Begrip, van de dag (67) Er ist wieder da

 

ER IST WIEDER DA

,,Er ist wieder da” is geen uitroep van een blije dochter die vader ’s avonds uit het werk ziet terugkomen. Het is de titel van een Duitse film naar het gelijknamige boek van Timur Vermes. Ik heb de film vanavond gezien in het nieuwe Pathé in Arnhem. Een lekkere film qua humor, maar tevens met een ernstige ondertoon naar het heden in Duitsland, Nederland en de rest van Europa. Trouwens naast het prachtige station in Arnhem is ook het nieuwe Pathé een hele fijne bioscoop qua kijk- en zitgenot. Maar terug naar de film, een prachtig concept om een historische figuur terug te laten komen in de actuele situatie. En met Adolf Hitler hebben we een historische figuur van formaat te pakken.

Het is vooral heel leerzaam om met de ogen van de dictator naar de hedendaagse problematiek en ontwikkelingen te kijken. Zo zou je eigenlijk een hele serie moeten maken met historische figuren. Er ist wieder da 2,3 enzovoort…Of ‘Sie ist wieder da’ natuurlijk. Wat zouden de Russen kunnen leren van Stalin, Lenin of tsaar Peter de Grote in de huidige tijd? Napoleon die langs de Moulin Rouge wandelt in Parijs of ‘Vive La France’ schreeuwt en al rennend met een wielrenner de Alp d’ Huez op rent. Kostelijk vermaak met heel veel mogelijkheden om kritisch naar de huidige maatschappij èn naar de geschiedenis te kijken. Of wat te denken van de terugkeer van de Founding Fathers in het straatbeeld van NewYork, lijkt me lachen. In dat geval zou ik het lekker vinden dat de film niet in Amerika zelf wordt gemaakt, dat is beter voor de kwaliteit.

En in Nederland? Ik vind het een stuk moeilijker om dan actualiteit en humor bij elkaar te bedenken. Willem van Oranje? Misschien om een blik te werpen op zijn nazaten van het koningshuis. Thorbecke om ons hedendaagse politieke stelsel onder handen te laten nemen? Pim Fortuyn is denk ik nog te dicht bij om humor en actualiteit met elkaar te verbinden. De klapper zou aan het eind van de serie moeten komen met de veelbelovende titel ‘Sie sind wieder da’ met Jezus en Mohammed. Dat lijkt e opperst leerzaam en vermakelijk en wat een werk hebben ze samen te verrichten.

 

Voor meer filmbelevenissen, volg de link

 

Begrip, van de dag (62) Inburgering op zijn Duits

 

INBURGERING OP ZIJN DUITS

Een goed jaar geleden kwam mijn oudste zoon naar me toe om afscheid te nemen. Hij was gezakt voor de inburgeringsexamen. Toen mijn jongste zoon en ikzelf de test ook deden, bleek ook mijn jongste zoon zich maar beter weg te kunnen gaan. Waar ze naar toe moesten, wisten ze nog niet. Zelf had ik een hele krappe zes, ik mocht blijven maar mij restte slechts een bestaan aan de de rafelranden van de Nederlandse maatschappij met een krappe 6,1. Met al die buitenlanders die hier mogen blijven na hun inburgeringstoets moeten we vooral heel blij zijn. Als zij een voldoende halen met lichtjaren achterstand qua Nederlandse ervaring en taalgevoel, moeten het wel mensen zijn die iets hebben toe te voegen aan de maatschappij. Mijn zonen zijn gelukkig nog steeds thuis en lijken geen psychische schade te hebben opgelopen van deze enorme mokerslag in hun vaderlandsche ego.

Vandaag kwam ik op Facebook een test tegen voor de Duitse inburgeringstoets. Het zal me wat zijn, maar toch ben ik nieuwsgierig. Zal ik me als een ware Duitser kunnen vermommen? Misschien is het een vluchthaven voor mijn zoons als de IND ze eindelijk heeft opgespoord en verbannen naar? Ja waar moeten ze dan naar toe? Als ze heel Nederlands het liedje zullen zingen “Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen” zullen ze met zekerheid niet de handen op elkaar krijgen van het bevoegde gezag, al geven ze dan wel blijk van hun kennis over de Nederpop.

Goed ik ga aan de slag met de twintig vragen. Het is niet heel moeilijk al zitten er een paar twijfelgevallen bij. Het blijkt dat ik ergens een foutje heb gemaakt, maar met een score van 95% mag ik toch stellen dat ik zonder schaamte mag aankloppen bij onze oosterburen. Ze zullen die ene kaaskop met twee domme Nederlandse zonen vast wel ergens kunnen herbergen bij de bijna 1 miljoen die ze van elders ook verwelkomen. Mijn vrouw heeft de toetsen niet gedaan, maar omdat ik wettelijk getrouwd ben, zal ze, als ze wil tenminste, best wel mee mogen komen.

Begrip, van de dag (36) Helmut Schmidt

 

HELMUT SCHMIDT

In mijn herinnering heb ik nog niet zo lang geleden een interview gezien met Helmut Schmidt. Hij was toen al dik in de negentig. Vandaag is hij gestorven op 96-jarige leeftijd. In dat interview met de oud bondskanselier praatte hij met de interviewer op nog presidentiële wijze van een staatsman, maar met tevens met een humoristische oud man die het allemaal gezien had. Over de inhoud heb ik geen beelden, maar dat de ene sigaret na de andere gerookt werd staat mij helder voor de geest.

Met het bericht van de dood van Helmut Schmidt weet ik ook ineens weer dat er nog een boek van hem in mijn boekenkast staat. Ik heb het gekregen in 1993 van mijn ouders toen ik in mijn voorbereidende periode voor leerling psychiatrisch verpleegkundige geslaagd was en me verder mocht bekwamen op dit vakgebied. De keuze voor dit boek is typisch voor ouders die zien dat hun zoon door de economische omstandigheden een andere beroepskeuze moest maken. In hun gedachte was hun zoon nog steeds politicoloog. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik het boek nimmer gelezen heb. Misschien is nu het moment.

Helmut Schmidt schreef het boek in 1987, hij was inmiddels uit de actieve politiek. Mensen en mogendheden heet het boek en is vlak voor de val van de muur geschreven. Misschien moet ik het toch maar eens gaan lezen. Juist nu in een tijd waarin Europa op zijn grondvesten schudt qua mogelijkheden van samenwerking en toenemende onderlinge politieke spanning. In 1987 waren de tekenen van een einde van de Koude Oorlog al duidelijk zichtbaar, nu bouwen nieuwe spanningen zich op. Mensen en mogendheden gaat over de relatie met de grootmachten, de VS, de Sovjet-Unie en China. Heden ten dage zijn er andere grootmachten en politieke actoren. En weer hebben ze een krachtdadige bondskanselier in Duitsland, Angela Merkel. Ik kan niet wachten haar autobiografie te lezen, maar nu eerst het boek van Helmut.

Gôhh, de opmars van reisbureau Divide et Impera

Een militair strateeg ben ik niet. Sterker nog, er waren voldoende fysieke argumenten voor het toenmalige keuringsleger om mij als dienstplichtige te weigeren. Na even met mijn ogen geknipperd te hebben, kan ik stellen dat het mijn ego niet geknakt heeft. Integendeel, ik ben niet zo militaristisch ingesteld. Aan de andere kant, een overtuigend pacifist zal ik ook nooit worden. Het zal mijn latente misantropie wel zijn. Toch, kijkend naar de oorlogsactiviteiten aan onze buitengrenzen, met inmiddels grote gevolgen voor de binnengrenzen, passeren de verschillende militaire strategische visies de revue. Strategieën die vaak ook gelden voor het dagelijkse leven, want soms is dat een compleet slagveld zegt de eerder gememoreerde misantroop in me. Wat te denken van ‘If you can’t beat them, join them’. Mensen vluchten voor IS en andere oorlogszuchtigen, of doen mee aan de gruweldaden om hun vege lijf te redden! Wat blijft er immers over van je waarden en normen bij zoveel blind fundamentalistisch moslimgeweld? Weer anderen in Europa, de echte grote mensenhaters, bezien de vluchtelingenstroom als het grote Paard van Troje. Een bewuste strategie van mensenhandelaren en de IS adepten? We weten, indien onderwijs genoten, hoe het Troje is vergaan.

De grootste vijand zijn we voorlopig zelf, denk ik. Divide et impera, (verdeel en heers) lijkt het adagium van IS. Een militaire overwinning zit er niet in, niet op een ‘normale’ militaire manier. Maar misbruik maken van de oneindige verdeeldheid in Europa, dat is slim. En al zo oud als de weg naar Rome. Hoeveel vluchtelingen zullen ze nog weten te ‘motiveren’ en als onbezoldigd reisbureau richting Duitsland dirigeren? Divide et impera! Zouden die gasten in de woestijn het gymnasium hebben gehad? In Europa vele leiders waarschijnlijk wel, maar ze hebben die lessen niet onthouden.

 

Heimat zu Hause

Zal ik naar Dülmen rijden, het is maar 100 kilometer hier vandaar.,,……Ich hätte nach Dülmen fahren können, wie der Hermann 50 Jahren her. Er verbracht dort eine Weile mit drie Mädel auf seine Strecke nach Sylt. Die Luft war schwer damals, das Gewitter kam über Dülmen so wie beim treue Einwohner dieses süsses und ordentlisches Ort.”

 

Het is zomaar een gedachte die op mijn vrije woensdagochtend opkomt. Tegelijkertijd geeft de helderheid van een regenachtige ochtend een andere waarheid dan het kijken naar aflevering 5 van Heimat (deel 2) twee avonden ervoor. Gisteravond wilde ik aflevering zes kijken, maar de halve finale van het Eurovisie Songfestival gooide roet in het eten, een democratisch besluit. De woensdag ligt open en er hoeft geen rekening gehouden te worden met anderen. Maar wat heb ik in Dülmen te zoeken, zo sexy zal dat oort echt niet zijn en zeker de jaren zestig, die ik slechts uit de geschiedenisboekjes ken, zullen ook in Dülmen zijn uitgewist. Waarschijnlijk zullen alle grote winkelketens zich in het hart van Dülmen hebben gevestigd. Bovendien ‘Hermann aus Schabbach’ was 22 jaar, kunstenaar en niet getrouwd. Om maar wat praktische zaken te benoemen. O ja, mij wachten nog drie wassen, de boodschappen, de tuin, het opruimen van de schuur en een hond die uitgelaten dient te worden, bovendien zijn er verwachtingen met betrekking tot de voedzame maaltijd die avond.

2014-05-07 12.20.40De hond wacht geduldig

Niet naar Dülmen dus, maar met het voornemen minimaal twee afleveringen van Heimat te kijken. De tuin en de schuur kunnen wachten en met een mannelijke precisie zal ik mijn planning maken voor die dag. Mijn Heimat zu Hause sullen we maar zeggen, te beginnen om twaalf uur. De tweede was zit al in de machine, de oudste zoon naar zijn vakantiebaan in de super bonjouren en een blokje om met de hond die nog geduldig zit te wachten. Snel de bedden afhalen, dan kunnen die tussen de bedrijven door ook lekker mee.

2014-05-07 12.22.49De tuin kan wachten

Sinds een week of zes ben ik helemaal ‘into’ de serie ‘Heimat’. Deel 1 had ik al in de jaren negentig gezien. Ook deel 3 heb ik een jaar of tien geleden gezien op tv. Toen werd de geschiedenis van Schabbach op de ‘Hunrück’ van na de Wende getoond. Je kent de serie niet? Het laat de geschiedenis van Duitsland zien vanuit het perspectief van de familie Simon uit een klein dorpje in de Hunsrück, te beginnen in 1919. En eigenlijk is het de geschiedenis van Europa. Deel 1 hebben we nogmaals gekeken als opwarmer voor de in 2013 verschenen film ‘Die andere Heimat’. Hier wordt Schabbach van 1842 weergegeven. Bijna vier uur lang in de bioscoop en net zo lang geniet. Deel 2 is klaarblijkelijk op tv langs me heen gegaan, maar gelukkig heb ik het via een collega kunnen lenen. Voor deel 2 staat Hermann Simon centraal als hij vanuit het benauwde Schabbach naar München verhuist om te studeren aan het conservatorium. De jeugd, geboren in en direct na de Tweede Wereldoorlog, ontdekt de wereld in de grote stad. De oorlog wordt verwerkt, studenten zetten zich af tegen de ‘foute’ generatie. In de vroege jaren zestig wordt de protestgeneratie gepotreteerd in een avantgardisch kunstmilieu. De minimale muziek van Herman is 2014-05-07 15.23.01verschrikkelijk om aan te horen, tenminste objectief gezien, maar past prachtig in het tijdsbeeld. Student zijn betekende toen nog een brede algemene ontwikkeling, veel filosofie en een hoogdravende en elitaire conversatie. Soms niet te volgen voor iemand die op het gebied van kunst, cultuur en filosofie liever lui dan moe is. (Misschien heb ik de intellectuele capaciteiten niet om Shoppenhauer, Nietche of Wittgenstein te doorgronden.) Aflevering 6 eindigde met een uitspraak van Wittgenstein die ik wel begreep: ,Die Welt ist die Gesamtheit der Tatsachen, nicht der Dinge.” De ondertiteling gaf de volgende vertaling: “De wereld is de som van alle feiten. Dit niveau kan ik aan. Mijn beperkingen houden me niet tegen om alles in gereedheid te brengen om ongestoord deel 7 te gaan kijken.

2014-05-07 15.31.17Snel een was opvouwen, de vaat heeft zichzelf kunnen bedruipen gedurende de afgelopen twee uur, dus is nagenoeg droog. Alleen nog naar de winkel voor het avondeten en ik kan met de volgende aflevering beginnen, de kerst van 1963. De studenten worden geconfronteerd met meer wereldse dingen zoals geld, werk en carrière. En geliefden zullen elkaar niet vinden, omdat de drang om te creëren groter is dan de liefde. Of begrijp ik dat weer niet goed. De liefde is groter, want Hermann en Clarissa weten dat de liefde hun weg in de schone kunsten blokkeer. Een soort Romeo en Julia tussen de studentikoze bedrijven door. Ik blijf zwijmelen. De laatste veertig minuten worden onderbroken door Aardse zaken als eten en afruimen en wederom een was. Ik kan voor vandaag de verleiding weerstaan om deel 8 te gaan kijken. Echter tevreden kijk ik terug op een productieve dag als ‘huisman’, maar tevens met genot, verbazingen en bewondering gekeken naar de beste serie ooit, Heimat van Edgar Reitz.
Samenvattend zou ik de dag als volgt kunnen weergeven: Huishouden is de interpunctie van een geslaagde zin(geving). Wittgenstein? Nee, gewoon van mezelf.

Of had ik toch naar Dülmen moeten gaan?

Urlaub wie der Kölner Dom

Een niet winnend verhaaltje over vakanties in Duitsland. Niet winnend, maar wel weer een verhaaltje dus…..

Hans en Elze, vrienden van mijn vader, waren lieve mensen. Hij kende ze sinds 1956 toen hij in Köln werkte. Door hen vierden we ieder jaar vakantie in Duitsland. Sauerland, Moezel of Schwarzwald, altijd kwamen we ‘noodgedwongen’ langs Keulen. Even “Kaffee mit Kuchen” of genieten van een uitgebreide maaltijd bij Önkel Hans en tante Elze, of  aardappelkoeken bij de Dom, vaste prik in de jaren zeventig. Voor mij was ‘de Duitser’ synoniem voor aimabele mensen die van goed eten en drinken hielden.

De wereldkampioenschappen van 1974 gaf een rimpeling in dat beeld, maar ondanks allerlei Nederlandse  karikaturale geluiden over fietsen die werden opgeëist, had ik als kind een louter positief beeld van onze oosterburen. Duitsland was exotisch, Duitsland was Pommes mit Wienerschnitzel en vooral veel bergen. Natuurlijk droeg mijn vader bij aan het positieve beeld. Hij wilde zijn Duitse taalkennis testen. Volgens mij kregen we altijd een ijsje als zijn Duits werd geprezen met de vraag of hij uit de buurt van Bremen kwam.

Hoe anders was het in 1982 te Grafenhausen. Een ervaring die mijn positieve beeld deed wankelen. Jaren tachtig, crisis, een gezin moest op de kleintjes letten en een hotel was duur. Naast Duits, was mijn vader ook goed in rekenen. Hij had bedacht dat de kinderen misschien wel zin hadden in ‘zelten’. Dat scheelde een hotelkamer. Omdat wij hem niet tegenspraken, volhardde hij. De hoteleigenaresse wist via de burgemeester dat bij het meer verderop, kamperen mogelijk was.
We togen er naar toe, niet dat mijn broer en ik zin hadden, een groot Duits bed sliep gerieflijker. Een plekje was snel gevonden. Er waren hoegenaamd geen mensen, laat staan tenten. Hoewel dit vreemd was, hadden we geen argwaan. De hotelhoudster had het immers aangegeven.

Mijn vader regelde de hotelformaliteiten, terwijl wij de tent opzetten. In de verte hoorden we blaffende honden. Een man met jagershoedje, strenge bril en dito gezicht, kwam in stevige pas aanlopen. Een Herder en een Dobberman stonden hun baasje bij in het ‘vies kijken’. Op onaangename wijze snauwde hij dat we niet mochten kamperen. In mijn beste Duits verwees ik naar de toezeggingen vanuit het dorp. Zijn ogen spuwde vuur, mijn moeder kreeg nog iets toegebeten en hij verdween. We haalden de schouders op en met ons morele gelijk gingen we verder. Vijf minuten later, de tent stond inmiddels, stoof een politie-auto in onze richting. Twee grote blonde agenten stapten uit en op vijftig meter afstand lieten ze op brute wijze weten dat we moesten oprotten. Nog sneller dan ze kwamen, verdwenen ze. Hun woorden ‘verschwinde’ en ‘schnell’ echode nog tussen de dennenbomen.

Verbouwereerd braken we af. Vader kwam kijken hoe het ‘zelten’ vorderde, maar begreep al snel dat de vakantie duurder zou uitvallen. Mijn broertje en ik waren, ondanks de  bevestiging van alle karikaturen over Duitsers, erg blij. Een groot Duits bed lonkte.

Vele bezoeken en vakanties verder is de onaangename smaak gewist. Een vakantie in Duitsland staat nog steeds als de “Kölner Dom”.

Melkmeisje Merkel

 

Toeval bestaat niet! Ik weet het niet, maar het is op zijn minst eigenaardig dat ik hedenochtend een hersenspinsel had bij het doornemen van het nieuws. Angela Merkel is in het nieuws naar aanleiding van haar bezoek in Griekenland. Oude wonden worden bij de protesten weer tastbaar in het Griekse straatbeeld. Voor de Grieken is de nazitijd minder een gedachte aan actieve oorlogshandeling, maar vooral ook een nachtmerrie op economisch gebied. Sterfte van rond de 300.000 mensen door honger en gebrek kenmerkte die tijd. De collectieve herbelevingen van het Griekse volk, nu de miljarden-bezuinigingen na miljarden-bezuinigingen elkaar in rap tempo opvolgen is begrijpelijk. De uitingsvorm is op zijn minst wonderlijk, want ook de Grieken zijn niet vies van rechts-extremisme hebben we gezien bij recente verkiezingen met berichten van heuse knokploegen. Ik vind dat de Grieken bij Europa moeten blijven, maar mijn economische kennis schiet tekort om zoiets te kunnen staven. Angela Merkel, als de belangrijkste vertegenwoordiger van het machtige Duitsland weet het blijkbaar wel, maar dit tot groot ongenoegen van de Grieken.

Angela Merkel blijft in mijn hoofd spoken als ik na het beluisteren van een liedje van Geier Sturzflug, hoe toepasselijk, het vrolijke ‘Bruttosozialprodukt, stuit ik op een youtubeclipje van de voor mij onbekende band KIZ met het totaal nietszeggende liedje ‘Die Sennerin vom Königssee.

Merkel is een beetje het melkmeisje van Europa. Ze melkt de Grieken tot de laatste druppel uit en danst over de arme Griekse Paupers. Zo wordt ze gezien door de Grieken en mogelijk ook door andere Zuid-Europeanen. Ik vind dat ze, in weerwil van allerlei nazi-vermommingen, vooral een heel vlijtig en ingetogen politica is. Toegewijd aan de Europese zaak. En zoals gezegd, mijn economische kennis schiet te kort, maar voor vandaag is Angela mijn melkmeisje, zo is het toevallig ook nog eens een keer.

 

Hoch in den Bergen über’m Königssee
da haust die Maid und hütet Vieh im frischen Klee
hoch auf den sonnigen Matten.
Sie ist so fromm und dennoch ungehemmt,
so wie ihr prall gefülltes Miederhemd, aha
sie hat das Schweigen im Walde.

Doch in der Nacht
wird durchgemacht
in Landestracht
tanzt sie auf den Almen Tscha Tscha Tscha
und aus dem Tal
strömt auf einmal
die Burschenschaft und feuert sie noch an.

Jodelodidie, holladie, holladie,
die Sennerin vom Königssee,
Jodelodidie, holladie, holladie,
sie tanzt wie eine wilde Fee.

Die Botschaft geht wie Feuer übers Land,
vom Watzmann bis zum Meeresstrand ist sie bekannt
als Ballerina der Berge.
Und eines Tages da kommt Fred Astaire,
und sagt: Hey Honey, hüte keine Kühe mehr,
and let us dance together!

In ganzen Land
sehr wohl bekannt
tanzt sie den Almen Tscha Tscha Tscha
und jeder Mann
macht sie jetzt an
gibt sich galant und singt voll Euphorie

Een goed fout lijstje

Dit stuk schreef ik in februari 2009 op het volkskrantblog, is er veel veranderd?

Jarenlang heeft Nederland zichzelf geprofileerd als een gidsland voor de rest van de wereld. Als klein, maar belangrijk land moesten we een voortrekkersrol gaan vervullen. We waren immers groot genoeg om iets in de pap te brokkelen, maar niet groot genoeg om een bedreiging te vormen voor de grootmachten in Europa en/of de rest van de wereld. Nu dat kwam mooi uit, want het schizofrene karakter van enerzijds de dominee, anderzijds de koopman, zat ons toch al in het bloed.

Nu is Nederland, of we nu willen of niet steeds meer aan het opgaan in Europa. Ook de rest van de wereld, in positieve en negatieve zin, is akelig dichtbij aan het komen door de voortschrijdende globalisering. Het is het oude Europa geweest waardoor twee wereldoorlogen zijn ontstaan. En naast de bekende oorzaken (verdrag van Versailles, dood van troonopvolger van de Keizer in Sarajevo etc., etc, etc…) en de schuldvraag die wordt gelegd bij Nazi-Duitsland, waren natuurlijk ook tal van instabiele factoren in andere Europese landen aan te wijzen.

Dat doet bij mij de vraag opkomen, hoe zit dat nu in Europa? Hoe zit het met de losse onderdelen van de Europese Unie, de aparte lidstaten? Hoe stabiel zijn ze economisch en politiek? Die vraag is des te interessanter omdat we als Europa wel menen van alles te mogen zeggen over de rest van de wereld als het gaat om democratische normen en mensenrechten. Maar als we onszelf als Europeanen eens goed in de spiegel bekijken, wat zien we dan?

Voor mezelf heb ik eens een rijtje gemaakt van alle Europese lidstaten en een aantal landen die daar (nog) niet bijhoren. Op basis van wetenschappelijke inzichten of gedegen kennis? Wel nee, op basis van stereotypen, krantenkoppen en de waan van de dag.

Zo zie ik dus de verschillende Europese lidstaten op dit moment: (in alfabetische volgorde)

België: Ogenschijnlijk stabiel met belangrijke Europese instituties binnen de landsgrenzen, maar al jaren heel erg diep verdeeld. Vlamingen en de Walen vreten in hun strijd de schatkist leeg en de politieke instabiliteit is enorm met de afwezigheid van een serieuze regering. Voor de buitenstander is het onbegrijpelijk dat het nog zo’n welvaart heeft. Bovendien klagen ze op grond van hun eigen wetgeving alles en iedereen in de wereld aan die niet deugd.

Bulgarije: Corrupt en bureaucratisch of beter gezegd bureaucratisch en corrupt. Van enige economische ratio bij de overige lidstaten van Europa is geen sprake geweest bij hun toelating. Slechts lid geworden van de EU om Rusland te pesten en/of de Bulgaarse afkeer tegen moslims te misbruiken. Bovendien hebben ze geen humor want ze worden heel boos als een kunstenaar Bulgarije afbeeld als een Turks toilet.

Cyprus: Instabiel tot op het bot. Turken en Grieken die daar al decennialang een toneelstuk opvoeren en daarmee hun onderlinge rivaliteit aan de wereld tonen. Vast een mooi vakantie-eiland, maar voor een stabiele factor in Europa niets waard.

Denemarken: Een klein land met nuchtere mensen. Zelden komt het land in het wereldnieuws, maar als ze dit halen dan doen ze het ook goed. Geheel ten onrechte vinden allerlei geloofsfanaten het nodig om in Islamitische landen onnozelaars te laten figureren voor hun eigen haat. Denemarken deugt volgens hen niet. Ik vind Denemarken een oase van rust en een van de weinige stabiele factoren in Europa.

Duitsland: Een belast verleden, maar momenteel wel een premier (Angela Merkel) die goed ligt in Europa, maar minder in haar eigen land. Duitsland is economisch en politiek het belangrijkste land van Europa al zullen de Fransen dit beslist niet zo zien. Ook geografisch strategisch is het natuurlijk een land dat centraal ligt en waarbij de veelal kleinere buurlanden nauwlettend kijken wat hun grote buur aan het doen is.

Estland: Klein en onbeduidend in het grote geheel en voor mij als buitenstander vermoed ik dat de invloedsfeer van de Russen nog lang niet weg is. Vele Russen wonen er nog en dat loopt volgens mij niet lekker.

Finland: Al jarenlang voor mij het meest autonome land van Europa. Je hoort ze niet, je ziet ze niet en ze zijn er toch en doen lekker mee, economisch dan. Waar ze voor staan is me een groot vraagteken.

Frankrijk: Met Sarkozy krijgt Frankrijk weer het stereotype beeld van: La France, c’est le monde. Bij de wat nationalistische Fransen zal dat een positieve uitwerking hebben, maar het wekt wrevel, heel veel wrevel. Zo’n 200 jaar geleden is ook een heel klein Frans mannetje ten onder gegaan aan een overdreven compensatiedrang. Te grote bek, maar te weinig positieve daden.

Griekenland: Letterlijk aan de rafelranden van Europa. Een instabiele democratie bleek onlangs nog, waarbij het militaire verleden nog heel vers in het geheugen van de Grieken leeft. Door het jarenlange militaire bewind lijken de Grieken zich nu pas bewust te worden van burgerlijke vrijheden die ze mogelijk onvoldoende hebben. De jaren zestig moeten nog plaats vinden in Hellas.

Hongarije: Oorspronkelijk een land dat vanuit het Oostblok het meeste op het Westen gericht was. Af en toe hoor ik van dit land het een en ander over ernstig nationalistische politici. Roma in eigen land en Hongaarse minderheden in buurlanden (met name Roemenië) zijn dan het gespreksonderwerp. Stil, maar zeker niet heel stabiel.

Ierland: Een van de oudere leden van de EU. Heel lang het lelijke eendje van de Europese Gemeenschap, maar de laatste jaren economisch ontzettend gegroeid. Met de huidige crisis moet blijken hoe stabiel die groei is geweest. De kans op heel hard terugvallen is erg groot.

Italië: In de jaren ’90 leek Italië heel hard mee te doen met de rest van Europa. Het maffiatintje verbleekte of werd bestreden. Het aantal regeringswisselingen was nog buitenproportioneel, maar dit ter zijde. Recentelijk heeft Berlosconi weer de absolute macht. De wijze waarop hij de comapatiënte Eluana verdedigde en daarmee haar familie en de rechterlijke macht bruuskeerde was ongemeen gênant. Bovendien is Italië het land waarbij advocaten veroordeeld worden omdat ze zwijggeld hebben aangenomen van een president die vrijuit gaat. Italië stinkt op dit moment zoals bijna geen ander land in Europa. Wat dat betreft is de vuilnisproblematiek in Napels en omgeving maatstafgevend voor heel Italië.

Letland: zie Estland

Litouwen: zie Estland

Luxemburg: Een rijke oase van rust. Ik weet niet of de rijke belastingdeskundigen daar ook zo over denken, maar als de rest van Europa een kopie zou zijn van dit kleine hertogdom dan zou ik me geen zorgen maken.

Malta: Buiten het feit dat Britse gebruiken nog aanwezig zullen zijn, is er weinig opzienbarends over dit eiland te zeggen. Een duur maar mooi vakantieland?

Nederland: En nu even kritisch zijn. In de huidige omstandigheden mag het geen gidsland zijn. De onderbuikgevoelens komen nadrukkelijk naar boven. Op zichzelf is dat geen probleem, maar om dit nu als fatsoenlijke politiek te beschouwen i.t.t. de oude politiek gaat te ver. Toch is deze neiging er wel. Als Nederland relatief niet zo’n klein land zou zijn, denk ik dat de rest van Europa of de wereld zich ernstige zorgen zou maken. Waar gaat het heen?

Oostenrijk: In grootte heel erg onbeduidend en het oerconservatieve is gebaseerd op democratische principes dus wie kan daar iets verkeerd over zeggen? Zolang het grote buurland Duitsland stabiel is, kabbelt het lekker door in Oostenrijk zonder dat de rest van de wereld ervan opkijkt.

Polen: Oerconservatief tot zelf reactionair katholiek en dat is geen vrolijke duo, dat intens belijdende katholicisme en conservatisme. Een land met een getraumatiseerde geschiedenis en een land waar vele landgenoten hun geluk elders proberen te vinden. Hoe hartelijk zullen de denkbeelden over Europa zijn van al die Polen die misbruikt worden en mogen opzouten nu het slechter gaat met de economie. Zo lekker zitten die Polen toch al niet in Europa. Hun afkeer van de Russen is slechts het enige dat ze in staat stelt om uiteindelijk hun politieke onfatsoen jegens Europa in beetje in te binden.

Portugal: Arm, ondanks het jarenlange lidmaatschap van de EU. Wat ze fout doen, ik zou het niet weten, maar dat ze iets fout doen is zeker. Ook met de aanstormende crisis zal de lethargie weer opvallend zijn.

Roemenië: Net als Bulgarije nog lang niet klaar voor de EU en nu ze eenmaal binnen zijn, is de behoefte omdat alsnog te gaan worden niet meer aanwezig. De prikkel om ergens te komen is door de voormalige dictator Ceausescu er wel hardhandig uitgeramd. Hun grootste exportproduct is naast een opgepimpte Oostblok auto onmiskenbaar de Roma die het nog slechter hebben dan de Roemenen zelf.

Slovenië: Een soort milde kopie van Oostenrijk met een vleugje Italië en in het achterhoofd nog een pietsie Oostblok. Desalniettemin een land dat na de val van de muur zich snel ontwikkelde en het goed lijkt te doen.

Slowakije: Af en toe wat rechtse sentimenten en als het slechter gaat zullen die sentimenten luider worden of de roep om het socialisme zal nadrukkelijker tot uiting komen. Het steekt de Slowaken dat ze het minder goed doen dan hun voormalige landgenoten, de Tsjechen.

Spanje: Lijkt heel goed uit de Franco-tijd te zijn gekomen, zowel economisch als politiek. De Basken blijven een ‘pain in the ass’, maar mogelijk doemen zich er nog grotere problemen op. De economie doet het heel slecht en de werkeloosheid vliegt harder omhoog dan elders in Europa. Een ‘in-de-gaten-houdertje’ dat Spanje.

Tsjechië: Een relatief welvarend land in vergelijking tot veel andere Oost-Europese landen. Het neigt misschien wel tot arrogantie, zeker jegens de Slowaken, maar ook naar de rest van Europa. Hun kunstzinnig aanmatigende houding onlangs toen ze voorzitter werden van de EU sprak boekdelen.

Verenigd Koninkrijk: Een land dat nog steeds niet beseft dat de globalisering doorgaat en dat die luttele 32 kilometer die hen scheidt van Frankrijk en daarmee de rest van Europa echt niets voorstellen. Zorgelijk is dat in tijden van voorspoed de Labour-klasse groot blijft en dat er in dat land door de grote rijke bovenlaag nog nooit iets is ontstaan als het stimuleren van een echte arbeidersemancipatie. Nu het economisch slechter gaat zal de armoede in de Engelse steden als eerste hele nare plaatjes kunnen gaan opleveren.

Zweden: Eigenlijk een van de weinige landen, zo niet het enige land dat langdurig stabiel en welvarend is. Ook politieke problemen (moord op belangrijke politici) worden bijna rimpelloos opgevangen door de Zweedse maatschappij.

Ik vind het bovenstaande lijstje niet iets om echt vrolijk te worden. Als we daar de landen van het voormalige Joegoslavië en Albanië nog eens bij rekenen dan word ik niet zo vrolijk van Europa. Landen als Zwitserland, Noorwegen en IJsland kunnen dit gevoel niet compenseren, zeker IJsland niet.
Europa daar kom je verder mee.

(lees ook het positieve lijstje als vervolg hierop)