DAREO, Kunst in Duiven

Ook in Duiven is altijd wat te doen, maar de stoplichten werken hier niet meer echt mee, want het dorp gaat mee in de rotonde-mode. Niet rood en groen van de stoplichten kleuren de dag, maar de plaatselijke kunst geeft kleur aan deze zondag. Afgelopen weekend en dit weekend hielden vijftien lokale kunstenaars Open Huis in het heilige der heilige, hun atelier. Hier zomaar in Duiven blijken minimaal vijftien kunstenaars te zijn. Veel aandacht in de media is er niet geweest. Niet interessant genoeg voor de media, te weinig kunstminnend publiek in Duiven of gewoon cultuurarmoede in het algemeen? Misschien wel alle drie, maar ik was blij dat zo maar op een zondag, de dag nadat de wereld toch niet is vergaan, de mogelijkheid zich voordeed. Niet naar ‘de grote stad’ voor een beetje kunst. Het is elders niet altijd beter.

Dareo

Voor een routefolder moeten we  (samen met partner) naar het Horsterpark, gelegen tussen Westervoort en Duiven, om te beslissen welke kunstenaars we gaan bezoeken. Ter plekke is het een drukte van belang in verband met een groot paardenfestijn en het circus Renz. Ik zei u al, in Duiven is altijd wat te doen. De drukte ontlopend, besluiten we meteen het verstgelegen adres aan te doen. De kunstroute onder de naam DAREO beslaat namelijk meer dan twintig kilometer, dus allemaal lukt zeker niet. DAREO is een mooie naam, dat zal ik thuis even googelen voor de achterliggende gedachte. Dit had ik me kunnen besparen, want even een momentje van oplettendheid en ik zou hebben kunnen weten dat het staat voor Duivense Atelierroute en Omstreken. Het staat op de folder, Dareo dus.

Tegen de wind in fietsen we er naar toe. Niet als kenners, niet als specifieke liefhebbers, maar gewoon verheugd dat er op een steenworp afstand ook nog mensen bezig zijn met andere zaken dan hardselling business en plat vermaak. Gewoon even een beetje cultuur snuffelen en het maakt ons niet uit of dit nu met kapitalen geschreven wordt of niet.

Huet Suet-Art

In het buitengebied, voorbij Groessen, ingeklemd tussen de rivier en de Betuwelijn, heeft Brigitte Sueters-van Huet haar atelier. Haar website belooft intuïtieve en expressieve werken. We worden bij binnenkomst naar haar hal/trappenhuis gedirigeerd voor een eerste indruk. Daarna zou ze uitleg geven en desgewenst vragen beantwoorden. In haar atelier vertelt over haar inspiratiebronnen en dat komt neer op het vertalen van emoties naar kunst. Afgelopen jaar heeft ze bijvoorbeeld meegedaan aan een competitie om een doodskist te bewerken naar de fictieve ‘bewoner’ van die kist. De dood als een emotie in het dagelijks leven brengen, een thema dat vaak niet besproken kan worden. Voor Brigitte Suesters-van Huet is het een artistieke uitdaging.

In haar atelier heeft ze overigens voor de Dareo een interactief klusje voor bezoekers ten behoeve van het goede doel. (onderzoek naar borstkanker). Ze vraagt iedere bezoeker een stukje van het klaarstaande doek te beschilderen. Kennis van zaken of anderszins artistieke gaven zijn niet noodzakelijk. De kunstenares vindt het zelf interessant om te zien met welke energie mensen aan de slag gaan. In onze aanwezigheid zijn er uiteraard ook vriendelijke weigeraars. Zelf ben ik niet zo goed om energie te onderscheiden in de ‘klodders’ van de gasten. Beter ben ik in het psychologiseren van de productie van de verschillende nieuwbakken kunstenaars. En al is het psychologie van de koude grond, ik verf mijn zwarte blokje in het midden van het ‘goedendoelendoek’. U doet er maar wat mee.

Al met al duurde het bezoek iets langer dan gedacht, dus we moeten al schrappen in ons lijstje van kunstenaars. We besluiten te gaan ‘gluren bij de buren’. Een drietal kunstenaars op een steenworp afstand van ons huis bezoeken we. We wisten echt niet dat ze er waren. Zo zie je dat een dorp als Duiven ook al heel goed is om in de anonimiteit te kunnen verdwijnen.

Marga van Haren

De folder van Dareo laat een overzicht van alle deelnemende kunstenaars zien. Bij ons boven de bank in de huiskamer hangt een schilderij dat gelijkenis vertoont met het werk van Marga van Haren. Onze nieuwsgierigheid is gewekt. En inderdaad een scala aan Afrikaanse menselijke objecten in haar werk. Marga van Haren schildert graag donkere mensen. Misschien om de kleuren, misschien weet ze het ook niet, ze is immers nooit in Afrika geweest. De statige figuren in haar schilderijen kunnen me heel erg bekoren. De figuren verdwijnen soms bijna in de achtergrond, andere zijn weer opzichtig fleurig. Naast verf, gebruikt Marga van Haren ook textiel in haar werken. Ook opgedroogde verf weet ze weer te gebruiken, bijvoorbeeld ten behoeve van een halsketting zodat haar werk nadrukkelijk driedimensionaal wordt. Tot volgende weekend is zij ook te bewonderen in Pannerden (Schoolstraat 20). Voor ons een reden om er even naar toe te gaan, maar zeker ook een aanrader voor alle mensen die niet in de buurt wonen. Volgende week naar Pannerden, fiets mee om een eindje te fietsen in de Liemers en en passant een snufje kunst meepakken. Op haar website is een goed overzicht te zien. Zelf raakte ik er even van in verwarring omdat haar achternaam op de site in Van Kerkhoff is veranderd. Ik herken haar werk wel, dus ze is het echt.

 

 

Lisette van Oorschot

Op nog geen 100 meter is de volgende Duivense kunstenaar te bewonderen, een heuse goudsmit. Ik weet het vrouwelijke woord van smit niet, maar Lisette van Oorschot heeft zich bekwaamd in het bewerken van edelmetalen, goud en zilver. Onverwacht in de eigen wijk, is een kunstenares aanwezig die mijn mogelijkheden om een cadeau voor iemand uit te kiezen enorm heeft vergroot. Lisette van Oorschot maakt o.a. hangers met thema’s op verzoek voor heel betaalbare prijzen. Voor €25,- euro kun je al bij deze enthousiaste kunstenares terecht. En daar ben ik dan weer enthousiast over. Over de achtergrond van dit metier vind ik het moeilijker om iets te zeggen dan bij beelden of schilderijen. Ook het fotograferen van de kleinnoodjes is voor mij als blogger iets te hoog gegrepen. Zij is net als Marga van Haren een heuse garagekunstenaar. Haar goudsmederij Appendiamo (wij hangen) is ook virtueel te bezoeken. Aldaar is haar werk beter te bekijken en oordeel zelf.

 

Madeleine Corbey

Voor de organisatie van Dareo is Madeleine Corbey mede verantwoordelijk. Ook zij heeft haar garage, tuin en zolder verbouwd tot het alelier Allegro. Vooral sculptures en beeldhouwwerken maakt deze kunstenares. De verschillende soorten steen, maar ook papier (pulp-art) gebruikt ze als materiaal voor haar werken. In de tuin staat zelfs een vrouwelijk naakt van kippengaas. In vroeger tijden heeft zo ook meer ‘platte werken’ gemaakt vertelt haar partner, wijzend op een schilderij dat al vijftien jaar nog steeds niet af is. Madeleine Corbey schudt wel de hand met ons, maar in verband met de aanwezigheid van andere belangstellenden, worden wij te woord gestaan door haar partner. Hij is goed op de hoogte van de ontwikkelingen in het werk van zijn eigen kunstenares, de gebruikte materialen en inspiratiebronnen. Hij is echter niet alleen haar partner, maar onderhoudt ook haar website.

Met twee minuten fietsen zijn we weer thuis en kunnen de indrukken verwerken. En zoals ik al vermeldde, een kenner ben ik niet. Kunst vermaakt mij vaak voor het moment. Ik kan genieten van het enthousiasme van mensen die gaan voor hun passie en hierover met plezier vertellen. Maar het meest ben ik onder de indruk dat zoiets veel dichter bij huis is dan ik dacht. Er zou eigenlijk een permanente (gemeentelijke) ruimte moeten zijn voor lokale kunstenaars om die kunst te promoten. Ook in Duiven voldoende lege (kantoor)ruimtes voor een doorlopende expositie. Het is maar een ideetje.

Een klein kunstzinnig fotootje van de blogger tijdens de Dareo route

En wat zijn onze lokale bestuurders van plan in Duiven?

Als enthousiast blogger over heel veel zaken, maar ook politiek, kijk ik nog wel eens bij collega bloggers in de keuken en vond bij Roalte.net een onderzoekje over de actualiteit van de websites van politieke partijen op lokaal niveau. Dat moet voor Duiven dan ook maar even gebeuren lijkt me dan. Ik baseer me daarbij op de links die de gemeente Duiven op haar site heeft staan. Uiteraard zal ik alle betrokken partijen berichten van mijn bevindingen.

Inmiddels ook een onderzoekje bij de buren in Zevenaar

Alsmede bij de buren in Westervoort

Resultaten voor Duiven:

CDA

Bij het CDA dateert het laatste nieuws van 28 februari 2011. Op die dag verschenen er twee berichten over actuele zaken namelijk de windmolens in ’t Broek en nieuws inzake Huize Welleveld. Nieuwsbrieven zijn er bij het CDA niet te vinden over eerdere berichten. En voor het plannen van je agenda, kom je met de CDA agenda ook niet erg ver. Eén vergadering van 4 april 2011 staat vermeld, maar verder gaan ze bij het CDA blijkbaar uit van flexibele geesten, die à la minuut worden opgeroepen voor ingelaste vergaderingen, want na 4 april is de agenda helemaal leeg. Niet erg uitnodigend voor passieve leden, belangstellenden of aspirant leden.

GroenLinks

GroenLinks Duiven meldt kort over de samenwerkingsvergadering van de verschillende Liemerse gemeenten. Het nieuws daarvoor is van een maand eerder, te weten 23 februari 2011 toen ze een Linde plantte om de doortrekking van het tracé A15 tegen te gaan. Zou er tussendoor niets gebeurd zijn? En wat de Groenlinksers verder gaan doen, blijft voor de buitenstaander een groot geheim. Of er moeten andere wegen gevonden worden dan de website om erachter te komen. De agenda op de website is namelijk helemaal leeg.

Lokaal Alternatief

De agenda tot aan de zomervakantie is erg duidelijk bij Lokaal Alternatief. Op de homepage staat in ieder geval iets over de carnaval van de eerste week van maart 2011, met daarboven twee stukjes over de aanwijzing van natuurgebieden in relatie met de doortrekking van de A15 en een stuk over de Verordening Leerlingenvervoer. Een datum zou handig zijn geweest. Op de site zijn een aantal Pdf bestanden te vinden vanaf november 2010. Het vermoeden bestaat dat de site nog niet zo oud is.

ProDuiven

Agenda is goed aanwezig en qua standpunten over actuele zaken is er wekelijks wel iets te melden vanuit deze partij. Het meest recente bericht is zelfs van 1 april 2011.

PvdA

Voor de onbekende volger maakt de PvdA er een potje van. De agenda is niet in te zien. Actuele standpunten zijn niet beschreven en het laatste bericht dateert van 21 december 2010. Daarvoor was het ook al weer een half jaar geleden.

SP

De SP site van Duiven is geïntegreerd in de landelijke site. De regionale / lokale items betreffen nog de provinciale verkiezingen en teleurstelling over de Gelderse formatie. Andere informatie is voor een vluchtige lezer niet te vinden op de site. Ook geen agenda, wel veel landelijk nieuws uiteraard.

VVD

Op 28 maart 2011 bericht de VVD hun standpunt over de herindeling binnen de Liemerse gemeenten. Er is een duidelijke agenda aanwezig. Iedere maand verschijnt er wel een bericht over een actueel lokaal item.

VERWELKOM DE LENTE 2011

Begin februari 2011, de vorst zit nog in de grond en hier en daar liggen nog resten sneeuw. Een beetje, niet-sportief, mens zit binnen en in mijn geval achter de computer, blogjes te maken. Naar aanleiding van de meest belachelijke beslissing denkbaar binnen GroenLinks over Kunduz, besloot ik maar eens te gaan Twitteren. Jolande Sap stond al snel op mijn shortlist, anderen volgden. Twitteren blijkt best heel leuk te zijn. Het bied je in ieder geval de mogelijkheid om door de bril van anderen de (digitale) wereld in te kijken. Zo gebeurde het dat ik gevolgd werd door ‘Klean it’ met daarbij vrij snel de uitnodiging om op 20 maart 2011, het fictieve begin van de lente, de wereld een klein beetje mooier te maken. Ik hoefde slechts één stukje zwerfvuil op te ruimen.

‘Ik ben daar gek, is de eerste opwelling!’ of ‘Zal wel zo’n wazig type zijn.’ Maar de slogan ‘verbeter de wereld, begin bij jezelf’ snijdt wel hout. Dus ik dacht, laat ik maar toegeeflijk zijn en het initiatief waarderen. Het waait waarschijnlijk toch wel over. Twitteraar ‘Klean it’ bleek standvastiger en ogenschijnlijk groeide zijn aanhang en eigenlijk vond ik het best een sympathiek idee. Ik twitterde maar eens naar enkele lokale kranten in de hoop meer ruchtbaarheid te krijgen, zonder resultaat. Mijn facebookvrienden werden op de hoogte gebracht en 20 maart 2011 naderde met rasse schreden.

De schaamte voorbij, ben ik de dag rustig gestart met een beetje lezen in de krant en op internet, want de geestelijke hygiëne is uiteraard ook belangrijk. Daarna volgde de Algemeen Dagelijkse Verzorging, fris en fruitig stap ik naar buiten om me voor te bereiden om 1 stukje zwerfvuil te lijf te gaan. Peace of cake.

 

En natuurlijk ga ik niet voor 1 stukje zwerfvuil dus ik neem mijn maatregelen. Een plastic zak en paar handschoene en neem afscheid van de stoel die me eigenlijk ook wel toelachte bij de eerste lentezon. Uit de wind is het lekker, maar De Lente Verwelkomen kan ook anders. Ik heb het Klean it belooft: een man een man, een woord een woord

 

 

 

 

Hieronder volgt een foto-impressie van een parkje in de buurt. Het kostte me al met al twintig minuten, inclusief fotograferen om een zak zwervuil bij elkaar te krijgen. In de wetenschap dat er nog veel ligt, bedenk ik wat 20 mensen zouden kunnen doen in een kwartier, laat staan 100 mensen.

Plastic en papier gevonden, maar ook oud&nieuw was nog nadrukkelijk aanwezig alsmede de uitingen van het carnaval. Rondom een school in de buurt lagen heel veel pakjes drinken, maar ook blikjes bier zijn gevonden. Hondedrollen waren ook talrijk aanwezig, met permissie heb ik die maar laten liggen.

Het totale resultaat van ruim een kwartier wandelen in de zon:

En vanavond is het weer helder, dus de maan kan zijn gang weer gaan, maar komt nu net een beetje minder vuil tegen, althans hier in Duiven.

 

Vol verwachting scheen de maan afgelopen nacht, in de wetenschap dat De Lente Verwelkomt  gaat worden.

Zoete Mond / Thomas Rosenboom

Voor het eerst in mijn serie boekervaringen had en heb ik de neiging om eens te gaan kijken wat anderen nu van het boek ‘Zoete Mond’ vinden. Ik heb zojuist de laatste bladzijde gelezen en ik ben blij dat ik doorgegaan ben, maar regelmatig overviel me het gevoel: “Wat moet ik er mee.”

In mijn boekenkast staat nog een ongelezen werk van Thomas Rosenboom namelijk ‘Publieke Werken’ , maar door niet nader te verklaren omstandigheden kwam ‘Zoete Mond’ . Ik was niet meteen razend enthousiast om het boek te beginnen, maar de doorslag gaf dat het zich in de omgeving van Duiven afspeelde, een decor dat nog weinig schrijvers, geheel ten onrechte trouwens,  tot de verbeelding spreekt.

Met name de vraag wat ik er mee moest, bracht me in de verleiding om eens te kijken wat anderen er van vinden. Dit is echter tegen mijn principe bij de boekervaringsblogs, want de lol in lezen ligt vooral in het afstand nemen van verplichte nummertjes zoals die op de middelbare school zijn aangeleerd. Thema’s, motieven, leidmotieven en verklaring van titel of doorspitten van de psychologie van de hoofdpersonen, het kan me wat. Natuurlijk gebeurt dat onwillekeurig, maar dan bij voorkeur op basis van mijn eigen socialisatieproces met al zijn beperkingen.

Zoete Mond

Thomas Rosenboom

Querido Antwerpen/Amsterdam

2010

 

Korte beschrijving in eigen woorden

Zoete Mond van Rosenboom dus. Het begint met een gevangen witte walvis/ dolfijn die tijdens zijn vervoer ontvlucht, hetgeen goed is voor het dier. Vervolgens wordt de adolescent Rebert ten tonele gevoerd. Een jongeman op de vooravond van zijn studentenleven, waarvan hij zich voorstellingen maakt die niet uitkomen. Geen feesten, geen studentenleven en zeker geen vrouwen voor Rebert, terwijl hij het in zijn directe omgeving wel ziet gebeuren. Met name zijn huisgenoot Marc, kunst en modestudent, leeft het leven dat Rebert ogenschijnlijk zou willen leven. Voor Rebert is het reizen naar Wageningen en later naar Utrecht, alwaar hij zich tot een zeer goed student ontwikkelt. Zijn leven blijft echter behoorlijk mechanisch en plichtmatig. Al tijdens zijn studietijd werkt hij bij een dierenarts en komt na zijn afstuderen zelfs in de maatschap.

Gelijktijdig wordt een tweede hoofdpersoon opgevoerd, Jan de Loper, heer van Angelsdijcke. Een buitenissige rijke man die een zekere faam verkrijgt tussen de beide wereldoorlogen door wereldreizen, avonturen en grappen en grollen. Het leven dat Jan de Loper leeft kan gefinancierd worden door zijn rijke ouders. Jan de Loper vestigt zich in Angelen (volgens mij is dat Angerlo).

Rebert vindt in zijn reddende functie als dierenarts zijn vrouw en komt langzaam tot leven via haar. Hij krijgt vrienden en een sociaal leven, totdat het noodlot toeslaat en zijn vrouw bij een ongeluk overlijdt. Ondertussen ziet Jan de Loper dat zijn de roem en reputatie tanende is, niemand zit meer te wachten op verhalen van een ‘oude gek’. Mensen maken in toenemende zelf hun avonturen. We hebben het over midden jaren zestig als beide hoofdpersonen elkaar tegen gaan komen in Angelen.

De een gedesillusioneerd door het lege leven zonder zijn vrouw en zijn onvermogen om zijn eigen leven te gaan leiden. In Angelen verwerft hij nog een zekere reputatie als onbezoldigd dierenarts/ dierenredder van allerlei kleine huisdieren. De ander suddert nog een beetje op zijn vergane glorie en als vrijgevig man verdient hij nog enig aanzien in het dorp. Af en toe heeft Jan de Loper nog een opleving, die echter niet meer aanslaat bij het grote publiek. Twee zonderlinge eenzame zielen komen elkaar af en toe tegen, maar lijken elkaar eerder als concurrenten te zien. De een zoekt contact met de buitenwereld, door toevalligheden en situaties te ensceneren, maar hij blijft introvert en op zichzelf. De andere probeert zijn extroverte persoonlijkheid in te zetten om opnieuw in het middelpunt van belangstelling te komen. Het lukt ze geen van beide, hoewel ze elkaar uiteindelijk toch echt zullen tegenkomen.

In het laatste deel komt de gevluchte witte walvis/dolfijn weer in het boek voor. Het dier is via de haven van Rotterdam in de Rijn terechtgekomen en zorgt in Europa voor veel roering. Ook in Angelen, waar de beide hoofdpersonen op hun eigen wijze de witte walvis in hun leven krijgen, of beter, hun leven proberen te keren door middel van de walvis. Hetgeen voor beide jammerlijk mislukt.

En wat vind ik van het boek

In het bovenstaande heb ik in vogelvlucht , ‘Zoete Mond’ beschreven. Een verhaal dat vrij minutieus de gedachtewereld van beide hoofdpersonen beschrijft, waardoor het boek in mijn optiek aan de ene kant een zeer indringend beeld geeft van binnenwereld van beide heren. Aan de andere kant is het erg filmisch beschreven met als gevolg dat er een onnodige stroperigheid insluipt. Juist deze tegenstelling maakte dat ik soms de neiging had om te kappen met lezen, aan de andere kant intrigeerden de hoofdpersonen wel. Hun ogenschijnlijke verschillen, maar vooral ook hun onmiskenbare overeenkomsten en de vraag die ik me stelde, hoe gaat hun onderlinge relatie aflopen. Die nieuwsgierigheid oproepende verhaallijn van Thomas Rosenboom heeft mij uiteindelijk over de streep getrokken.

Voor mij persoonlijk vind ik het erg leuk te ervaren dat het verhaal zich afspeelt in een omgeving die ik goed ken. Bovendien geeft juist de filmische wijze van vertellen een prachtig tijdsbeeld de jaren vijftig en zestig. Ook zie ik een prachtige parallel tussen de huidige tijd en de tijd waarin ‘Zoete Mond’ plaats vindt. Ook toen waren er grote veranderingen in het leven van alledag door technische vooruitgang door middel van radio, tv en ruimere vervoersmiddelen. Marc, oud kamergenoot van Rebert vervult hierin de wereldse leegheid van de reclamewereld, die voor huidige maatstaven aandoenlijk overkomt. Het dorp Angelen verandert mee, met als gevolg dat Jan de Loper zijn tijd niet meer kan volgen. Door de nieuwe sociale media tegenwoordig, wordt de wereld nog kleiner of bereikbaarder zo je wilt. Dit heeft gevolgen voor het sociale leven in dorpen en sociale gemeenschappen. Een analoge roman in de huidige tijd met soortgelijke hoofdfiguren is gemakkelijk voor te stellen. Deze eenzame mensen kunnen niet mee, maar hebben wel ambities. Door de jaren zestig te pakken, krijgen de hoofdpersonen iets romantisch en aandoenlijks, maar het lijkt vooral aan de personen te liggen, niet aan het tijdsbeeld.

Al met al een leesbaar boek, maar zal niet meteen aan een tweede Rosenboom beginnen. De eerlijkheid gebied te zeggen dat dit ook komt omdat de nieuwste van Maarten ’t Hart me toelacht en vraagt om gelezen te worden.

Mijn eindbeoordeling van dit boek op een schaal van 1 tot 10 is: 7,5

==============================================================

ANDERE BOEKBEOORDELINGEN

Boeken lezen, voor mijn bovenal een prettig tijdsverdrijf. Soms wordt ik er ingezogen, soms koester ik de taal en soms ‘slechts’ tijdspassering. Maar ik vind er altijd wel iets van of het nu literair is of niet. Geheel losgekoppeld van de eisen van de middelbare school beoordeel ik mijn leesvoer. In de volle overtuiging dat mijn eigen socialisatieproces hier debet aan is en vooral ook mijn eigen beperkingen. Het mag de pret niet drukken om cijfers uit te delen.

Mijn kleine Waanzin / Jan Brokken                                                                            7+

Winter in Madrid / C.J. Sansom                                                                                   8-

Harry Potter en de relieken v.d. dood /J.K. Rowling                                           7,5

De nazi en de kapper/ Edgar Hilsenrath                                                                    8-

Afrika / Jan Brokken                                                                                                         7,5

Pauperparadijs / Susanna Jansen                                                                              7,5

De Schaduw van de wind / Carlos Ruiz Zafón                                                          8+

De overgave / Arthur Japin (Na 200 pag. opgegeven)                                          5-

Erasmus en het poldermodel / Herman Pley                                                           7

Het woeden der gehele wereld / Maarten ’t Hart                                                   8-

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel                                                          8,5

De hand van mijn moeder / Nafisa Haji                                                                     7+

Knielen op een bed violen/ Jan Siebelink (na 250 pag. opgegeven)               5

Kleine landjes -berichten uit de Kaukasus / J.B. Cortius                                    7

Caesarion / Tommy Wieringa                                                                                        8

Harlekino / Tessa de Loo                                                                                                 8-

Grijze Zielen / Philippe Claudel                                                                                    8

Het Rozeneiland / Sanne Terlouw                                                                                7

Brug der Zuchten / Richard Russo                                                                                8-

Het diner / Herman Koch                                                                                                 7+

IJskastmoeder / Janneke van Bockel                                                                         7,5

God is Gek / Kluun                                                                                                               5

Duel / Joost Zwagerman                                                                                                   6,5

De hand van Fatima / Ildefonso Falcones                                                                 8-

Het zwijgen van Maria Zachea / Judith Koelemeijer                                             7,5

God’s Gym / Leon de Winter                                                                                            7+

Zoete Mond / Thomas Rosenboom                                                                                 7,5

Eenzaamheid van de priemgetallen / Paolo Giordano                                          8-

 De verborgen geschiedenis van Courtillon / Charles Lewinsky                         8

River van Vergetelheid / Philippe Claudel                                                                 8+

Het spel van de engel                                                                                                           7,5

Quadriga / F. Springer                                                                                                          7-

Sonny Boy / Annejet van der Zijl                                                                                       7,5

 

ONS DORP: Duiven, Roosbeef, Koeioneur

Een grootheid in de Nederlandse cultuurwereld, Wim Sonneveld, zong het lied ‘Ons Dorp’ en menig 50 plusser verdrinkt voor eventjes in zijn nostalgische verleden. Ons Dorp is zo herkenbaar dat ook voor nieuwe generaties altijd weer veilige en vroegkinderlijke gevoelens naar boven komen bij het horen van dit liedje. Iedereen heeft wel een beetje een Ons Dorp-gevoel, ongeacht leeftijd of plaats van herkomst.

Zelf woon ik nu zo’n tien jaar in Duiven. Ik woon er goed, maar mijn dorp zal het nooit worden. De gemeente Duiven heeft zich in de jaren 80 aangemeld als groeikern en dat is dan ook rigoureus aangepakt. Uiteraard betekende dat logischerwijs een enorme aanwas van nieuwbouw. Mooi is het niet altijd, maar nogmaals het woont zeer prettig. Maar de projectontwikkelaars zijn zo ver gegaan dat bijna ieder historisch pand en/of dorpsgezicht er aan moest geloven. Van het oorspronkelijke lintdorp is hoegenaamd niets meer over. De oudere Duivenaar zal met zeer veel weemoed terugdenken aan vroeger en ik durf niet eens te zeggen of hij kan zwijmelen boven een oude ansichtkaart om zijn geheugen op te frissen.

Nu is Duiven geen trieste moderne vinexlocatie, de sfeer is er overwegend nog gemoedelijk en soms zelfs nog dorps, al ligt Arnhem op slechts 10 minuten per trein. En toch heeft Duiven het niet en dat komt mede door een irrationele vernieuwingsdrang en daarmee is het oude inmiddels grotendeels verdwenen. Historie en cultuur staan bij de gemeenteraadsleden niet in zo’n hoog aanzien, de hoofden hangen vaak naar de (beurs) van projectontwikkelaars.

Aan de rand van Duiven, naast de nieuwbouwwijken stond nog een oude boerderij. De boer was al weg, maar de sfeer van de boerderij was nog zichtbaar. Sterker nog de bewoners (familie Rebergen) bouwde het uit tot een ware theaterboerderij. Het mocht niet zo blijven. De nieuwbouwwijk mocht niet een fractie kleiner worden zodat de boerderij geïntegreerd kon worden in de vernieuwingsdrang. De boerderij is niet meer, na een lange strijd. Historie wordt in Duiven gesloopt en cultuur mag er niet zijn. Jammer, heel jammer.

Maar op de resten van het overgebleven schroot bloeit wat moois op, maar niet meer in Duiven. Van dit moois is de basis gelegd op de theaterboerderij ‘De Koeioneur’ waar de dochter des huizes, Roos, de artiesten heeft gezien en de vrijheid van de boerderij heeft mogen ervaren. Thans treedt ze op met haar band Roosbeef door het hele land. Onlangs is de CD verschenen met alleen al een prachtige titel: ‘Ze willen wel je hondje aaien maar niet met je praten.’

Een nummer van Roosbeef wil ik graag onder de aandacht brengen. Roos Rebergen beschrijft daarin op dichterlijke wijze de afbraak van haar boerderij. De nostalgie van ‘Ons dorp’ komt bij mij naar boven. Grote hulde voor Roos Rebergen, maar niet voor Duiven. Roosb(l)eef niet in Duiven en dat is jammer, heel jammer.

 

 

’t Piepke

Alsof hij nooit is weggeweest, staat hij op zijn plek tegen de kale muur van de supermarkt, midden in de pretentieloze nieuwbouwwijk. De verse sneeuw, die de ochtend gevallen is, wordt netjes weggeveegd, terwijl ’t Piepke het allemaal soeverein bekijkt. En wij weten dan inmiddels dat de lente in aantocht is wanneer ’t Piepke weer in de openbaarheid verschijnt, ook al is het nog koud en winters voor andere stervelingen.

’t Piepke is een prettige zekerheid geworden in het leven. ’t Piepke staat meestal vrij roerloos op een strategische plek, vaak op meerdere momenten van de dag aan zijn pijp te lurken. Het moet wel heel hard regenen, of zoals nu, langdurig koud zijn, willen we ’t Piepke uit het oog verliezen.

In de anonimiteit van de moderne woonwijk heeft ’t Piepke ongewild, ook door gebrek aan beter, de rol gekregen van een soort dorpsgek. Hij weet dit overigens niet. Bovendien gedraagt hij zich ook niet heel buitenissig, het is meer het leger der kleurlozen dat hem tot een markante verschijning maakt.

Jaren geleden was de man me al opgevallen. Iedere avond reed ik met de fiets of auto langs hem op. Een gedrongen man van tegen de tachtig met een manchester broek, een pet, een grote donkere hoornen bril en een wat boerse jas voor als het koud is. Hij heeft een dunnere variant voor de minder koude dagen en hij verschijnt in hemdsmouwen bij zomerse temperaturen. Maar altijd heeft hij zijn pijp in de mond en met zijn handen op de rug monstert hij de voorbijgangers.

Bij terugkomst van een familie-uitje zei ik eens dat ’t Piepke er ook weer was. Ik zwaaide naar hem. Hij reageerde met een korte hoofdknik, nauwelijks waarneembaar, maar mijn kinderen waren onder de indruk.

‘Pappa kent ook iedereen.’

Ik heb ze uiteraard in de waan gelaten, inmiddels weten ze ook wel beter, maar ’t Piepke is sindsdien een begrip geworden. Al zijn gangen worden in familieverband besproken. Als ’t Piepke van zijn plaats wandelt om een boodschap te doen, wordt zoiets genoteerd inclusief wat er in zijn boodschappenmandje zit. Als hij een praatje maakt met een voorbijganger dan valt het op. ’t Piepke is een man zonder lange dialogen. Zijn bijdrage beperkt zich veelal tot enige losse opmerkingen in het plaatselijke dialect. En hoewel ’t Piepke nooit onwelwillend is naar zijn medemens, is zijn favoriete houding toch met de handen op de rug de auto’s, fietsers en wandelaars schijnbaar emotieloos observeren.

Mijn jongste zoon heeft mogen ervaren dat ’t Piepke wel degelijk negatieve emoties de vrije loop kan laten gaan. Heel opgewonden kwam hij eens thuis om dat te melden:

‘ ’t Piepke is helemaal uit zijn dak gegaan!’

In geuren en kleuren vertelde hij dat ’t Piepke vloekend en druk gesticulerend naar een huis aan de overkant wees. Hij zou schuttingtaal hebben gebezigd die niet echt past bij het oude baasje. Bovendien, zo gaat het verhaal, stak hij zijn middelvinger op.

‘Echt waar’, zei mijn jongste zoon volhardend toen hij ons ongeloof waarnam.

Inmiddels weten we dat hij in het huis aan de overkant woont, met zijn echtgenote, die we nog nooit hebben gezien, maar gemakshalve noemen we haar mevrouw Pipperette. Ik kan me zo voorstellen dat ze hem de deur heeft uitgezet met de woorden:

‘Ga jij maar op de hoek staan met je pijp, ik moet de boel aan kant maken.’

Nu zal ’t Piepke zich hebben neergelegd dat hij de vitrage niet meer mag besmeuren met zijn pijpwalmen. Maar hij wil wel naar buiten slenteren wanneer hij dat wil en niet op aandringen van mevrouw Pipperette zelf. In Amsterdam sturen vrouwen hun gepensioneerde mannen tenminste nog naar Artis. Hij moet op de hoek staan, tegenover zijn eigen huis nota bene.

De keer erop had hij zich weer verzoend met zijn Aardse plek tegen de blinde muur van de supermarkt. Hij volgde de langs rijdende auto’s en legde zijn nek in een kramphouding en mompelde nauwelijks hoorbaar:

‘Lekker wijfie.’

Onwillekeurig keek ik naar de vrouw in kwestie en moest concluderen dat ik zijn smaak niet deelde. Er fietste een dikke, ietwat fletse dame aan de verkeerde kant van de vijftig langs. Ze bezat in mijn optiek geen greintje ‘joie de vivre’ meer, maar ze kon ’t Piepke blijkbaar wel bekoren. Misschien kende hij haar nog wel van veertig jaar terug en heeft hij zich toen, op de rand van zijn midlifecrisis, verlekkerd aan haar. Ongetwijfeld was ze toen nog fris en fruitig en had het leven haar nog wat te bieden. Wie zal het zeggen?

Geheel onverwacht sprak ’t Piepke mij vorig jaar aan op de hem bekende losse lodderachtige wijze. Op een woensdagochtend had ik alle boodschappen gedaan. Bij thuiskomst was ik het wasmiddel vergeten, want woensdag is het wasdag. In een uiterst slechte stemming kon ik onverrichter zaken terug. Met een fles vloeibare zeep in mijn hand, merkte ’t Piepke me op. Hij bewoog zijn pijp van de ene mondhoek naar de andere.

‘Zo, dan kan moeder de vrouw ook weer aan het werk!’

‘Gvd’, dacht ik jaloers, ‘Niets moeder de vrouw, deze sukkel zelf moet aan de slag, luie uitvreter.’

Ik zag het onredelijke van mijn gedachten en lachte als een boer met kiespijn naar ’t Piepke.

Hij staat er dus weer, met een dikke jas aan, zijn pet op zijn hoofd en de pijp heel vertrouwd onder aan zijn lip, kijkend naar de witte wereld om hem heen, in de nietszeggende nieuwbouwwijk. Alsof hij een boer is die zijn landerijen bekijkt en voelt dat de lente er aankomt. Misschien was het land voorheen wel van hem? Wie weet? Ik weet het in ieder geval niet, want we kennen elkaar niet echt in de nieuwbouwwijk.

Wandelen rond de hoogmis: H. Remigiuskerk DUIVEN

De Kerkgang

 ‘On a mission’ naar de kerk om een stukje te schrijven. Het eerste blogje zal vanzelfsprekend in mijn eigen woonplaats beginnen. Een wandeling van ongeveer twintig minuten vanaf mijn eigen huis. Het blijkt iets te krap ingeschat, want met het luiden van de klok voor half elf, moest ik nog 50 meter afleggen. Te laat dus en ik schuif ergens achteraan om tegen een pilaar aan te kijken. Voor een volgende keer neem ik me voor hier meer aandacht aan te besteden om zo een strategische plek op een strategisch tijdstip binnen te komen in het belang van betere observaties.

  

Onderweg hoor ik gedurende meer dan vijf minuten de klokken me al welkom heten. Als kind is me verteld dat ze riepen:

‘Komt allen, komt allen!’

Ik hoorde dat er dan ook echt in, als de klokken beierden. Nu niet meer, desalniettemin denk ik welkom te zijn.

  Met een flinke pas loop ik door de nieuwbouwwijken met bijbehorende parkjes en waterpartijen. Sommige mensen groet ik, anderen niet. Duiven is een uit de kluiten gewassen groeigemeente waar het vanzelfsprekend is om mensen te groeten, maar voor hetzelfde geld gebeurt dat niet en dat wordt dan niet als een grove daad van oneindige onbeleefdheid gezien. Het is winderig, maar beslist niet koud. Er schijnt zelfs een waterig zonnetje. Dat hadden de weergoden niet hadden voorspeld. Maar die gaan er dan ook niet over. Het is een typische herfstige, net geen lente, zondag.

De Kerk 

Het doel van de wandeling is de Heilige Remigiuskerk te Duiven. Het oude gebouw is eigenlijk heel atypisch in de overwegend moderne kern van het dorp Duiven. In de vaart der volkeren is er van het oude lintdorp Duiven hoegenaamd niets meer over. Alles heeft moeten wijken voor nieuwbouw en tot overmaat van ramp moet die nieuwbouw weer wijken voor een prestigieus nieuw centrumplan. Dat heeft vier jaar geleden veel politieke commotie veroorzaakt. Het gevolg was dat het toenmalige zittende college (PvdA, VVD en een lokale partij) in zijn geheel vervangen is door het CDA en GroenLinks. Met name de deelname van deze laatste partij is zeer opmerkelijk in de Duivense politieke verhoudingen. Vier jaar later zijn de plannen met tussenkomst van een referendum aangepast. Op het plein voor de kerk zijn de eerste aanzetten voor de werkzaamheden gestart. Aankomende woensdag mag de bevolking van Duiven zich uitspreken of het CDA en GroenLinks verder mogen.

De Remigiuskerk heeft de tand des tijds doorstaan. In de negende eeuw was er al sprake van een kerk in en rond Duiven als onderdeel van een Frankisch Herenhof. In de huidige staat zijn resten (turfstenen) uit de twaalfde eeuw nog te vinden in de fundering van de toren. De bouwstijl uit de vijftiende eeuw is gotisch, met een neogotische uitbereiding aan het begin van de vorige eeuw. (Voor meer informatie volg de link)

Remigius is een Heilige die ik, voordat ik in Duiven kwam, niet kende. De kerk is dus genoemd naar de Heilige Remigius (Saint Remi) van Reims. Hij was bisschop van Reims en ijverde zich sterk voor de uitbereiding van het Christendom in het toenmalige Gallië. Hij doopte koning Clovis l (466-511). De bisschop van Reims is patroonheilige tegen pest, keelpijn, slangen, epidemieën, koorts en religieuze onverschilligheid. Al met al een respectabel rijtje voor één patroon.

Om half elf begon de viering met pastor Mirjam Verschure en pastor Huls. Het thema van de presentatieviering voor aankomende communicanten was ‘Ik ken je wel’. De muzikale omlijsting was in handen van het kinderkoor Do-re-mi-gius onder leiding van een enthousiaste dirigente Anneke Klepper en begeleid door organist Guus van Marwijk.

De dienst, mis of viering

Thema

Voorbereiding op de eerste Heilige Communie, dat belooft een bijeenkomst met veel kinderen. De kerk zat dan ook behoorlijk vol bij mijn binnenkomst. Onder het gezang van het koor ‘Maak een vrolijk geluid voor de Heer’ nam ik zoals gezegd achterin plaats, onbewust een beetje afzijdig van de andere kerkgangers. Met het thema ‘Ik ken je wel’ stelden de kinderen zich publiekelijk voor. Want iemand zijn, een naam hebben, dat is heel belangrijk voor je medemens, maar ook voor God. In begrijpelijke taal gericht op de jonge kinderen wordt uitgelegd wie of wat God is. God is liefde en liefde kun je niet zien, maar wel voelen, de zogenaamde hand van God. En God heeft onze handen nodig om een Goede Herder te zijn, door goed voor elkaar te zijn. Pastor Mirjam Verschure maakt wel meteen duidelijk dat minder fraaie dingen die mensen doen niet de schuld zijn van God, maar van de mensen zelf. Maar God kan wel naast je staan om te helpen het goede te doen.

Ik denk dat de pastor er heel goed in geslaagd is om het een en ander in klare ‘Jip en Janneke-taal’ over te brengen op de kinderen. Ik begrijp het in ieder geval heel goed wat ze wil overbrengen. Over de vastentijd wordt trouwens geen woord gerept, maar dat is ook helemaal niet zo’n leuk thema voor vrolijke jonge aanstaande communicantjes.

Sfeer

De bijeenkomst kenmerkt zich door een informele sfeer, los en vrolijk. Dat doet me denken aan een opmerkelijk teletekst bericht gisteren op tv. Belgische priesters zouden naar Nederland uitwijken om dat de Vlaamse kerk te progressief zou zijn. Qua stijl was de dienst in Duiven verre van conservatief. Maar ook inhoudelijk viel het mij op dat pastor Huls bij de ‘Dienst van de Tafel’ een minieme afwijking maakte ten opzichte van de tekst in het bijbehorende blaadje. God, onze Vader, zoals te lezen was, werd tot twee keer toe aangevuld met Moeder. Het beeld van de man met baard, in de katholieke beleving dan meestal nog een goede man die heel vergevingsgezind is, wordt aangevuld met ‘Moeder’. Misschien begrijp ik het niet helemaal en heb ik een theologische afslag gemist, maar dat komt mij verre van conservatief over.

Aan de andere kant, op het moment dat ik sinds jaren weer op zondag naar een kerkdienst ga, zet de katholieke kerk zichzelf in de negatieve schijnwerpers door moeilijk te doen over het ter communie gaan van homo’s. Dat is dan even lekker, en heel reactionair. Dus in die zin hebben de Belgische priesters gelijk.

Over de communie gesproken, het was bruin brood. Mijn voorkeur ging vroeger altijd uit naar witgebakken hosties. Maar voor mij was het een primeur om het brood te mogen dopen in de wijn. Dit was volgens mij altijd voorbehouden aan de priester.

Een van de jonge communicantjes in spé wilde overigens ook ter communie, of beter gezegd, hij wilde niet alleen achterblijven, terwijl zijn moeder naar voren liep. Persoonlijk had ik de indruk dat er veel jonge aanwezigen nog niet zo vaak de kerk van binnen hadden gezien. Sommigen hadden moeite stil te zijn, anderen stonden op de stoelen om maar niets te missen en zelf werd ik menigmaal aangestaard door een meisje van amper vier jaar, die omgekeerd op haar stoel zat, tenminste als ze geen ruzie maakte met haar oudere broer. En als die dan reageerde, siste ze snel ‘ssstttt’ terwijl ze haar moeder braaf aankeek. Deze jongedame had de Jip en Janneke taal van de pastor nog niet helemaal begrepen. Haar tijd komt vast nog wel.

Met ‘Ik ken je wel’ als thema, zijn wij allen schaapjes van de Goede Herder die onderling allemaal herkenbaar zijn voor God en voor elkaar. Zo leert pastor Mirjam Verschure ons dat. Ik kende niemand van de aanwezigen, des te meer schrok ik bij het Gebed om Vrede dat de tekst van het bijbehorende liedje ‘Geef mij je hand’, ook letterlijk werd genomen. Alle anderen wisten dat blijkbaar wel. Ze gaven elkaar de hand en wensten elkaar vrede. Ik zat wat afzijdig, en sloeg het vriendelijke geroezemoes gade. Maar een oudere collectant, ietwat streng vorsend de kerk in kijkend, sloeg mij blijkbaar gade. Heel vaderlijk stond hij op om ook mij een hand te geven en vrede te wensen. Uiteraard heb ik hem hetzelfde gewenst.

Wegsjokken

Als de laatste noten van het afscheidslied klinken, wordt de bel geluid als teken dat het klaar is voor vandaag. Organisatorisch moeten er nog enige mededelingen gedaan worden aan de communicanten en hun ouders. Dus van een massaal wegsjokken en elkaar bijpraten, zoals ik dat ken van vroeger, was geen sprake. Velen bleven nog even achter. Voor mensen die koffie verwachtten, moesten wachten tot dinsdag. Dan is er na de Eucharistieviering van half tien wel de mogelijkheid tot koffie drinken.

Wat een onmogelijk tijdstip en wie zal er dan zijn, vraag ik me af. Ik verwacht veel minder kerkgangers dan vandaag in de Remigiuskerk.

Het gelijknamige café is er, maar een traditie van kroegbezoek na de kerkdienst bestaat niet. Het Grand café is dan ook gesloten. Het maken van een foto met vooraanzicht is niet mogelijk in verband met de werkzaamheden.

Overpeinzing

De goede gaven tijdens de collecte gingen niet alleen naar de kerk zelf, maar ook naar een spaaractie die ondersteund wordt door de communicanten. Het geld wordt  ingezameld via ‘Wereldkinderen projecthulp China’ onder leiding van Sjaak Kleintjes. Hij benoemt de schrijnende situatie van de vele gehandicapte weeskinderen in China en probeert via de actie een bijdrage te leveren om hun noden te stelpen. Hij vertelt ter verduidelijking een Chinese parabel.

Tijdens een storm, drijven duizenden zeesterren op het strand. Een meisje pakt de zeesterren en zet ze terug. Een oude man beziet haar verrichtingen en zegt:

‘Wat heeft het voor zin, er liggen duizenden zeesterren op het strand?’

Het meisje kijkt de man aan en pakt andermaal een zeester en geeft het diertje de vrijheid terug.

Ze zegt tegen de oude man: ‘Maar voor deze heeft het wel geholpen.’

Op het Remigiusplein kijk ik tegen de dreigende bouwput die mogelijk zal ontstaan de komende maanden. Woensdag mag de Duivense bevolking zich politiek weer uitspreken. Hoe ‘verschillig’ zijn zij over de opbouw van hun dorp en hun woonomgeving? Midden in Duiven staat de kerk van de patroonheilige tegen religieuze onverschilligheid. Misschien dat hij vanaf ‘Boven’ een oogje dicht wil knijpen en er ook even wil zijn voor onverschilligheid in het algemeen, want de verwachting dat meer dan veertig procent belangstelling gaat tonen voor de gemeenteraad is niet erg waarschijnlijk.

Wandeling terug

De eerste wandeling rond de hoogmis is hiermee ten einde. We laten de informatie indalen in de twintig minuten lopen terug. Kunnen we er wat mee, is er een blogje van te maken? Ach, we zullen zien. Het zal nog wel even zoeken zijn naar de vorm.

 

Andere wandelingen:

Hoe het begon; H. Remigius, Duiven; Andreasparochie, Groessen; Pauluskerk, Raalte; Abdij Sion, Diepenveen; Werenfriduskerk, Westervoort ; St. Antonius Abt Parochie, Loo; St. Stevenskerk, NijmegenMartinuskerk, Twello ; St. Mary -Star of the Sea Church, Hasting (GB); Ned. Herv. Kerk, Achlum; Kölnerdomkirche, Keulen; Stephanuskerk, Borne ; Vrij Katholieke Kerk ChristusPantocrator, Raalte, Stephanuskerk, Heel