Wij Nederland, de pers en Alphen aan de Rijn

Zijn er protocollen bij een ramp voor de politie, brandweer en andere hulpverleners. Ja, ik denk het wel. Maar iedere ramp wijkt af van de bestaande kennis bij de hulpdiensten die ineens aan het werk moeten. Vandaag in Alphen aan de Rijn zullen zij ieder voor zich ontzettend hard gewerkt hebben. Achteraf, na dat ze hun werk hebben gedaan en hun eigen emotie hebben verwerkt, zullen protocollen worden geëvalueerd. Verbeteringen zullen aangebracht voor een volgende keer, waarvan iedereen hoopt dat die nooit zal komen.

Maar zijn er protocollen voor de nieuwsgaring en verslaggeving van professionals en de inmiddels honderdduizenden amateurs via de sociale media? Ongetwijfeld zullen er codes zijn voor journalisten, al liggen die niet meer zo vast als pakweg twintig jaar geleden. De wensen van het publiek zijn veeleisend. Het moet sneller en het liefst live de huiskamer in komen. En is het niet goed, dan doen we het zelf wel via de sociale media. Om de publieke snelheid bij te kunnen benen, lijken de protocollen en journalistieke zuiverheid ook op een helling te staan. Ook de serieuze journaals hebben hun mannetjes en vrouwtjes bij de ramp en moeten draaien om een verhaal maken. Wij eisen het gewoon, of niet?

Te beginnen met mezelf om even voor enen zat ik er lustig op los te twitteren en bezig met andere sociale media home-events, toen in mijn timeline het eerste bericht van, wie anders, Alexander Klöpping voorbij kwam. De zichzelf tot gadgetnerd uitgeroepen vlotte prater van De Wereld Draait Door was er uiteraard snel bij. Meteen zoekend naar nieuws dacht ik in een opwelling mee te moeten doen aan de moderne tamtam van nieuws, nieuwtjes, feiten, verdraaide feiten, meningen en meninkjes, allemaal over Alphen aan de Rijn. Ik heb het niet gedaan om de doodeenvoudige reden dat ik het een beetje gênant vond om mijn Twitterrelaties op de hoogte te brengen van iets dat ze zelf al hebben waargenomen. En wat moeten we dan, met zijn allen ‘och’ en ‘wee’ gaan zitten twitteren. Voor achten zag ik via een tweet via de Volkskrant dat er tot een tweetstilte is omgeroepen rond de klok van achten.

De hele middag heb ik het nieuws gevolgd en tijdens het koken hoorde ik dat er een terrorismedeskundige is opgeroepen, waarbij door de journalisten gesuggereerd werd dat de politie pas na twintig minuten op de plek zou zijn geweest. Is dit het moment om dat soort vragen te stellen? Worden er nu al schuldigen gezocht? Er is namelijk maar een hoofddader en dat is de 24 jarige schutter Tristan van der V. Er wordt dus nieuws gezocht of gemaakt door de zogenaamde professionals. Gelukkig gaf een van de omstanders aan dat het heel snel volliep met allerhande hulpdiensten.

Via het doorlopende journaal op internet zie ik een hijgerige correspondent, ene Jeroen, de wanhoop en vragen van het Alphense winkelpubliek herhalen, dat ze antwoord op hun vragen willen hebben. Ik begrijp de ontreddering van de Alphenaren heel goed en dat ze legio vragen hebben is niet meer dan normaal. Ik heb die vragen ook, met name de vraag wie is deze man, wat bezielt de schutter? Een huilende vrouw zegt heel terecht: ‘Je moet mensen dan ook wel heel erg haten.’ Maar een journalist moet in zijn verslag niet de suggestie wekken dat de antwoorden al klaar liggen, maar dat de autoriteiten dingen achterwege laten. Nee, ‘mijnheertje ik ben nog niet droog achter de oren’, de antwoorden zijn er nog niet en ik heb het volste vertrouwen dat het crisisteam, de hulpdiensten en politie hun stinkende best doen om alles op alles te zetten het werk naar eer en geweten af te ronden. Dan past het niet om de wanhopige kreten en vragen van de slachtoffers te vertalen in boosheid naar de autoriteiten. Misselijkmakende suggesties zijn dat van officiële publieke media die ten onrechte de overheidsdiensten bezoedelen.

En dan het gerucht dat de moeder van de dader onder de slachtoffers zou zitten, waarom moet dat rond geroeptoeterd worden, terwijl het nog niet is gecheckt. Het lijken wel hyperige twitteraars.

Een code voor de pers, of ook een code voor de Nederlandse nieuwsconsument? We zitten elkaar een beetje gek te maken. We eisen van alles van de overheid, de hulpdiensten en de media lijkt dat vooral te willen bevestigen, want nieuws is koopwaar en wat de consument wil horen, dat wordt dan maar gesuggereerd.

Voor mij zijn er een zee van vragen voor een nette journalistieke benadering en een oceaan van vragen over de motieven van de dader. Maar laten we toch niet met zijn allen op de voorste rij van een intens drama te willen zitten en laat de ruimte voor het oneindige verdriet dat is aangedaan.

Eindexamen in Sarajevo, 2006

In 2006 hadden we Taida Pasic. Kent u haar nog. Nederlandse kleinzielige naargeestigheid overviel het toenmalige zoveelste kabinet van Balkenende. Rita Verdonk had zitting in dit kabinet. Vandaag krijgt Sahar Hbrahim Gel te horen dat ze mag blijven. Verwesterde Afghaanse (en andere vrouwen en meisjes) mogen blijven. Gelukkig wel voor haar en haar familie.

 

 

 

 

 

 

 

 

In 2006 schreef ik voor www.fok.nl de volgende column. Het had ook zomaar over Sahar kunnen gaan.

Na nauwgezette controle met camera’s bij het hek, verschijnt een vlotte lenteachtige gedaante bij de zware deur van de Nederlandse ambassade. Een meisje, of eigenlijk een jonge vrouw, wordt verwacht en binnengelaten door het geïnstrueerde personeel.

Haar tas moet ze bij binnenkomst afgeven en bewapend met slechts een pen, potlood, gummetje en een flesje water, gaat ze het examenlokaal binnen, een in de haast omgebouwd kantoor van een van de diplomaten van de Nederlandse consulaat in Sarajevo.
Voor de gelegenheid heeft de betrokken diplomaat zijn werkzaamheden elders gevonden, twee ondergeschikte collega’s zullen de komende dagen surveilleren en het meisje in de gaten houden.
Geen spiekbriefjes dus, geen teksten op haar mooie meisjesbenen en ook geen mobieltje om de kluit te belazeren. Want als het om fraude gaat, heeft ze geen beste reputatie.

Het recht op een regulier eindexamen is voor Taida wat omslachtig en vermoedelijk een stuk duurder voor de Staat der Nederlandsen dan wanneer ze dit bij haar vrienden in Winterswijk zou hebben gedaan. Maar goed, een politiek ego moest gered worden, sterker nog, gesterkt worden. Een politiek ego dat zo ongelooflijke veel angst heeft om voor politiek correct versleten te worden. Een politiek ego dat iedere vorm van mildheid gelijkschakelt met de verfoeilijke gedoogcultuur, zodat er geen plaats meer lijkt te zijn voor ethische correctheid.

Het is juist de partij van Rita Verdonk die nu worstelt met hun eigen Taïda in hun midden. Hun eigen kleine fraudeur, Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali, heeft willens en wetens ook de kluit belazerd om ons land binnen te komen. En dit wisten ze mogelijk al bij de VVD, maar andere zaken waren belangrijker. Bijvoorbeeld het binnenhalen van een heuse troetelmoslima, nog wel weggepikt bij de PvdA. Dat is goed voor een paar zetels extra. Nu hebben ze dat geweten bij de VVD. De superintelligente Ayaan Hirsi Ali ontpopte zich alras tot een enfant terrible. Ze liet zich niet modelleren tot een bleke bankzitter in de Kamer. Volgzaamheid dat kende ze al wel in haar Somalische leven.
Aangemoedigd door andere slijprechters als Hilbrand Nawijn, begin jarig negentig nog verantwoordelijk voor de IND en dus de binnenkomst van de Somalische, wil Verdonk alsnog kijken of Ayaan Hirsi Ali alsnog over de grens gewipt kan worden.

Ondertussen dwaalt Taida boven haar examenvraagstukken even weg. Misschien gaan de opgaven wel over de Amerikaanse geschiedenis van vrijheid en gelijkheid. Of ploegt ze een moeilijke Franse tekst door over ‘Liberté, Egalité en Fraternité’ en moet ze onwillekeurig terugdenken aan het gedoe rondom haar eigen persoontje. Heel even fronst ze haar wenkbrauwen, heel even maar en gaat daarna geconcentreerd en moedig verder.

Want moedig is ze, want welke minderjarige in moeilijke omstandigheden is zo vastberaden om alsnog haar examen te willen doen in Nederland? Wie heeft de intelligentie om zich in zo’n kort tijdbestek aan te passen in een vreemd land? Welk meisje kan zich staande houden in een periode van onzekerheid of zij en haar gezinsleden in Nederland mogen blijven? Welk kind heeft het raffinement om in weerwil van bureaucratie en Verdonk toch te kiezen voor haar eigen toekomst en een beetje persoonlijk geluk?

Taida is zo’n vrouw. Een parel voor de Nederlandse samenleving, intelligent, wilskrachtig en begaafd. Nederland kan alleen maar hopen dat wanneer de Kosovaren volwaardig burgers van de Europese Unie zijn, over twintig jaar bijvoorbeeld, een veertig jarige vrouw dan denkt:
‘Goh, laat ik eens kiezen voor een topbaan in Nederland bij een bank of universiteit, ik ken immers de taal en de mensen.’
Dat kunnen we dan alleen maar hopen in een land waar de vergrijzing toeslaat.

Vanaf deze plaats wens ik Taida Pasic vooralsnog vooral veel succes bij haar eindexamen (en veel leuke eindexamenfeesten uiteraard.)

En anno nu, succes aan Sahar en haar familie.

Een héél fout…..goed lijstje

 

Het positieve vervolg op een goed fout lijstje, ook van februari 2009

De directe aanleiding kan ik niet eens helder voor de geest halen, maar gisteren had ik in één keer de idee dat het in Europa maar een zooitje was. Met de beschrijving van een goed fout lijstje heb ik zonder al te veel zelfcensuur maar eens een verzameling platte negatieve typeringen van de verschillende Europese landen gemaakt. Een klein aantal reacties was voldoende om me weer bij zinnen te brengen. Eigenlijk wel een heel negatief rijtje, daar is geen soep van te maken was één van de commentaren.

Dat klopt, dus ik ga nu maar eens een positief rijtje maken, een heel fout goed lijstje. Of je er soep van kan maken, ik vraag het me af? Hooguit een feestelijke ratatouille, maar wel van een all in Europese signatuur.

Wederom in alfabetische volgorde:

België: Een diep verdeeld land zo op het oog, maar het blijft ze goed gaan. Ze draaien lekker mee in Europa. Die clowneske verdeling tussen Frans- en Vlaamstaligen is niet meer dan een uit de handgelopen Belgenmop. Ten aanzien van mondiaal foute mensen fungeren ze als het geweten van Europa, want ze worden allemaal voor het Belgische gerecht gesleept. Hulde.

Bulgarije: Nieuwbakken lid in Europa en meteen laten ze van zich horen. Ze willen graag meedoen maar laten zich niet koeioneren door vage kunstenaars uit Tsjechië. De assertiviteit van de Bulgaren is te waarderen. Het is tevens de spirit om van corruptie en stalinistische bureaucratie af te komen.

Cyprus: Het levende bewijs dat oude vijanden in vreedzame co-existentie goed verder kunnen en uiteindelijke maken ze een mooi vakantieparadijs van hun eiland. Een voorbeeld voor de ‘echte’ Grieken en Turken.

Denemarken: Een prachtig voorbeeld van nuchterheid en hantering van het vrije woord op een positieve manier. Als eenheid presenteerden de Denen zich op het moment dat moslimfanaten voor de poorten van de verschillende Deense ambassades stonden. Nee, de Denen krijg je niet gek en als prettige bijkomstigheid leveren ze goede voetballers.

Estland: Jarenlang onder het juk van de Russen en toch accepteren ze onder bepaalde voorwaarden de aanwezigheid van de voormalige Sowjetrussen die nu een prachtige kans krijgen in hun nieuwe vaderland, integratie pur sang.
Klein, ogenschijnlijk onbeduidend maar samen met de andere Baltische Staten vertegenwoordigen ze een belangrijk stukje Europese historie die ze om weten te bouwen naar het hedendaagse Europese perspectief.

Finland: Autonoom en welvarend. Ze hebben als geen ander land ervaren wat het is om te leven naast een grote machtige wereldleider. Deze kennis zullen ze zeker inzetten om Europa door de economische en politieke crisis heen te loodsen. Stille wateren, en die zijn er veel in Finland, hebben diepe gronden.

Frankrijk: Het grote brutale jongetje van Europa. Lef van een losgeslagen puber, maar op zijn tijd de diplomatieke gaven van een doorleefde volwassene. Laat Frankrijk maar schuiven al zetten ze met enige regelmaat hun te grote voet op lange tenen, ze bedoelen het goed voor de rest van de wereld. En als een duveltje uit een doosje, ze hebben in noodgevallen een heel fijn leger tot hun beschikking. Een beetje vreemd, maar het legioen is altijd inzetbaar.

Griekenland: De bakermaat van onze beschaving en democratie. Eeuwenlang overwoekerd door wilden van elders, maar het genenpakket is niet verloren gegaan. Grieken zullen hun klassieke beentje voortzetten ten behoeve van de hedendaagse Europese beschaving.

Hongarije: Historisch centraal in de Europese geschiedenis en is dat ook op dit moment weer. Een typische Hongaarse eigenheid die terug gaat tot Atilla de Hun. Door de geschiedenis zijn ze in aanraking gekomen met verschillende culturen waarvan ze het goede hebben weten te behouden. De onverschrokkenheid van de Ottomanen, het sociaal voelende van de Sowjets en het punctuele van de Duitsers. Al kijkend over de poesta’s wordt intense weemoed omgebouwd tot een waarachtig Europees gevoel.

Ierland: Van het lelijk eendje van de EU is het uitgegroeid tot een prachtige zwaan. Alleen de frisse groenheid van het land staat al symbool voor de ecologische toekomst van Europa. Van hieruit zal het milieu-aspect Europa indenderen. Let op mijn woorden.

Italië: Het altijd speelse, sarrende, maar tevens briljante Italië heeft als eerste begrepen hoe de Griekse beschaving te integreren in het toenmalige donkere Europa der Barbaren. Trots op hun geschiedenis en trots op hun eigen identiteit hebben ze voor rechtlijnigen de onhebbelijkheid van het prediken van het behoud van de basisnormen zoals daar zijn het moederschap, de enige kerk en de esthetiek. Toch zijn ze flexibel genoeg om daar in hun eigen leven moeiteloos van af te wijken. Pragmatisme is hun bijdrage aan Europa.

Letland: zie Estland

Litouwen: zie Estland

Luxemburg: Een ‘geslepen’ briljant in Europa. Voor een kijkje in het Europa van 2050 hoeven we alleen maar naar het Groot Hertogdom te reizen.

Malta: Zonnig, een pietsie Brits, ligt het strategisch in de golven van de Middelandse Zee, Afrika en Azië in de nabijheid, maar onmiskenbaar Europa.

Nederland: Een gidsland pur sang en al leven we in moeilijke tijden, de Nederlanders zijn goed in het verkondigen van de moraal. Waarom, omdat ze te groot zijn voor het servet en te klein voor het tafellaken. Een wezenlijke functie in en voor Europa, want zonder al te negatieve consequentie kan Nederland de gewetensfunctie van Europa vertolken. Bovendien het legt ze geen windeieren en dat is ook voor Europa weer positief.

Oostenrijk: Bakermat van de klassieke waarden en normen van het oude Europa. Een bezienswaardigheid voor alle Europeanen die een stukje historisch besef bijgebracht willen krijgen. Oostenrijk als een groot openlucht museum, fantasierijk weggedrapeerd tussen prachtige bergen en schone dalen.

Polen: Vooral echte survivers en dus dienen ze als voorbeeld voor alle anderen in Europa. Bovendien voor allen die de weg kwijt zijn in spiritueel op zicht, ga naar Polen. Het ware en enige christelijk geloof met de wortels in Israël is nog zichtbaar in Polen. Een echte aanwinst voor Europa.

Portugal: Een typisch voorbeeld van ‘wie het kleine niet eert, is het grote niet weert’ Berusting en tevredenheid zijn de inbreng van de Portugezen in de Europese ratatouille.

Roemenië: Een volk dat de dictatuur van Ceaucescu weet te overleven is een sterk volk, een volk dat weet wat het is om ontberingen te lijden. Een volk dat derhalve de tijd moet krijgen om er ook geestelijk bovenop te komen. Geduld en tolerantie is wat de Roemenen door hun aanwezigheid in Europa kunnen kweken bij de andere lidstaten. Het bezien van een Roemeen is dus eigenlijk een gezonde spirituele training tegen je eigen vooroordelen. Heel belangrijk in tijden van crisis waarbij je geneigd bent snel een zondebok te zoeken.

Slovenië: Klein Oostenrijk met dezelfde historisch waarden die Oostenrijk vertegenwoordigd in Europa, ook laten ze nog een klein stukje van de meest moderne geschiedenis zien, een vleugje Oostblok. Bovendien koploper in welvaart van de voormalige Oostbloklanden.

Slowakije: De opdeling van Tsjechoslowakije had wat de Slowaken betreft niet gehoeven, maar nu het eenmaal een feit is, maken ze het beste ervan en tot nu toe niet onverdienstelijk. Laten de Slowaken maar schuiven.

Spanje: Temperamentvol en temporiseren, twee tegenstrijdige eigenschappen in één volk. Vurig als de zon, donker als de nacht in de binnenlanden en beweeglijk als de alom omringende zeëen. En lukt het ondanks het Spaanse temperament niet, dan is er morgen weer een dag. Manhana!

Tsjechië: Voor de Eerste Wereldoorlog de bakermat van kunst, cultuur en wetenschap. En dat zijn ze nog niet vergeten, die Tsjechen. Ambities om het verloren terrein op de recente historie terug te winnen, verdient navolging. De Tsjechen zijn een echte aanwinst voor Europa.

Verenigd Koninkrijk: Naast de vluchtige eigenschappen en flexibiliteit die sommigen landen in Europa brengen, biedt Engeland het nodige tegenwicht. Goed geconserveerde manieren en de neiging om het grootste verleden te roemen, geeft Engeland de functie van ‘pas op de plaats’.  Voor azijnpissers ‘ een rem op de voorsprong’, maar met deze ogenschijnlijke kleppen op dwingen ze menig land tot bedachtzame beslissingen. Bovendien is Engeland het aangewezen land om Europa een beetje USA minded te houden en dat is in periodes van crisis niet onbelangrijk heeft de recente geschiedenis geleerd.

Zweden: Het is geen toeval dat de verschillende kwaliteitsproducten gepaard gaan met de reclamespreuk “Uit Zweden”. Net als Volvo, Saab, Nilfisk en Ikea staat het land Zweden voor stabiliteit en kwaliteit. Dat is mooi om dat binnen de Europese landgrenzen te hebben.

Dat is nog eens een ander lijstje dan dat negatieve gedoe van gisteren. En dan te bedenken dat de landen van het voormalige Joegoslavië niets liever willen dan meedoen, dus hun gretigheid brengt niets dan goeds voor Europa. En met Albanië als kansland, Noorwegen om de olie, Zwitserland om de gewezen neutraliteit en IJsland als stichtend voorbeeld hoe het niet moet in bankzaken,  kunnen we toch maar een ding zeggen. ‘Ik ben Europeaan en wel een blijde Europeaan.’  We komen er wel met zijn allen. Toch?

Een goed fout lijstje

Dit stuk schreef ik in februari 2009 op het volkskrantblog, is er veel veranderd?

Jarenlang heeft Nederland zichzelf geprofileerd als een gidsland voor de rest van de wereld. Als klein, maar belangrijk land moesten we een voortrekkersrol gaan vervullen. We waren immers groot genoeg om iets in de pap te brokkelen, maar niet groot genoeg om een bedreiging te vormen voor de grootmachten in Europa en/of de rest van de wereld. Nu dat kwam mooi uit, want het schizofrene karakter van enerzijds de dominee, anderzijds de koopman, zat ons toch al in het bloed.

Nu is Nederland, of we nu willen of niet steeds meer aan het opgaan in Europa. Ook de rest van de wereld, in positieve en negatieve zin, is akelig dichtbij aan het komen door de voortschrijdende globalisering. Het is het oude Europa geweest waardoor twee wereldoorlogen zijn ontstaan. En naast de bekende oorzaken (verdrag van Versailles, dood van troonopvolger van de Keizer in Sarajevo etc., etc, etc…) en de schuldvraag die wordt gelegd bij Nazi-Duitsland, waren natuurlijk ook tal van instabiele factoren in andere Europese landen aan te wijzen.

Dat doet bij mij de vraag opkomen, hoe zit dat nu in Europa? Hoe zit het met de losse onderdelen van de Europese Unie, de aparte lidstaten? Hoe stabiel zijn ze economisch en politiek? Die vraag is des te interessanter omdat we als Europa wel menen van alles te mogen zeggen over de rest van de wereld als het gaat om democratische normen en mensenrechten. Maar als we onszelf als Europeanen eens goed in de spiegel bekijken, wat zien we dan?

Voor mezelf heb ik eens een rijtje gemaakt van alle Europese lidstaten en een aantal landen die daar (nog) niet bijhoren. Op basis van wetenschappelijke inzichten of gedegen kennis? Wel nee, op basis van stereotypen, krantenkoppen en de waan van de dag.

Zo zie ik dus de verschillende Europese lidstaten op dit moment: (in alfabetische volgorde)

België: Ogenschijnlijk stabiel met belangrijke Europese instituties binnen de landsgrenzen, maar al jaren heel erg diep verdeeld. Vlamingen en de Walen vreten in hun strijd de schatkist leeg en de politieke instabiliteit is enorm met de afwezigheid van een serieuze regering. Voor de buitenstander is het onbegrijpelijk dat het nog zo’n welvaart heeft. Bovendien klagen ze op grond van hun eigen wetgeving alles en iedereen in de wereld aan die niet deugd.

Bulgarije: Corrupt en bureaucratisch of beter gezegd bureaucratisch en corrupt. Van enige economische ratio bij de overige lidstaten van Europa is geen sprake geweest bij hun toelating. Slechts lid geworden van de EU om Rusland te pesten en/of de Bulgaarse afkeer tegen moslims te misbruiken. Bovendien hebben ze geen humor want ze worden heel boos als een kunstenaar Bulgarije afbeeld als een Turks toilet.

Cyprus: Instabiel tot op het bot. Turken en Grieken die daar al decennialang een toneelstuk opvoeren en daarmee hun onderlinge rivaliteit aan de wereld tonen. Vast een mooi vakantie-eiland, maar voor een stabiele factor in Europa niets waard.

Denemarken: Een klein land met nuchtere mensen. Zelden komt het land in het wereldnieuws, maar als ze dit halen dan doen ze het ook goed. Geheel ten onrechte vinden allerlei geloofsfanaten het nodig om in Islamitische landen onnozelaars te laten figureren voor hun eigen haat. Denemarken deugt volgens hen niet. Ik vind Denemarken een oase van rust en een van de weinige stabiele factoren in Europa.

Duitsland: Een belast verleden, maar momenteel wel een premier (Angela Merkel) die goed ligt in Europa, maar minder in haar eigen land. Duitsland is economisch en politiek het belangrijkste land van Europa al zullen de Fransen dit beslist niet zo zien. Ook geografisch strategisch is het natuurlijk een land dat centraal ligt en waarbij de veelal kleinere buurlanden nauwlettend kijken wat hun grote buur aan het doen is.

Estland: Klein en onbeduidend in het grote geheel en voor mij als buitenstander vermoed ik dat de invloedsfeer van de Russen nog lang niet weg is. Vele Russen wonen er nog en dat loopt volgens mij niet lekker.

Finland: Al jarenlang voor mij het meest autonome land van Europa. Je hoort ze niet, je ziet ze niet en ze zijn er toch en doen lekker mee, economisch dan. Waar ze voor staan is me een groot vraagteken.

Frankrijk: Met Sarkozy krijgt Frankrijk weer het stereotype beeld van: La France, c’est le monde. Bij de wat nationalistische Fransen zal dat een positieve uitwerking hebben, maar het wekt wrevel, heel veel wrevel. Zo’n 200 jaar geleden is ook een heel klein Frans mannetje ten onder gegaan aan een overdreven compensatiedrang. Te grote bek, maar te weinig positieve daden.

Griekenland: Letterlijk aan de rafelranden van Europa. Een instabiele democratie bleek onlangs nog, waarbij het militaire verleden nog heel vers in het geheugen van de Grieken leeft. Door het jarenlange militaire bewind lijken de Grieken zich nu pas bewust te worden van burgerlijke vrijheden die ze mogelijk onvoldoende hebben. De jaren zestig moeten nog plaats vinden in Hellas.

Hongarije: Oorspronkelijk een land dat vanuit het Oostblok het meeste op het Westen gericht was. Af en toe hoor ik van dit land het een en ander over ernstig nationalistische politici. Roma in eigen land en Hongaarse minderheden in buurlanden (met name Roemenië) zijn dan het gespreksonderwerp. Stil, maar zeker niet heel stabiel.

Ierland: Een van de oudere leden van de EU. Heel lang het lelijke eendje van de Europese Gemeenschap, maar de laatste jaren economisch ontzettend gegroeid. Met de huidige crisis moet blijken hoe stabiel die groei is geweest. De kans op heel hard terugvallen is erg groot.

Italië: In de jaren ’90 leek Italië heel hard mee te doen met de rest van Europa. Het maffiatintje verbleekte of werd bestreden. Het aantal regeringswisselingen was nog buitenproportioneel, maar dit ter zijde. Recentelijk heeft Berlosconi weer de absolute macht. De wijze waarop hij de comapatiënte Eluana verdedigde en daarmee haar familie en de rechterlijke macht bruuskeerde was ongemeen gênant. Bovendien is Italië het land waarbij advocaten veroordeeld worden omdat ze zwijggeld hebben aangenomen van een president die vrijuit gaat. Italië stinkt op dit moment zoals bijna geen ander land in Europa. Wat dat betreft is de vuilnisproblematiek in Napels en omgeving maatstafgevend voor heel Italië.

Letland: zie Estland

Litouwen: zie Estland

Luxemburg: Een rijke oase van rust. Ik weet niet of de rijke belastingdeskundigen daar ook zo over denken, maar als de rest van Europa een kopie zou zijn van dit kleine hertogdom dan zou ik me geen zorgen maken.

Malta: Buiten het feit dat Britse gebruiken nog aanwezig zullen zijn, is er weinig opzienbarends over dit eiland te zeggen. Een duur maar mooi vakantieland?

Nederland: En nu even kritisch zijn. In de huidige omstandigheden mag het geen gidsland zijn. De onderbuikgevoelens komen nadrukkelijk naar boven. Op zichzelf is dat geen probleem, maar om dit nu als fatsoenlijke politiek te beschouwen i.t.t. de oude politiek gaat te ver. Toch is deze neiging er wel. Als Nederland relatief niet zo’n klein land zou zijn, denk ik dat de rest van Europa of de wereld zich ernstige zorgen zou maken. Waar gaat het heen?

Oostenrijk: In grootte heel erg onbeduidend en het oerconservatieve is gebaseerd op democratische principes dus wie kan daar iets verkeerd over zeggen? Zolang het grote buurland Duitsland stabiel is, kabbelt het lekker door in Oostenrijk zonder dat de rest van de wereld ervan opkijkt.

Polen: Oerconservatief tot zelf reactionair katholiek en dat is geen vrolijke duo, dat intens belijdende katholicisme en conservatisme. Een land met een getraumatiseerde geschiedenis en een land waar vele landgenoten hun geluk elders proberen te vinden. Hoe hartelijk zullen de denkbeelden over Europa zijn van al die Polen die misbruikt worden en mogen opzouten nu het slechter gaat met de economie. Zo lekker zitten die Polen toch al niet in Europa. Hun afkeer van de Russen is slechts het enige dat ze in staat stelt om uiteindelijk hun politieke onfatsoen jegens Europa in beetje in te binden.

Portugal: Arm, ondanks het jarenlange lidmaatschap van de EU. Wat ze fout doen, ik zou het niet weten, maar dat ze iets fout doen is zeker. Ook met de aanstormende crisis zal de lethargie weer opvallend zijn.

Roemenië: Net als Bulgarije nog lang niet klaar voor de EU en nu ze eenmaal binnen zijn, is de behoefte omdat alsnog te gaan worden niet meer aanwezig. De prikkel om ergens te komen is door de voormalige dictator Ceausescu er wel hardhandig uitgeramd. Hun grootste exportproduct is naast een opgepimpte Oostblok auto onmiskenbaar de Roma die het nog slechter hebben dan de Roemenen zelf.

Slovenië: Een soort milde kopie van Oostenrijk met een vleugje Italië en in het achterhoofd nog een pietsie Oostblok. Desalniettemin een land dat na de val van de muur zich snel ontwikkelde en het goed lijkt te doen.

Slowakije: Af en toe wat rechtse sentimenten en als het slechter gaat zullen die sentimenten luider worden of de roep om het socialisme zal nadrukkelijker tot uiting komen. Het steekt de Slowaken dat ze het minder goed doen dan hun voormalige landgenoten, de Tsjechen.

Spanje: Lijkt heel goed uit de Franco-tijd te zijn gekomen, zowel economisch als politiek. De Basken blijven een ‘pain in the ass’, maar mogelijk doemen zich er nog grotere problemen op. De economie doet het heel slecht en de werkeloosheid vliegt harder omhoog dan elders in Europa. Een ‘in-de-gaten-houdertje’ dat Spanje.

Tsjechië: Een relatief welvarend land in vergelijking tot veel andere Oost-Europese landen. Het neigt misschien wel tot arrogantie, zeker jegens de Slowaken, maar ook naar de rest van Europa. Hun kunstzinnig aanmatigende houding onlangs toen ze voorzitter werden van de EU sprak boekdelen.

Verenigd Koninkrijk: Een land dat nog steeds niet beseft dat de globalisering doorgaat en dat die luttele 32 kilometer die hen scheidt van Frankrijk en daarmee de rest van Europa echt niets voorstellen. Zorgelijk is dat in tijden van voorspoed de Labour-klasse groot blijft en dat er in dat land door de grote rijke bovenlaag nog nooit iets is ontstaan als het stimuleren van een echte arbeidersemancipatie. Nu het economisch slechter gaat zal de armoede in de Engelse steden als eerste hele nare plaatjes kunnen gaan opleveren.

Zweden: Eigenlijk een van de weinige landen, zo niet het enige land dat langdurig stabiel en welvarend is. Ook politieke problemen (moord op belangrijke politici) worden bijna rimpelloos opgevangen door de Zweedse maatschappij.

Ik vind het bovenstaande lijstje niet iets om echt vrolijk te worden. Als we daar de landen van het voormalige Joegoslavië en Albanië nog eens bij rekenen dan word ik niet zo vrolijk van Europa. Landen als Zwitserland, Noorwegen en IJsland kunnen dit gevoel niet compenseren, zeker IJsland niet.
Europa daar kom je verder mee.

(lees ook het positieve lijstje als vervolg hierop)

RECHTS advies aan minister Hillen uit een LINKSE koker

Laat ik beginnen te zeggen dat ik geen pacifist ben. Ik heb namelijk te veel cynisme in me en ik denk bovendien dat mijn historisch besef me ernstig in de weg staat om te geloven in het utopische gedachtengoed van de pacifist. Aan de andere kant ben ik wel blij dat ze mij bij het leger niet nodig hadden, hoewel ik het op dat moment erg vond als 18 jarige om met andere kneuzen en daadwerkelijke randdebielen weggezet te worden. Ik had nog wel zo’n aardig gesprek met een majoor of kapitein en overwoog me zelfs te kandideren voor Libanon.

En verder vind ik dat GroenLinks er wel hele rare standpunten op na houdt als het gaat om meedoen met missies, of juist niet, sinds Jolande Sap daar de sergeant-majoor is, ontspeend van ieder realiteitsbesef. En dat die realiteit niet fraai is besef ik ten volle en dat iedere militaire actie gevolgen heeft, net zoals het niet meedoen met militaire acties trouwens.

Zo dit is in een vogelvlucht even mijn idee over het leger en alles wat er om heen hangt. En dat is handig om te weten om het onderstaande voorstel in perspectief te plaatsen.

Er moet 1 miljard bezuinigd worden bij defensie en dat kan zelfs leiden tot 5000 gedwongen ontslagenen. Tanks moeten bij het schroot, F16 zullen met minder moeten doen en alle rangen en standen moeten er aan geloven. Minister Brekebeen Hillen mag de operatie leiden namens het kabinet. Een kabinet dat zo graag meedoet met allerlei vredes- en andere missies, maar met deze bezuinigingen een minder gewaardeerde partner omdat het speelgoed toch minder is geworden.

Al dagen gonst het van de geruchten dat de militaire vakbonden het heel hard gaan spelen, want ze zijn van oordeel dat ‘onze jannen’ nu al aan de ondergrens zitten. Het materieel staat meer stil dan dat het in bedrijf is en een rondje proefvliegen kan alleen dan als er een likje benzine over is. Een deugdelijke actie in Kunduz of Libië is op dit moment eigenlijk al onverantwoordelijk, maar wordt een slapstickfilm bij de voorgenomen bezuinigingen. En dan het morele aspect, dat je mannen en vrouwen namens Nederland in oorlogssituaties stuurt (Ja, mevrouw Sap, dat is Kunduz) waarbij er altijd een gerede kans is om slachtoffer te worden met de dood tot gevolg. En wat te denken van de kans op een posttraumatische stress stoornis, weliswaar voor volk en vaderland, maar toch. Voor de morele argumenten van de vakbonden ben ik gevoelig. Ik doe daarom een voorstel aan Minister Hillen om eens goed na te gaan denken over de maatschappelijke functie die het leger kan, en misschien wel moet hebben. En dan heb ik het nog niet eens over de economische bedrijvigheid en banen van de mensen die weg en de gevolgen voor de omgeving, te denken valt aan te lokale economie in Den Helder.

Punten voor onderzoek en overweging van mij aan minister Hillen:

  1. Het disciplineren van grote groepen jongeren, die om wat voor reden uitgevallen zijn op scholen, geen diploma hebben of anderszins niet meekomen. Moeten we hen afschrijven, een deel wil best werken en een dag/nachtritme en van betekenis zijn voor de maatschappij. Zonder leger zijn ze aangewezen op UWV, bijstand of criminaliteit. Het leger als opvoedkundig instrument en toucheer de inverdieneffecten vanuit Sociale Zaken, Justitie en de geestelijke gezondheidszorg.
  2. Net zoals de hele maatschappij zich moet vermarkten, waarom zou het leger dat niet kunnen? Er zijn volgens mij voldoende maatschappelijke- en misschien ook wel bedrijfseconomische doelen te bedenken waarbij veel mankracht nodig is, maar die niet gedaan kunnen worden door gebrek aan die georganiseerde mankracht. Te weinig politie bij een voetbalwedstrijd, een club kan betalen door de strijdkrachten een taak te geven. Het verkeer regelen bij grote evenementen, we ontlasten de politie en onze jongens en meiden van stavast bekwamen zich in deze maatschappelijke discipline. Leerzaam, nuttig en het levert ook nog wat op voor defensie. Dit zijn slechts voorzetjes, er is veel meer denkbaar.
  3. Het uitkammen of schoonmaken van stukken bos- of natuurgebied, Jan Soldaat gaat op heitje voor karweitje en minister Hillen kan zijn begroting rondmaken.
  4. En waarom zouden in het voorjaar niet groepen militairen naar Limburg gaan om het witte goud uit de grond te halen voor marktconforme arbeidslonen die rechtstreeks naar de baten van het leger gaan? Een fabriek zit verlegen om mankrachten voor een korte opdracht, hup een heel arsenaal aan arbeidskrachten is zo te leveren, met discipline, huisvesting en leiding erbij. Kost een centje, maar goed, je kunt economisch verder zonder vaste lasten op langer termijn.

Creatief blijven denken is het advies dat ik het kabinet in zijn algemeenheid mee wil geven en minister Hillen in het bijzonder. Hoe kun je namelijk dit rechtse gedooggedrocht enig aanzien geven als je de politie uitkleedt en van het leger een karikatuur van zichzelf? Dames en Heren van het kabinet, iets strabanter graag. En dat zo’n advies uit een ietwat linksige koker moet komen is natuurlijk wel heel bedenkelijk. Het lijkt me een voorstel om de vingers rechtshandig mee af te likken zou premier Rutte moet denken.

Dus Voorwaarts Mars, Hillen. LINKS, RECHTS, LINKS, RECHTS,

PS. Heb ik de JSF (de nalatenschap van de Lijst Pim Fortuijn) al benoemd in dit betoog? Nee, misschien zijn er sterke rekenkundigen en boekhouders die de minister op dit vlak bij kunnen bijpraten.

En hoe doen de andere buren het? In Westervoort

Na Duiven was gisteren grote broer Zevenaar aan de beurt, nu kijk ik naar de websites van de politieke partijen in Westervoort. Zijn de websites up-to-date qua communicatie naar de burgers van Westervoort of zijn het niet de visitekaartjes die een website zou kunnen zijn. Ik kijk, evenals bij de gemeenten Duiven en Zevenaar, naar de informatie die de partij verstrekt ten aanzien van het actuele nieuws. Ook vind ik het interessant om te kijken of een toevallig geïnteresseerde veel heeft aan de agenda van de politieke beweging zelf. In Duiven en Zevenaar waren er enkele positieve uitzonderingen, maar over de hele linie zou ik, mocht ik cijfers uitdelen, toch veel onvoldoendes hebben moeten geven. Het idee voor dit onderzoekje kreeg ik door een bezoek aan een collega blogger uit Raalte (Roalte.net). Ik gebruik de websites zoals ze zijn aangegeven op de officiële website van de gemeente Westervoort.

Resultaten van de gemeente Duiven

Resultaten van de gemeente Zevenaar.

CDA

Bij het kopje nieuws zijn bij het CDA in ieder geval vier items weergegeven in 2011, hoewel er twee met de provinciale verkiezingen te maken hadden, is het meest recente nieuwsonderwerp (30 maart 2011) de standpuntbepaling van het CDA Westervoort ten aanzien van herindeling in de Liemers. Wat de agenda betreft, kan gesteld worden dat deze nadrukkelijk aanwezig is, maar er staat niets ingevuld. Bovendien loopt de agenda tot maart 2010.

VVD

Ook het meest recente nieuwsonderwerp bij de VVD is een artikel over de Liemerse herindelingsperikelen. (eind maart 2011) Verder wordt er melding gemaakt van een aantal organisatorische vergaderingen. Uit het archief blijkt dat de communicatie via de website in bijvoorbeeld 2010 frequenter is geweest. De agenda is duidelijk bijgewerkt. Opvallend is dat de fractievergaderingen niet vooraf staan gemeld, maar wel achteraf worden bijgezet in de agenda.

GroenLinks

Direct op de openingspagina van de website staan een aantal artikelen die GroenLinks belangrijk vindt om met de lezer te communiceren, waaronder uiteraard ook de herindelingsdiscussie. Opvallend is een terugblik op 2010. De gemeenteraadsvergaderingen zijn verwerkt in de agenda van GroenLinks, andere zaken op lokaal niveau staan niet vermeld.

PvdA

Met enige regelmaat informeert de PvdA Westervoort de lezer op de standpunten en meningen vanuit de partij. Na de herindelingsdiscussie is op 1 april 2011 al een nieuw stuk over bezuinigen in Westervoort geschreven. Ik heb daarentegen mijn best moeten doen om een agenda te vinden op de site, zonder resultaat helaas.

D66

De lokale nieuwsitems zijn ook op de D66 site te vinden, alleen de lezer moet niet vies zijn van oud nieuws, want het laatste dateert van maart 2010. Ook de voor de agenda is men bij de democraten blijven steken in 2010.

Hoe doen de buren het, in Zevenaar?

En hoe zullen ze het doen bij de buren. Een prangende vraag in meerdere situaties, maar het gaat nu over de communicatie op de website tussen lokale politieke partijen en hun burgers. Via een collegablogger uit Raalte (Roalte.net) kwam ik op het idee. Dat doen we ook voor Duiven was mijn eerste ingeving. En zo gezegd zo gedaan. En waarom niet eens kijken bij de buren in Zevenaar. Hoe actueel zijn de websites van de politieke partijen aldaar? Ik kijk dan vooral naar het laatste nieuws en de aanwezigheid van een deugdelijke agenda. Ik weet niet of het de gemiddelde burger interesseert wat hun partij op het world wide web presteert, maar ik zie er toch een visitekaartje in. De websites van de partijen zijn geplukt van de officiële gemeentelijke website. Uiteraard zal ik alle partijen per mail op de hoogte stellen van mijn blogje. Bovendien probeer ik via twitter er ook nog enige ruchtbaarheid aan te geven.

Resultaten van de collega’s in Duiven

Resultaten van de collega’s in Westervoort

Lokaal belang

Meteen zoekend naar het laatste nieuws, hé 1 april nog. Nadere beschouwing leert dat het ging om de eerste van april 2010 en dat is geen grap. Planstudie derde Spoor door Prorail was het onderwerp. Ja, op de voorpagina wordt de halvastenoptocht genoemd op 7 maart. Was het toen geen carnaval, dus dat nieuws is ook niet van dit jaar. Een specifieke (vergaderagenda) kon ik ook niet vinden, of het moeten de vergaderingen zijn die netjes overgenomen zijn van de gemeentesite.

CDA

Er is een agenda, duidelijk en overzichtelijk, maar niet ingevuld. Het laatste nieuws dateert van 15 maart 2011 en heeft ook duidelijk betrekking op de actualiteit en de standpuntbepaling van de partij ten aanzien van de raadsvergadering van 23 februari 2011.

PvdA

Op een oogopslag is te zien dat er in de maand maart in ieder geval na de verkiezingen drie keer gecommuniceerd is met de lezer. Het laatste bericht dateert van 30 maart 2011, waarin de sociaaldemocraten in Zevenaar hun visie geven over de geldbesteding ten aanzien van de kerk in Giesbeek. De agenda is actueel, maar hoe symbolisch voor de PvdA, loopt slechts tot 1 mei 2011.

VVD

Onder het kopje actueel kom ik terecht bij 30 juli 2010 en dat is niet bemoedigend. De agenda heeft twee Algemene Ledenvergaderingen in verschiet. Maar zelfs de fractievergaderingen of lokale partijbijeenkomsten kan ik niet vinden. De afdeling van de VVD behelst wel twee gemeenten, naast Zevenaar, ook Rijnwaarden.

D66

D66 bedankt de kiezers voor hun steun ten tijde van de provinciale verkiezingen, maar verder actueel nieuws is er niet te vinden nadien. Het laatste echte nieuws gaat over de motie ten aanzien van de BAT (30 januari 2011). De agenda is nadrukkelijk zichtbaar, maar niet ingevuld.

Sociaal Zevenaar

Bij het zoeken van de site van Sociaal Zevenaar kom ik terecht bij een ‘collega’ blogger (WordPress) en constateer frequent bijgehouden actualiteiten. De optie ‘reageren’ is echter uitgeschakeld. Een agenda is niet te vinden, maar de subtitel van het blog/site maakt dit goed namelijk: ‘We streven naar eenheid in hoofdzaken, vrijheid in bijzaken en liefde in alles”. (Maldenius)

SP

De SP site van Zevenaar is geïntegreerd in de landelijke site van de partij. Het laatste nieuws van de SP betreft de kosten van het gemeentehuis in hun gemeente. Het bericht is van 15 maart 2011. Op deze site is geen agenda te vinden.

GroenLinks

Het laatste nieuws is de aankondiging van de provinciale verkiezingen. Daarvoor prijkt een specifiek GroenLinks-thema van januari 2011, even goed kijken, nee toch van een jaar ervoor nog. De link van de agenda werkt goed, maar is verrassend leeg.

En wat zijn onze lokale bestuurders van plan in Duiven?

Als enthousiast blogger over heel veel zaken, maar ook politiek, kijk ik nog wel eens bij collega bloggers in de keuken en vond bij Roalte.net een onderzoekje over de actualiteit van de websites van politieke partijen op lokaal niveau. Dat moet voor Duiven dan ook maar even gebeuren lijkt me dan. Ik baseer me daarbij op de links die de gemeente Duiven op haar site heeft staan. Uiteraard zal ik alle betrokken partijen berichten van mijn bevindingen.

Inmiddels ook een onderzoekje bij de buren in Zevenaar

Alsmede bij de buren in Westervoort

Resultaten voor Duiven:

CDA

Bij het CDA dateert het laatste nieuws van 28 februari 2011. Op die dag verschenen er twee berichten over actuele zaken namelijk de windmolens in ’t Broek en nieuws inzake Huize Welleveld. Nieuwsbrieven zijn er bij het CDA niet te vinden over eerdere berichten. En voor het plannen van je agenda, kom je met de CDA agenda ook niet erg ver. Eén vergadering van 4 april 2011 staat vermeld, maar verder gaan ze bij het CDA blijkbaar uit van flexibele geesten, die à la minuut worden opgeroepen voor ingelaste vergaderingen, want na 4 april is de agenda helemaal leeg. Niet erg uitnodigend voor passieve leden, belangstellenden of aspirant leden.

GroenLinks

GroenLinks Duiven meldt kort over de samenwerkingsvergadering van de verschillende Liemerse gemeenten. Het nieuws daarvoor is van een maand eerder, te weten 23 februari 2011 toen ze een Linde plantte om de doortrekking van het tracé A15 tegen te gaan. Zou er tussendoor niets gebeurd zijn? En wat de Groenlinksers verder gaan doen, blijft voor de buitenstaander een groot geheim. Of er moeten andere wegen gevonden worden dan de website om erachter te komen. De agenda op de website is namelijk helemaal leeg.

Lokaal Alternatief

De agenda tot aan de zomervakantie is erg duidelijk bij Lokaal Alternatief. Op de homepage staat in ieder geval iets over de carnaval van de eerste week van maart 2011, met daarboven twee stukjes over de aanwijzing van natuurgebieden in relatie met de doortrekking van de A15 en een stuk over de Verordening Leerlingenvervoer. Een datum zou handig zijn geweest. Op de site zijn een aantal Pdf bestanden te vinden vanaf november 2010. Het vermoeden bestaat dat de site nog niet zo oud is.

ProDuiven

Agenda is goed aanwezig en qua standpunten over actuele zaken is er wekelijks wel iets te melden vanuit deze partij. Het meest recente bericht is zelfs van 1 april 2011.

PvdA

Voor de onbekende volger maakt de PvdA er een potje van. De agenda is niet in te zien. Actuele standpunten zijn niet beschreven en het laatste bericht dateert van 21 december 2010. Daarvoor was het ook al weer een half jaar geleden.

SP

De SP site van Duiven is geïntegreerd in de landelijke site. De regionale / lokale items betreffen nog de provinciale verkiezingen en teleurstelling over de Gelderse formatie. Andere informatie is voor een vluchtige lezer niet te vinden op de site. Ook geen agenda, wel veel landelijk nieuws uiteraard.

VVD

Op 28 maart 2011 bericht de VVD hun standpunt over de herindeling binnen de Liemerse gemeenten. Er is een duidelijke agenda aanwezig. Iedere maand verschijnt er wel een bericht over een actueel lokaal item.

Wandelen rond de hoogmis. Stephanuskerk te BORNE

 

 

INLEIDING

Het is weer eens nodig, een wandeling rond de hoogmis. De laatste keren betrof het wandelingen op plekken waar ik op vakantie was, maar een actieve wandeling vanuit de thuissituatie is langer geleden. De winterse weersomstandigheden laten een autorit toe. De zon schijnt zelfs tegen soms donkere luchten, hetgeen prachtige plaatjes met eigenaardige lichtvallen oplevert langs de A1 richting Twente. U moet het maar van me aannemen, want foto’s heb ik er niet van.

De ‘wandeling’ gaat naar Borne, het hart van Twente, maar ongetwijfeld zullen meer trotse Twentse dorpen zichzelf die eigenschap toedichten. Borne, de geboorteplaats van mijn vader en al zijn broers en zussen. Mijn grootouders bestierden een kleine supermarkt en alle jeugdverhalen van mijn vader vinden hier plaats. De kerk nam (en neemt) nog steeds een substantieel deel in als het zijn verhalen uit de oude doos betreft. Er woont niemand meer van de familie en dat is eigenlijk onbegrijpelijk, want Borne is best een aardige plaats om te wandelen. In mijn optiek een typische Twentse plaats qua atmosfeer en architectuur. Beide eigenschappen kan ik niet eens bondig omschrijven, maar, het is gewoon Twents.

De derde kaars van de adventskrant is aangestoken vandaag.

DE STEPHANUSKERK

Midden in Borne staat de Stephanuskerk, gebouwd in de jaren tachtig van de negentiende eeuw. Een van de vele kerken die juist in die periode van bloei van de katholieke kerk in Nederland is gebouwd. Met het huidige referentiekader zou je verwachten dat het een economische bloeiperiode moet zijn geweest, want veel bouwen, betekent dat het economisch goed gaat. De katholieke kerk ging het in ieder geval goed in die periode en ook in Borne. Zo goed zelfs dat een tweede katholieke kerk vijftig jaar later noodzakelijk was. Mijn vader herinnert zich de bouw van de zusterkerk in Borne, de Theresiakerk, nog goed.

TIPJE VAN HET RIJKE ROOMSCHE LEVEN

De Stephanuskerk te Borne, middelpunt van het dorp, maar voor mijn vader, als ik zijn verhalen mag geloven, vaak een lijdensweg, met meerdere diensten op zondag.

‘Toch zal hij als klein jongetje in ieder geval vroom en erg katholiek zijn geweest, want hij wenste Paus van Borne te worden of in ieder geval bisschop. Het is er niet van gekomen, maar mijn grootouders konden tevreden zijn, het Roomsche gezin heeft in ieder geval één priester afgeleverd, met daarbij de nadruk op ‘konden’.

Na enige jaren een priesterleven in Brazilië te hebben doorgemaakt, lonkte het wereldse leven, mogelijk vooraf gegaan aan twijfels aan de Roomsch katholieke leer. Dat vertelt het familieverhaal voorlopig nog niet, in ieder geval niet aan mij.

De kerkgang was vaak een gruwel voor mijn vader, want als oudste zoon van een kruidenier was hij samen met zijn broers en zussen, ook tijdens de kerkdiensten, het uithangbord van de winkel. En zekerheid voor voldoende klandizie was naast het bieden van kwaliteit, vooral ook het zijn van een vroom katholiek gezin. Misdragingen, hoe miniem dan ook, vaak geklikt door andere kerkgangers, werden door mijn grootvader op niet mis te verstane wijze gecorrigeerd.

Als kruideniersgezin behoorde je niet tot de notabelen van het dorp, maar enige status had je zeker en dat uitte zich door het bankrecht dat je je moest verwerven in de kerk. Je zat niet vooraan, maar zeker niet achterin. Een lege plek tijdens de mis leverde vragen op van de gemeenschap.

Misdragingen moesten bovendien verteld worden aan de biechtvader, want zonder een schoon geweten geen communie. En als vrouwen niet ter communie gingen, dan wist de hele gemeenschap dat er binnen onafzienbare tijd een nieuwe kerkgenoot op komst was. In die tijden, jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw was het nog: ‘Gaat heen en vermenigvuldig u.’ Dat hiervoor acties ondernomen moesten worden die voor vrouwen zondig waren en dus biechtplichtig, werd als vanzelfsprekend aangenomen, er is immers maar één Heilige Maagd Maria. Voor mannen gold een soortgelijke plicht overigens niet.

En verzaken van je eerlijkheid tijdens de biecht was er niet bij, want hoe veel rozenhoedjes als genoegdoening ook gebeden moesten worden, de straf van de Allesziende was nog veel draconischer. Het vagevuur, hel en verdoemis speelden mogelijk een vooraanstaande rol. De boetvaardigheid was dus groot, maar dat is in de loop der jaren belangrijk minder geworden bij mijn vader (en zijn broers en zussen.)’

 De biechtstoel, volgens welingelichte kringen nog op dezelfde plaats.

DE ‘WANDELING’ NAAR DE KERK

Een kleine honderd kilometers moeten afgelegd worden om Borne te bereiken. Dat kan in alle rust en ik verheug me op het programma ‘Vroege vogels’ op Radio 1. Dat geeft zo’n lekker solidair gevoel als je rond negen uur als een van de weinigen op de weg bent. Ik kom het programma binnen als het over de mergelgrotten in Zuid-Limburg gaat. Pleitbezorgers voor het behoud van de grotten, willen dat deze ondergrondse landschappen een beschermde status krijgen. Een van hun argumenten is ook de kunstuitingen door Jezuïeten gemaakt aan het begin van de twintigste eeuw.

‘Ik vind het goed.’

Eigenlijk zit ik te wachten op het volgende onderwerp, maar het hele uur staan de mergelgrotten centraal. Een tegenvaller, ik had gehoopt om meer contemplatieve onderwerpen van het nog immer populaire radioprogramma. Ruim op tijd arriveer ik in Borne om nog wat foto’s te maken en naar het grootouderlijk huis te lopen. Zo kan ik me een voorstelling maken van de kerkgang naar de Stephanuskerk, toentertijd.

  Grootouderlijk huis en de weg naar de kerk

Eenmaal binnen valt me het licht op, terwijl de neogotische kerk alleen maar glas-in-lood ramen heeft, die volgens mij beperkt licht doorlaten. De aangebrachte partijen elektrische verlichting, maakt het kerkgebouw helder, zonder kil te worden. In combinatie met de kleurrijke glas-in-loodramen, oogt het gebouw in deze adventperiode feestelijk. Dit moeten ook anderen gedacht hebben, want meer dan honderd gelovigen, weliswaar veelal zestigplussers, maar ook een enkel kind en/of jongere, bezochten de dienst. Dat heb ik bij menig wandeling wel anders meegemaakt. Het grote nadeel van niet alleen in een kerkbank te kunnen zitten, is het ontbreken van volledige anonimiteit. De dame naast me kijkt menigmaal naar haar schrijvende medekerkganger. Gelukkig ziet ze ook dat het ‘staan, knielen, mee prevelen en de communie’ gewoon werd ondergaan door haar buurman. Zelf een bijdrage aan de collecte ontbreekt niet.

DE KERKDIENST

Tijdens de dienst heb ik weinig opvallende zaken waargenomen. Er is een gemengd koor dat af en toe zelfs een Latijns ‘moppie’ ten gehore brengt. Borne heeft nog de luxe van twee misdienaars die pastoor van der Sman bijstaan. Een koster en een voorganger van de Eerste Lezing completeren het personeel ten tijde van de dienst. De vrouw die deze lezing voordraagt (Jesaja 35, 1-6a.10) ontlokt me nog een enorme glimlach. Haar tekst begint met:

‘Zo spreekt de Heer:’

En de wijze waarop de ‘o’ van ‘zo’ uitgesproken wordt was wel zòòòòò onvervalst Twents, prachtig gewoon, want ‘Zo spreekt immers een Twentse.’

Een kleine meid van ongeveer 7 of 8 jaar met de naam Loes, leest ter gelegenheid van de derde adventzondag een gedichtje voor. Zij is samen met, volgens mij de zoon van de koster, de enige minderjarige in de kerk. Wel wordt de dienst gevolgd in het parochiehuis door kinderen met behulp van een pastor, die mogelijk een eigen draai aan de sobere dienst zal geven. Ik kan het u niet vertellen, ik was er niet bij.

De soberheid van de dienst moet vertaald worden met volledige herkenbaarheid mijnerzijds. De gebeden en woordkeuze ken ik uit mijn eigen jeugd (als misdienaar) en met weinig moeite gaan de laatjes in mijn geheugen open. En als er op het eerste gezicht geen opvallende zaken tijdens de dienst gebeuren, mensen allemaal in hun rol blijven, dan rest mij slechts de preek om inhoudelijk te bespreken, want die is volgens mij iedere zondag anders en vaak de persoonlijke boodschap van de pastoor. Nee, deze dienst was in mijn optiek een typische katholieke mantra en er is natuurlijk niets mis met een mantra om naar binnengekeerd de zondag te starten.

De preek

In de preek komen meer wereldse zaken ter sprake, al zal iedere pastoor mogelijk terecht opmerken dat ook de Bijbelse teksten per definitie actueel zijn. Echter taalgebruik is niet altijd up-to-date en de vertaalslag naar het hier en nu niet altijd eenvoudig. De preek is voor mij vaak een houvast van de sfeer van dat moment of in ieder geval van de pastoor. Na aanleiding van het evangelieverhaal vraagt pastoor van der Sman zich af hoe wij zouden hebben gereageerd op (de komst van) Jezus. Zouden wij vol verlangen zijn geweest? Hij maakt het vergelijk met het verlangen van kinderen rondom de Sinterklaastijd. Dat verlangen van de kinderen is gelijk aan het verlangen naar de geboorte van Jezus, de adventperiode dus. Maar het verlangen van kinderen gaat vaak gepaard met ongeduld of erger nog, ontevredenheid. Het moet beter, groter en sneller. Onwillekeurig moet ik denken aan een stukje cabaret van Youp van ’t Hek, die deze problematiek ook beschrijft.

Ik ben het eens met de pastoor, maar vind daarbij de kinderen slechts exemplarisch voor de hele maatschappij. Gelukkig komt hij meteen ook met een voorbeeld van het ongeduld bij de bakker, bij wie de keuze voor twintig broden nog niet voldoende is. Hij zet dit af tegen de nooddruftigen elders in de wereld. Pastoor van der Sman wil dat ook benadrukken ter gelegenheid van zijn 25 jarig priesterschap in januari 2011 om geld in te zamelen voor projecten in Sri Lanka. Ik denk dat maar weinigen de pastoor ongelijk zullen geven in het meer, beter en sneller in de Westerse wereld. Nu de daad nog bij het woord voegen.

‘Dat is de oude Stephanuskerk, maar dat weten niet zoveel mensen meer in Borne. Deze kerk is al sinds mensenheugenis in gebruik door de Nederlandse Hervormden.’

WANDELING TERUG

De kerk loopt vrij snel leeg, dus de gelegenheid om de laatste foto’s te schieten. Ik word gewezen op de mogelijkheid om vanaf het in onbruik geraakte kerkkoor een foto te maken. Ik benader daarvoor de koster (volgens mij) die de sleutel ophaalt.

Op weg naar de auto zie ik de andere katholieke kerk en maak een foto om het Rijke Roomse leven van Borne in vroeger tijden te symboliseren. Na afloop rijd ik naar mijn ouders voor een kop koffie en op de radio gaat het nog steeds over de mergelgrotten in Zuid-Limburg.

Het is trouwens maar goed dat ik mijn vader consulteer over mijn wandeling rondom de hoogmis in Borne.

‘Dat is de oude Stephanuskerk, maar dat weten niet zoveel mensen meer in Borne. Deze kerk is al sinds mensenheugenis in gebruik door de Nederlandse Hervormden.’

 

Andere wandelingen:

Hoe het begon; H. Remigius, Duiven; Andreasparochie, Groessen; Pauluskerk, Raalte; Abdij Sion, Diepenveen; Werenfriduskerk, Westervoort ; St. Antonius Abt Parochie, Loo; St. Stevenskerk, NijmegenMartinuskerk, Twello ; St. Mary -Star of the Sea Church, Hasting (GB); Ned. Herv. Kerk, Achlum; Kölnerdomkirche, Keulen; Stephanuskerk, Borne ; Vrij Katholieke Kerk ChristusPantocrator, Raalte, Stephanuskerk, Heel

Alle boekervaringen van Sprakeloos bij elkaar

Boeken lezen, voor mijn bovenal een prettig tijdsverdrijf. Soms wordt ik er ingezogen, soms koester ik de taal en soms ‘slechts’ tijdspassering. Maar ik vind er altijd wel iets van of het nu literair is of niet. Geheel losgekoppeld van de eisen van de middelbare school beoordeel ik mijn leesvoer. In de volle overtuiging dat mijn eigen socialisatieproces hier debet aan is en vooral ook mijn eigen beperkingen. Het mag de pret niet drukken om cijfers uit te delen.

NB: Nu ook alle filmbeoordelingen te vinden

 

Mijn kleine Waanzin / Jan Brokken                                                                            7+

Winter in Madrid / C.J. Sansom                                                                                   8-

Een keukenmeidenroman/ Kathryn Stockett                                                        7,5

Harry Potter en de relieken v.d. dood /J.K. Rowling                                           7,5

De nazi en de kapper/ Edgar Hilsenrath                                                                    8-

Afrika / Jan Brokken                                                                                                         7,5

Pauperparadijs / Susanna Jansen                                                                              7,5

De Schaduw van de wind / Carlos Ruiz Zafón                                                          8+

De overgave / Arthur Japin (Na 200 pag. opgegeven)                                          5-

Erasmus en het poldermodel / Herman Pley                                                           7

Het woeden der gehele wereld / Maarten ’t Hart                                                   8-

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel                                                          8,5

De hand van mijn moeder / Nafisa Haji                                                                     7+

Knielen op een bed violen/ Jan Siebelink (na 250 pag. opgegeven)               5

Kleine landjes -berichten uit de Kaukasus / J.B. Cortius                                    7

Caesarion / Tommy Wieringa                                                                                        8

Harlekino / Tessa de Loo                                                                                                 8-

Grijze Zielen / Philippe Claudel                                                                                    8

Het Rozeneiland / Sanne Terlouw                                                                                7

Brug der Zuchten / Richard Russo                                                                                8-

Het diner / Herman Koch                                                                                                 7+

IJskastmoeder / Janneke van Bockel                                                                         7,5

God is Gek / Kluun                                                                                                               5

Duel / Joost Zwagerman                                                                                                   6,5

De hand van Fatima / Ildefonso Falcones                                                                 8-

Het zwijgen van Maria Zachea / Judith Koelemeijer                                             7,5

God’s Gym / Leon de Winter                                                                                            7+

Zoete Mond / Thomas Rosenboom                                                                                 7,5

Eenzaamheid van de priemgetallen / Paolo Giordano                                          8-

 De verborgen geschiedenis van Courtillon / Charles Lewinsky                         8

River van Vergetelheid / Philippe Claudel                                                                 8+

Het spel van de engel                                                                                                           7,5

Quadriga / F. Springer                                                                                                          7-

Sonny Boy / Annejet van der Zijl                                                                                       7,5

Dienstreizen van een thuisblijver/ Maarten ’t Hart                                                    8

De Kraai / Kader Abdolah                                                                                                   7,5 

 Mannen die vrouwen haten / Stieg Larsson                                                                8,5

De vrouw die met vuur speelde / Stieg Larsson                                                          8,5

Gerechtigheid / Stieg Larsson                                                                                               8

Verlovingstijd / Maarten ’t Hart                                                                                        7,5

Een Asielverhaal in Nederland/ Mahmoud Kamarzadeh                                          8

Baltische Zielen / Jan Brokken                                                                                            8-

Een keukemeidenroman / Kathryn Stockett                                                          7,5

Congo, een geschiedenis/David van Reybrouck                                                            8

Het lot van de familie Meijer/ Charles Lewinsky                                                        8,5

Reizen zonder John/ Geert Mak                                                                                       8+

Vijftig tinten grijs/ E.L. James                                                                                              5-

Papegaai vloog over de IJssel/ Kader Abdolah                                 8+

Het achtste leven (voor Brilka) / Nino Haratischwili                     9+