zich moet richten en wat de politieke boodschap moet worden om zich te onderscheiden. In het huidige versnipperde politieke landschap zit groei er op korte termijn niet in. Niet voor links als geheel, maar zeker ook niet voor de PvdA. In een cynische bui vraag ik me af of mensen wel buiten hun bubbel verbonden willen worden. Er zijn voldoende maatschappelijke factoren die verbinding in de weg staan. In een meer optimistische mood weet ik dat de sociaaldemocratie een uitstekende maatschappijvisie heeft die vroeg of laat weer grote groepen mensen gaat aanspreken, als alle bubbels en hypes een beetje doorgeprikt en overgewaaid zijn. Dan is er weer ruimte om te verbinden. Mogelijk zullen ze dan weer denken en zelfs zeggen, ‘Mag ik dan bij jou’.

Een persoonlijke tocht door stemmig Nederland…..nog 24 dagen te gaan

 

 

Ik had me zo voor genomen niet strategisch te gaan stemmen. Toch overvalt het me steeds vaker de afgelopen dagen dat het toch nog een optie kan zijn. Juist het feit dat geen enkele partij me echt past en het zijn er zoveel. En als een partij van keuze slechts een beetje zou schuren, dan kan ik me over mijn eigen schaduw heen zetten. Voorlopig kom ik qua verstand en gevoel het dichtst bij de ChristenUnie. Dat is een behoorlijke stap als dwalende sociaaldemocraat kan ik u vermelden. Toch de mate van integriteit die ik bij hen bespeur spreekt me aan. Vanzelfsprekend is de ChristenUnie misschien wel de partij die op sociaaleconomische vraagstukken lijkt op de PvdA. Maar wat doe ik met de rest van hun standpunten? Ik weet het nog niet, hoewel een belangrijk motto bij mij is ‘Erst das Fressen und dann die Moral’. Om het Fressen kan ik op ze stemmen. Dat is ook waarom ik altijd heel veel moeite heb met GroenLinks.

 

Strategisch stemmen is goed voor mensen die een uitstekende glazen bol tot hun beschikking hebben. De plotselinge hausse van de PvdA bij de vorige verkiezingen is waarschijnlijk het gevolg van veel linkse kiezers die, nadat Emiel Roemer voor zijn rekenexamen was gezakt, een strijd tussen de VVD en de PvdA voorzagen. En die is er gekomen, al heeft de PvdA het bijna gelijke electorale gewicht amper weten te gebruiken. Het resultaat in de polls is er dan ook naar. De laatste tijd hoor ik steeds vaker de gedachte dat mensen overwegen VVD te stemmen om Geert Wilders niet de grootste te laten worden. Op zichzelf een nobel streven zou je denken. Gemakshalve vergeet ik dan maar even dat de partijprogramma’s van VVD (en ook CDA) eng dicht benaderen. Populistische standpunten zijn al ingezet om Wilders te attaqueren. Maar toegegeven, liever Mark Rutte nog vier jaar dan Wilders.

 

Toch zie ik gigantische nadelen. Gaat het uiteindelijk echt tussen Rutte en Wilders? We denken van wel, maar hoe zeker is dat? Wat als de VVD daadwerkelijk geen echte tegenstander meer heeft bij de formatie, of in het ergste geval Wilders qua zetels op de hielen zit van de liberalen, wat dan? Hoe geloofwaardig is Rutte in zijn toezeggingen om niet met Wilders te regeren? Wie zal het zeggen? En als Rutte zijn woord gaat houden en moet gaan samenwerken met CDA, D66 en zeker nog een derde partij (GroenLinks, SP, PvdA, 50+, ChristenUnie), hoe zien die partijen eruit bij de volgende verkiezingen. Een partij als de PvdA kan nu als bijna gelijkwaardige partij de komende jaren niet meer serieus genomen waarden.Niet op inhoudelijk gebied en waarschijnlijk ook niet op kwantitatief gebied, of alle strategische stemmers uit 2012 moeten op 15 maart toch weer tot inkeer gaan komen. Ik zie het niet gebeuren. De samenwerkingspartners van de VVD zullen in ieder geval kleiner dan de helft van de liberalen zijn, bovendien zijn het er minimaal drie waarbij de VVD het spelletje Divide et Impera kan spelen, verdeel en heers. Sta je toch mooi te kijken als links liberaal, overtuigd christen of GroenLinkser.

 

Ter plekke denk ik zomaar een andere manier van strategisch denken voor mensen met een te groot onderbuik gevoel. Als zij willen dat er iets moet gebeuren in Nederland, dat de boel opgeschrikt moet worden, een anti-establishment stem willen laten horen, kunnen SP-ers ook nog overwegen om PVV te stemmen. Om Rutte een hak te zetten.

RTL 4-debat wordt vervangen door genereus aanbod blogger Sprakeloos

 

 

Wat jammer, er komt geen clash tussen Geert Wilders en Mark Rutte bij RTL4. De omroep zou zich niet aan de afspraken houden zeggen de beide heren eensgezind. Tja, ik was er niet bij en of dit nu de waarheid, de halve waarheid of een gemankeerde waarheid, dan wel een alternatief feit is, ik durf het niet te zeggen. Voor de Nederlander, of ze nu Henk en Ingrid heten dan wel Anna-Therèsa en Jaap-Sjoerd, is het jammer. Wie ook verantwoordelijk is voor dit echec, de politici of de omroep, het is een gemiste kans in ons democratische bestel. Ik roep daarom beide heren op, de leegte op te vullen via mijn blog.

Ik stel een aantal vragen en poneer een enkele stelling en via de officiële twitterkanalen geef ik beide lijsttrekkers de kans om ze naar eigen inzicht en behoefte in te vullen. Voor de goede orde, ik zal op geen van beide partijen stemmen. Ik ga louter voor het democratische proces. De antwoorden komen integraal op mijn blog. Degene die het eerst reageert komt bovenaan. De enige tekst die ik zal toevoegen is dat de verantwoordelijkheid voor de inhoud in zijn geheel ligt bij de PVV of VVD of diens lijsttrekkers.

Daar gaat ie:

 

  1. Wat is programmatisch de beste samenstelling van het komende kabinet, even los van de uitslag van de verkiezingen. Dat is (uw eigen partij) met ………(2 andere partijen).
  2. In de media is het al vaker benoemd, maar noem maximaal twee partijen met wie u niet gezien wil worden in een volgend kabinet?
  3. Wat is het grootste misverstand wat een belangrijk deel van het electoraat dat niet op uw partij stemt, heeft?
  4. Is twee miljard euro voldoende om de nood te lenigen in de ouderenzorg voor de komende jaren?
  5. Wat denkt u van een zakenkabinet als de versnippering van het politieke landschap gaat worden zoals de verwachting is?

Stellingen eens of oneens. (een beknopte toelichting, maximaal drie regels, is toegestaan)

a. Meer of minder politieke partijen?

b. Nederland is sterk genoeg om zelfstandig in mondiaal verband economisch de broek op te houden?

c. De komende tijd krijgen we meer last van verbrokkelende vriendschappen dan van aanvallen door vijanden?

d. Over tien jaar zal er geen moslimterrorisme meer zijn?

e. Hoewel ik een groot voorstander ben van de commerciële omroep, vallen ze me vies tegen. Zo slecht is de NPO nog niet.

f. Een bijdrage op dit blog is veel leuker en inhoudelijk sterker dan zo’n bokito-optreden bij RTL4.

Heren grijp uw kans, vul deze korte vragen in en beantwoord de stellingen. Laten we zeggen maximaal 1000 woorden in totaal en doe dat voor 25 februari 2017. Ik zal uw antwoorden in zijn geheel overbrengen in mijn serie ‘Een persoonlijke tocht door stemmig Nederland’, op 26 februari 2017. U hoeft niet bang te zijn voor de kijkcijfers, die zijn laag. Maar dat geeft nu juist de kans om uw ware ik te tonen al is het maar aan deze zwevende kiezer en zijn beperkte bereik van vooral ook andere zwevende kiezers.

SPRAKELOOS, blogger.

Een persoonlijke tocht door stemmig Nederland……nog 33 dagen te gaan

 

Ik ga winnen deze verkiezingen, zeker weten. Niet mijn partij, want dat weet ik nog niet. Maar toch ga ik winnen. Ik heb me door mijn oudste zoon laten verleiden tot het wedden bij een van de Engelse wedkantoren. Je kunt bijvoorbeeld wedden wie de minister-president gaat worden. Nu hoor ik dat Alexander Pechtold zich wil laten gelden als de minister-president bij de verkiezingen. Ook Jesse Klaver laat zijn ambities als een echte Jessias de vrije loop en gaat voor het premierschap. Lodewijk Assher is in het publieke domein wat minder luidruchtig, en terecht. Ik denk dat hij stiekem droomt van een onverwachte overwinning en alsnog kan triomferen. Wilders gaat er van uit dat hij de grootste wordt en Mark Rutte dat hij als vanzelfsprekend premier blijft. Loze beloftes en verdere popularisering worden gebruikt om Geert de loef af te steken.

Op het moment dat mijn zoon en ik hebben ingezet was de kans dat Wilders premier zou worden erg groot! Voor iedere ingelegde Euro kreeg je slechts 25 eurocent winst. Dat wil dus zeggen dat de mensen die er op wedden er veel vertrouwen in hebben. In veel gezinnen van Henk en Ingrid is er een gesprek aan de keukentafel geweest met de vraag, zullen we geld inzetten? Als Geert de grootste wordt dan hebben we dubbelfeest. De PVV heeft gewonnen en we winnen ook nog een extra zakcentje. Dan hebben we die grachtengordel even een poepie laten ruiken. Toch? Bij het premierschap van Rutte krijg je vier maal je inzet terug. We hebben beide een tientje ingezet.

Onze winst kan niet uitblijven, want Geert wordt nooit premier, of hij moet onverwacht de meerderheid gaan halen. En nu ben ik best pessimistisch gestemd als het gaat om een positief verloop van de verkiezingen. De PVV gaat zeker groeien, al verwacht ik nog steeds dat de polls in deze positiever zijn dan de verkiezingen zullen laten zien. Als we winnen zijn we beide veertig euro rijker. Met een beetje mazzel kopen we dan een ticket naar Manchester. Gaan we naar een voetbalwedstrijd. Niet naar City of United hoor. Maar naar FC United of Manchester, een club die ruim tien jaar geleden is opgericht door teleurgestelde supporters die tegen de commercialisering van Manchester United waren. Dat is een mooi troostcadeau, want zo blij met Rutte als premier voor de komende tijd ben ik niet. Een bezoek aan deze club is toch een mooie geste tegen het neo-kapitalisme.

 

Begrip, van de dag (194) Miskend talent

 

 

 

MISKEND TALENT

In de volste overtuiging, gebaseerd op participerend onderzoek, weet ik dat Twitter een open riool is van vuige gedachten, vunzige insinuatie en soms zelfs vieze plaatjes. Toch zijn er veel juweeltjes en hele leuke links te ontdekken tussen het rioolslib en de mentale bagger. Zelf gebruik ik Twitter vooral om mijn eigen blogjes te promoten, zoekend naar een leuke slagzin of hashtag. Tja, het leven van een blogger gaat niet over (riool) rozen. Ik ben er aan gewend dat mijn blogjes soms paarlen voor de zwijnen zijn, maar onder het mom van niet geschoten is altijd mis, wordt ieder blogje weggezet met een drietal, soms meer, tweetjes. Het levert niet bar veel op, maar die ene die het wel leuk vindt of snedig reageert, daar doe je het dan voor.

Af en toe gooi ik er een spitsvondige tweet doorheen, maar zoveel putjesscheppers en gelukszoekers zijn er niet om in de oneindige gedachtenvuilnis een pareltjes op te pikken. Vanavond zat ik in de trein met mijn smartphone en via de NOS plopte op dat Boris Johnson geen premier gaat worden. Ik weet niets van de achtergrond, maar ik denk dat het een wijs besluit is. Zijn wijsheid had hij echter eerder moeten inzetten, maar berouw komt na de zonden. Mijn eerste opwelling was Boris Leugenaar. Nu begrijp ik dat de Britten dit niet oppikken, maar toch geen enkele reactie, like of retweet vanuit eigen land?

Ik vond het nogal aardig bedacht. Met gevoel historie pak ik een kreet op die in de jaren zestig en zeventig nogal populair was. Het was Johnson Moordenaar en toen al bleek dat je geen bevriend staatshoofd mag beledigen werd het Johnson Molenaar. We zijn zo’n kleine vijftig jaar verder, de politieke mores is veranderd. Dus Johnson Leugenaar moet kunnen, dat is geen belediging van een bevriend staatshoofd meer. En nu zeker niet meer, want hij wordt geen premier. Hij heeft zich teruggetrokken. Ik begrijp hem. Het erge is dat hij nog niet eens de ergste van de pipo’s met ambitie om te vernielen is. Wel rotzooi maken, maar opbouwen, ho maar. Het was maar een klein grapje, maar ik kan leven met mijn miskende talent.

 

De boot niet missen

Niemand wil dat, de boot missen, zeker niet als het essentiële zaken betreft. Dat kan een passie zijn, mogelijkheden voor een nieuwe baan of sowieso mee kunnen met de maalstroom van de maatschappij. Grote groepen witte mannen zijn de boot aan het missen. Tenminste dat wordt beweerd door het fundamentalistische gedeelte van de grachtengordel. Ze zijn benepen, niet pro Europees, zij koesteren tradities zoals die van de Zwarte Piet-figuur en als ze dan niet al te hoog opgeleid zijn en generaties lang aan de onderkant van de maatschappij verkeren dan kun je stellen dat ze de boot hebben gemist; of dreigen te missen; of bang zijn te gaan missen. Een verderfelijke, maar groeiende groep van bange witte mannen, die het immorele deel van de Nederlandse maatschappij vertegenwoordigd, staat tegenover de ethische superioriteit van de Jeroen Pauw’s, Mathijs van Nieuwkerken, Sylvana Simons’, Jürgen Raymanns of last but not least Freek de Jonges.

Erik van Muiswinkel beseft als geen ander dat je de Sinterklaasboot niet mag missen en heeft besloten zijn functie van Hoofdpiet vacant te stellen. Het vermeende discriminatoire karakter in het Sinterklaas-journaal wordt niet hard genoeg weggepoetst, dus door Zwarte Piet te blijven, staat van Muiswinkel symbool voor de de bange witte man die door de fundamentalistische roeptoeters zoals Quincy Gario groter en groter wordt gemaakt. Van Muiswinkel wil de boot niet missen, stelt zijn functie van Hoofdpiet beschikbaar en springt op de gondel van de grachtengordel. Een bootje dat vaart in een parallelle wereld, afgezonderd van de rest van Nederland. Een bootje dat fungeert als baantjesmachines voor Hilversum en als je er niet opspringt en lippendienst bewijst aan het verheven gedachtegoed van de grachtengordelgondel, dan kom je niet bij de wereld draait doorrrr, Pauw of andere types die losstaan van de dagelijkse werkelijkheid.

 

 

 

En het zal me een worst wezen of Van Muiswinkel ook meevaart in de verheven grachtengordelgondel van ‘wij zijn beter en zullen het wel even vertellen’. Ik gun hem zijn broodwinning, hij mag de boot dus niet missen en zal lippendienst moeten bewijzen. Zo zit de wereld in elkaar. Net zoals het me een worst is of antiracisme in de wij-zijn-beter-gondel tegenwoordig samengaat met Turks nationalisme en ander bedenkelijke ideeën, maar als Sylvana Simons denkt dat het doel de middelen heiligt, OK. Ze is niet de enige die Machiavelli heeft gelezen.

Waar ik me door de opstelling van, ook nu weer Van Muiswinkel ongelooflijk zorgen over maak is het ongeveer monopolie dat de reizigers van de grachtengordelgondel hebben in de traditionele media Door hun show van morele verhevenheid en het beschuldigende vingertje vanuit een parallelle wereld, geven zij steeds meer voeding aan onrust in de gewone wereld. Ik vraag me dan af hoeveel PVV stemmen zo’n actie van Van Muiswinkel gaat opleveren? Een moreel kompas hebben we nodig, maar laten we dan gegidst worden vanuit open communicatie en gelijkwaardigheid, niet vanuit een omgekeerde VOC-houding. Als de geest van slavernij en het kolonialisme nog door de grachten rondwaard, los het daar dan ook op en besprenkel niet Nederland met je giftige domineespraatjes die Geert Wilders alleen maar groter maakt. Sluit aan, stoot niet af.

Europa aan flarden of altijd een losse flodder geweest?

Ik kan geen Grieks, maar in de hoofden van het Griekse electoraat moet iets geklonken hebben zoals in Oost-Duitse steden in 1989. ‘Wir sind das Volk.’ De Oost-Duitsers hadden het morele gelijk aan hun zijde en ze hebben gewonnen, al zal de grootte van de winst discutabel zijn voor een deel van de mensen. Ook de Grieken hebben het morele gelijk aan hun zijde. Zij moesten immers bloeden voor de grote inlandse corruptie die boven tafel kwam. Bovendien betaalden zij de rekening van het redden van veel Noord-Europese banken. Gelukkig zien de Grieken hun redding niet in de xenofobe Gouden Dageraad, maar in het linkse Syriza van Alexis Tsipras. De partij voert een democratisch socialistische koers en is vooral antikapitalistisch. Zie hier de zaligmakende ingrediënten voor een fijne samenwerking met de voornamelijk Neo-kapitalistisch mainstream van de (Noord) Europeanen. Ik ben benieuwd hoe de Grieken deze overwinning van Syriza over vijf of tien jaar zullen waarderen.

Begin van het einde?
Als fervent voorstander van Europa, niet zozeer uit ideologische overweging, maar vooral op basis van (economisch) pragmatisme, is Europa onze enige kans op welvaart, maar vooral welzijn. En als ik onze zeg, dan bedoel ik dit inclusief de welvaart voor de Grieken, Portugezen en andere lidstaten aan de rafelranden van Europa. Mijn weloverwogen NEE tegen de Europese Grondwet (juni 2005) was geen NEE tegen Europa, maar vooral een NEE tegen de eenzijdigheid van Europa. Om het populistisch uit te drukken, het was een NEE tegen de vermarkting van Europa door en voor multinationals en geen Europa voor de Europeanen. Als Noord-Europeaan had je nog wel de voordelen, ook voor Jan met de Pet. Echter aan de horizon zag je de problemen aankomen, je hoefde er geen groot visionair voor te zijn. In mijn naïviteit dacht ik dat een Nederlands NEE en Frans NON voldoende zouden zijn om de menselijke maat te hanteren binnen de Europese grenzen. Bovendien ben ik realistisch genoeg om te beseffen dat het een moeizaam proces zou worden. Dus na dat weloverwogen NEE, hoorde ik verder niet bij de eurosceptici. Integendeel, maar ik had natuurlijk geen weet van de bankencrisis die zou volgen. Wie wel trouwens?

Zeven jaren stoeien we al met de gevolgen van die bankencrisis. Economische, politieke en culturele crisissen zouden volgen en/of daar zitten we nog midden in. In vele landen is hierdoor niet het meest fraaie naar boven gekomen. Met name rechts populistische partijen hebben een electoraal graantje mee weten te pikken. Het gevolg is dat zelfs gevestigde pro-Europese partijen hun Europese standpunt om puur pragmatische redenen voor intern gebruik hebben gematigd. De VVD in Nederland is hier een typisch voorbeeld van, aanschurken tegen het PVV standpunt voor binnenlandse consumptie, maar in Europa de Neo-kapitalistische koers blijven varen. Ze hebben in Nederland de afgelopen jaren de handen niet op elkaar gekregen voor Europa.
Krachtige taal wordt nu uitgeslagen als het gaat om terugbetalen van de Griekse schulden, alsof het Griekse equivalent van Jan met de Pet louter bestaat uit rovers en profiteurs. De Grieken hebben hun uitweg gevonden en putten hoop uit de antikapitalistische Syriza. Voor mij het zoveelste bewijs dat ik mijn standpunt over Europa misschien moet bijstellen? Niet omdat de Grieken hebben gewed op mogelijk een ‘verkeerde’ oplossing, maar eerder omdat het aantoont dat de wil (en misschien wel de mogelijkheden) ontbreken om bij elkaar te komen. Is er wel voldoende solidariteit tussen de landen onderling en is de louter bureaucratisch kapitalistische weg wel het geëigende pad om Europa een eenheid te laten worden? Ik begin te twijfelen en vrees daarmee voor de toekomst van Europa. Niet dat we een federale staat moeten nastreven, maar als 28 kleintjes op globale schaal stellen we maar bar weinig meer voor, al denken en voelen we vooral nog anders.

Of een nieuw begin?
De Griekse kiezer heeft gesproken en laat in beginsel vooral een geluid horen tegen de economische verdeling in Europa. De komende weken moet blijken of dit zal leiden tot een vrijwillig of misschien wel geforceerd afstand nemen van de EURO door Griekenland. Ik kan niet overzien of een zogenaamd grexit een economische ramp is, de economen zijn het er niet over eens. Wel is duidelijk dat hetgeen de Grieken zullen laten zien psychologische gevolgen zal krijgen. Om heel andere redenen zullen populistische groepen hun kakofonie aan anti-Europa geluiden laten horen. Het Griekse afscheid zal door hen warm begroet worden, want zijn het niet de kansarmen in de andere landen die moeten betalen voor die slome Grieken? In Nederland zal de PVV vooraan staan om te zeggen dat die 18 miljard die Jeroen Dijsselbloem terugeist van de Grieken nooit terug zal komen. Geert had het immers altijd al gezegd dat Europa een bodemloze put is. Ik zie hem verzuchten dat 18 miljard heel veel is voor de ouder wordende Henk en Ingrid die geen zorg meer krijgen. Nu komt dat eens een keer niet door de potverterende buitenlanders in Nederland, maar door de Grieken. Hij wint hier stemmen mee, de solidariteit en eendracht binnen Europa zal er niet groter door worden. Aan de andere kant van het politieke spectrum zal de SP juichen. Het economische establishment heeft een klap gekregen en dat smaakt naar meer, ook in Nederland. Zal er hoop gloren?

Clashes of civilisation
Maar als de economische koers geen draagvlak heeft binnen Europa, komen vooral andere verschillen naar boven. Het nieuwe Griekenland is bijvoorbeeld helemaal niet zo’n voorstander van de boycot tegen Rusland en Poetin. In de wetenschap dat de christen orthodoxie in Rusland en Griekenland de belangrijkste godsdienst is, moet ik onwillekeurig denken aan het werk van Samuel Huntington, begin jaren negentig, de botsing der beschavingen. Het is volgens mij een wetmatigheid als de economische belangen uiteen gaan lopen, andere verschillen een rol zullen gaan spelen. Verschillen in geloof, historische achtergrond en mate van liberale opvatting zullen meer uitvergroot worden en leiden tot clashes en daarmee verbrokkeling van Europa. Euro-sceptici zullen dat prachtig vinden en rechtspopulisten zullen hun nationalistische gelijk opeisen. Op termijn zal dat voor Europa als geheel geen goed doen, niet op economisch gebied, niet op politiek gebied en zeker niet op humaan gebied.

Europa een losse flodder?
Ik hoop dat Europa een verstandige reactie zal geven op de begrijpelijke middelvinger van de Grieken. Ik sta nog steeds achter mijn toenmalige NEE in 2005 en hoe tegenstrijdig het ook lijkt, ik hoop nog steeds op een Europese eenwording in welke vorm dan ook. Echter ik ben nog nooit zo pessimistisch geweest, niet vanwege de overwinning van Syriza an sich, maar vooral omdat dit aantoont hoe (economisch) verschillend we zijn en je je kunt afvragen of de Neo-kapitalistische koers uiteindelijk Europa niet ten gronde richt.

Kakelkrant 72: Wie was er fout in de oorlog?

Opgedragen aan alle heldhaftige inburgeringsstudenten

Dolle Dinsdag

Het is een understatement te beweren dat Geert Wilders al tien jaar de Nederlandse publieke opinie beheerst. Zijn politieke tegenstanders kunnen hem niet aan. Hij is te ruw in de parlementaire omgang. In debat schuwt hij de argumentatie, maar weet zich ijzersterk met (goedkope) oneliners te bedienen. Geen deugdelijk argument krijgt vat op hem. Keer op keer weet hij zijn aanhang te overtuigen dat hij zijn politieke opponenten te slim af is. En in zekere zin is hij dat ook, want zonder een structurele bijdrage aan bestuur of in vertegenwoordigende organen, heeft de PVV van Wilders meer kapot gemaakt dan mij lief is. Hij maakt de onvrede weliswaar zichtbaar, of beter gezegd door zijn stigmatiserende optreden, roert hij machtswellustig in alle open wonden. Nederland is daarmee in veel opzichten een naar kil land geworden, ook in de optiek van veel andere landen, tot afgelopen woensdag misschien.

Heeft Wilders met zijn toespraak bij de gemeenteverkiezingen zijn hand overspeeld? Is hij te ver gegaan en mogen alle vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog nu wel? Of is het de zoveelste slimme zet om mensen te paaien of om daadwerkelijk de verantwoordelijkheid te ontlopen? Wie zal het zeggen, maar zelfs in eigen kring keert men zich versneld van hem af. Ik zal geen vergelijk maken met de propagandamachinerie van de nazi’s, de Holocaust of afbeeldingen van een ‘blonde pruik’ voorzien een klein zwart snorretje. Er zijn mijns inziens voldoende argumenten om Geert en zijn troepen met hedendaagse argumenten te bestrijden. En toch doemt bij mij een andere oorlogsvergelijking op.

Er is een soort massale tegenaanval ontstaan op de uitspraak dat Geert de Marokkanen wel even naar koning Hassan zal sturen. De verontwaardiging, die iedere keer ontstaat na een bruuskering van de PVV leider, is binnen 24 uur omgeslagen in bijna een opluchting, een blijheid dat we hem nu te pakken hebben. Historisch komt bij mij de vergelijking met september 1944 bovendrijven. De blijdschap die naar later bleek een dure vergissing is geworden, want het ergste moest nog komen. De Duitsers waren niet verslagen en er zou nog een lange bittere oorlogswinter komen. Terug naar nu, PVV-ers verlaten als ratten het zinkende schip en zijn vertwijfeld. De politieke tegenstanders overtreffen elkaar in de afwijzing van het kwaad. Bijltjesdag is begonnen en de vraag is nu wie er fout was in de ‘oorlog’.

2014-03-20 17.41.39

Intermezzo

Dit blog was ik echter begonnen met een andere insteek. Ook ik viel wederom van verbazing van mijn stoel toen Geert Wilders als een echte menner zijn gehoor op een zeer discutabel wijze wist te bewerken. Die dag erop zat ik in de trein en iemand had een stapel papieren laten liggen met als titel ‘Oefenstof Inburgering’. De ijverige, maar slordige student zag dus nog heil om in een land als Nederland te willen wonen en werken. Hoe kan een mens nu integreren in een land dat hem of haar niet welkom zou heten? Ik dacht aan het Nederland van de dominee en de koopman, de eeuwige spagaat van het Nederlandse bewustzijn. Ik bedacht dat die dominee het wel definitief zou hebben opgegeven, want hoe kun je met zulke uitspraken van Geert Wilders als Nederland de wereld nog met een opgestoken vingertje de les lezen? Maar ook de koopman is in het geding, want hoe vaak kun je anderen beledigen zonder dat dit tot economische repercussies zou leiden? En misschien nog wel belangrijker, we zullen het met Europa moeten doen, willen wij op enigerlei wijze nog een toekomst willen hebben. Het vooruitzicht om Nederland op slot te doen en ons zelf maar zien te bedruipen in een Marokkanenvrij land mag dan het ideaalbeeld zijn van de PVV, het strookt niet met de onomkeerbare werkelijkheid en is erg onverstandig, ook voor Henk en Ingrid. Met deze gedachten wilde ik een blogje schrijven en opdragen aan de heldhaftige student die toch gekozen heeft voor Nederland. Maar zoals gezegd de verontwaardiging is overgegaan in een morele verwerping. Men ruikt bloed. Desalniettemin wil ik dit stuk nog steeds opdragen aan de onbekende student in de hoop dat hij of zij oud mag worden in een vrij Nederland.

 

Wie was er fout in de oorlog

In de bestrijding van Geert Wilders zijn maar weinig succesvolle wapenfeiten, of zo u wilt verzetsverhalen te noemen. Natuurlijk buiten walging, processen en de verschillende hypes op de sociale media die het fout zijn van de man moesten aantonen, is er op politiek gebied weinig gebeurd. Onmacht is misschien wel de rode draad in de politiek van de afgelopen tien jaar in relatie tot de PVV. Erger nog, bewust of onbewust, uit onkunde of machtspolitiek, leek het motto te zijn: ,,If you can’t beat them, join them”. Natuurlijk hebben individuele politici getracht de goedkope retoriek van Wilders te pareren, zonder succes ondanks de goede bedoelingen. Ik noem daarbij een Femke Halsema van GroenLinks, maar vooral ook Alexander Pechtold die in deze misschien wel een oorlogsheld genoemd kan worden. Al geloof ik niet dat zijn volhardendheid uiteindelijk een bijdrage heeft geleverd aan het keren van de radicalisering van Wilders. Integendeel, het is een feit dat meerdere partijen zelf ook zijn geradicaliseerd of in ieder geval ver van hun roots zijn komen te staan. Het CDA en de VVD hebben gedacht iets moois ‘met de vijand’ te kunnen opbouwen door hem als gedoger te laten aansluiten bij het eerste kabinet Rutte. In de gelederen van de VVD zijn vooraanstaande politici zoals Teeven erg goed om de rechterkant van het politieke spectrum te bedienen met rauwe uitspraken en ondoordacht beleid. Onlangs kwam vanuit die partij de gedachte om het koninkrijksgenoten moeilijk te maken om naar Nederland te komen. Het Antilliaantje pesten stuitte op grote juridische bezwaren, maar het is wel gezegd. De VVD opereerde daarmee andermaal als een soort PVV-light. Mark Rutte beweerde afgelopen woensdag na de uitspraak van Wilders, naast zijn walging, toch nadrukkelijk dat hij nooit iemand uitsloot. Hij kreeg kritiek van de voormalige parlementsvoorzitter Weisglass. Ik heb begrepen dat hij met de geest van Dolle Dinsdag een steviger standpunt heeft ingenomen. En dan de Pvda? Als zij in zee waren gegaan met echte liberalen, zou het electorale verlies nooit zo dramatisch zijn geweest. Zij waren echter blind voor de gedaanteverwisseling van de liberalen. Met de PVV-light hebben zij ingestemd met bijvoorbeeld het criminaliseren van illegalen. Dat is zoiets als Arie Slob vragen om politiek te bedrijven met ontkenning van God. Wat is de betekenis van het belijden van je weerzin tegen Wilders waard als je eigenhandig je principes over boord gooit. Ik vraag me daarbij af in hoeverre je je hebt laten meeslepen door de Wilderiaanse retoriek. Het getuigt in ieder geval van grote politieke slapte. En de SP dan? Ook zij laten keer op keer zien dat zij voor een deel in dezelfde xenofobe vijver vissen als de PVV. De socialistische solidariteit lijkt met grote regelmaat bij de landsgrenzen op te houden. Met name hun onderhuidse anti-Europese stellingnames vind ik zorgelijk, hoewel ook hier gezegd moet worden dat Jan Marijnissen de PVV regelmatig van jetje gaf.

 

Ethisch herstel in de na-oorlogse periode

 

Nu de verontwaardiging lijkt over te gaan in daadwerkelijk verwerping van de politieke ideeën van Geert Wilders zal blijken hoeveel oorlogshelden gaan opstaan. Hoe hard zullen politici gaan bewijzen dat hun aanpak de juiste is gebleken. De Pvda riep bij monde van Samsom dat zij met geen enkel initiatief van Wilders zullen instemmen. Verworden zij daarmee tot de oorlogshelden avant la guerre?

Filmopnames en oude televisiebeelden moeten gaan bewijzen dat iedereen altijd en op ieder moment de PVV van repliek diende. De geschiedsvervalsing kan beginnen. Het is te hopen dat het geen Dolle Dinsdag is qua bezoedeling en onaangenaamheden in de Nederlandse politiek. Een ethisch reveil is hard nodig en op dit gebied hebben we eigenlijk een soort Drees nodig die een ieder weet te binden, die echte bruggen weet te slaan tussen de partijen in het land, die zorgt dat iedereen mee mag doen, ook de aanhangers van de PVV. Want het allerbelangrijkste is wel dat er oog moet zijn voor die groepen die voorvoelen dat zij waarschijnlijk niet meekomen in de globalisering, die zien dat hun woonomgeving veranderd en verloederd en vooral zien dat zij niet mee mogen delen in de (Europese) welvaart. Op 22 mei, tijdens de Europese verkiezingen, zal duidelijk worden of Geert Wilders zijn laatste oortje heeft versnoept, of dat weer machteloos wordt toegekeken hoe een blaffende hond zijn roedel weet te versterken, terwijl de huidige openlijke verwerping van de PVV overgaat in stille lijdzame verontwaardiging.