Begrip, van de dag (134) Ratio gewogen

 

 

 

RATIO GEWOGEN

 

Bovenstaande foto kwam langs op Twitter. Ik stopte met scrollen en keek aandachtig naar de tekst. De hele dag heb ik aan deze tekst gedacht. Als je het zo naast elkaar zet is het een raar fenomeen. Enorme (geld)verslindende trajecten om leven op Mars te vinden, water op Pluto en ondertussen kijken we in de zwarte gaten of we mogelijk aliens ontwaren. Tegelijkertijd breken we inderdaad onze eigen planeet af. Misschien is de boerensloot bij u in de buurt schoner dan twintig jaar geleden, maar de plastic soep in de oceaan schijnt heel erg te zijn. En naast de vervuiling zijn we ook bezig elkaar rechtstreeks af te slachten middels een enorm militair complex waarvoor we allemaal betalen en slechts weinigen geld verdienen.

Nu heb ik niet de hele dag gedacht over het zelfvernietigende vermogen van de mens of aan de betaling om die zelfvernietiging mogelijk te maken. Dat is te veel voor een mens om de hele dag over na te denken. Ik dacht meer aan de ratio erachter, de tegenstrijdigheden, maar vooral ook het afwenden bij mezelf van die tegenstrijdigheden. De ratio is een raar begrip. Ik vraag me af hoe ratio-gedreven zijn we eigenlijk? Waar we goed in zijn is om ons gedrag te voorzien van een plausibel verhaal om het te rechtvaardigen. Dat doen we in het groot, maar ook in het klein. Hoe hard vergoelijk ik mijn verslavingsgedrag ondanks de kennis van het vernietigende vermogen? De ratio is ‘a bitch’.

Met het wegen van de ratio las ik vandaag het nieuws. Eerst viel me een column van een blogster op, een noodkreet over onze onchristelijke houding ten aanzien van mensen in nood. Honderdduizend (Europees) politieke argumenten worden gehanteerd om vooral niets te doen. De ratio aan het werk. Toen viel me een bericht op over de vijfde ‘verjaardag’ van de oorlog in Syrië. De Tweede Wereldoorlog duurde ook vijf jaar voor ons in Nederland! Probeer die twee oorlogen eens met elkaar in verband te brengen! Boekenvol over ‘onze strijd’ tegen de nazi’s en nu? Wat kunnen we met de complexe strijd waarin we toch echt deel van uitmaken. Van een andere orde is een berichtje van een lid van de Partij van de Dieren die het Dolfinarium in Harderwijk aanklacht vanwege seksueel misbruik van dolfijnen. Ook deze dame zal ongetwijfeld rationele gronden hebben om het aftrekken van dolfijnen te verbieden. Tja!!!

Begrip, van de dag (133) Gifgroen

20160305_150224

 

GIFGROEN

 

En dan vind je jezelf op zaterdagmiddag terug in de Ikea, my all time favorite. Het doel was duidelijk, een kast of andere opbergruimte voor de slaapkamer. Niet voor de kleding, maar voor alle andere zaken die ook een plek dienen te hebben. De huidige kast heeft het begeven, dus we moeten. Of beter gezegd ik moet en mijn levensgezellin mag met de belofte dat we alleen gaan zoeken naar de gewenste kast. Een vrouw, een vrouw, een woord een woord, we hebben gericht gezocht maar wel de hele Ikea doorgelopen. Eerst moesten we stelling 24, vak 26 onthouden. Die werd vervangen door stelling 4, vak 5, toen weer een andere en we besloten te kiezen voor toch de eerste. Wat was ook al weer de stelling waar we wezen moesten?

Binnen een uur doolden we gericht naar de stellingen in de wetenschap dat ik die middag iets in elkaar zou knutselen om onze slaapkamer een ander aanzien te geven. Meestal lukt dat me uiteindelijk, het humeur wil echter nog wel eens achteruit hollen. “We kunnen ook nog even bij de koopjeshoek kijken.” Met dubbele gevoelens liep ik mee. Aan de ene kant nog langer binnen bij de Zweedse meubelgrutter, maar als er iets stond dat al in elkaar geflanst is, heb ik de rest van de middag vrij. En daar stond hij daadwerkelijk, gifgroen en lelijk te wezen, voor slechts veertig procent van de originele prijs. Ik dacht strik erom heen en wegwezen. Het gevaarte hebben we snel op een karretje geladen. Moeder de vrouw moest nog terug de winkel in om de passende accessoires om te wisselen.

Ondertussen stond ik schaapachtig de niet aflatende rij klanten op weg naar de kassa te observeren. Wat een familiegeluk liep langs mij en mijn opbergmeubel. Maar ze keken ook naar mij met een mengeling van onbegrip en medelijden. Wie koopt er nu zo’n lelijk ding zonder zich te schamen? Je ziet het ze denken, de een na de andere. Ik op mijn beurt oordeelde ook geringschattend over de inhoud van hun wagentjes met ladingen vol Hörby’s, Billy’s en niet nuttige Utufrutans. Maar ik hoef geen schroefjes te tellen of een onbegrijpelijke routebeschrijving te doorgronden. Met een relaxed muziekje op de achtergrond hebben we de slaapkamer een kleine facelift gegeven. We zijn tevreden over het resultaat.

(Dit was eigenlijk het begrip van gisteren, maar nu is het resultaat pas klaar)

20160306_141936

Begrip, van de dag (132) Toverpaal

20160306_094936

 

 

TOVERPAAL

 

En het leven heeft weer een hele andere wending gekregen, met nieuwe mogelijkheden, maar misschien ook wel met nieuwe frustraties. Sinds gisteren hebben wij de toverpaal gekocht, een dingetje dat echt alles kan. We hebben hem gekocht bij de MediaMarkt, niet bij Christien Le Duc, voor mensen met een zondige kronkel die dat soms dachten. Na jarenlang gekloot met snoertjes die niet weggewerkt konden worden door iemand met twee linkerhanden, periodes zonder muziek zelfs en behelpen met oordopjes, hebben we nu een eenvoudige box voor slechts €39, – waarmee we alle muziek en radio programma’s kunnen beluisteren die we willen.

Het biedt ongekende mogelijkheden. Met een telefonisch abonnement op Spotify komt de wereld van muziek nu bij ons thuis. De toverpaal is gemakkelijk te verplaatsen, werkt minimaal 6 uur voor dat het opgeladen moet worden. Straks gaan we de een nieuwe kast inrichten op de slaapkamer. U raadt het al, met passende muziek. Ik had zelf “Men at Work” in gedachten, maar dat kan ter plekke nog veranderen. Een tuinfeest deze zomer, geen probleem, we kunnen een setlist klaarmaken en we zijn verzekerd van urenlang muziekplezier op de achtergrond, of dansmuziek voor de liefhebber. Zelfs op vakantie biedt de toverpaal nieuwe dimensies.

Het afstellen, instellen en finetunen is nog wel een dingetje, maar met twee eigentijdse zoons lukt dat uiteindelijk best wel. Je moet het onbegrip en nauwelijks verholen arrogantie gewoon even op de koop nemen, maar sinds vandaag zijn we dus voorzien van de toverpaal in huis. Vanochtend lekker ontbeten met Vivaldi’s Vier Jaargetijden, maar we hadden ook kunnen kiezen voor Vroege Vogels op Radio 1. Met Bluetooth kan alles, ik begrijp er niets van, maar dat heb ik al met elektriciteit en dat is van de 19e eeuw. Zodra ik weet hoe de knopjes moet beroeren, kan ik met de toverpaal overweg.

Begrip, van de dag (131) Battle between the sexes

 

 

 

BATTLE BETWEEN THE SEXES

 

,,Pas op, daar lopen Xantippe de Ka, Betty de Tang, Giftige Greetje en de rij wordt gesloten door Hannah met haar op de tanden!”
Ik word gewaarschuwd door mijn onafscheidelijke wapenbroeders in een verschrikkelijke oorlog. Het volgende ogenblik verandert de ogenschijnlijke rustige omgeving in een waar slagveld. Ik vloek, ren achter een van die afzichtelijke heksen om ze een kopje kleiner te maken. Het moet maar eens afgelopen zijn. Met een laatste krachtsinspanning, lukt het net niet om mezelf tot oorlogsheld te verklaren. Badend in het zweet word ik wakker en besef dat ik gedroomd heb. Over de oorlog tussen Mars en Venus. Dat is raar! Ik realiseer me dat ik de avond ervoor ziek naar bed was gegaan, maar waarom deze droom?

Ik laat de vorige dag de revue passeren en herinner me een interview met een wetenschapper van de Universiteit van Groningen, Brechtje Wertheim. Samen met haar collega’s onderzoekt zij het paargedrag van fruitvliegjes oftewel de Drosophillia’s. Ik herinner me die naam nog van de middelbare school toen we fruitvliegjes moesten sorteren bij de geneticalessen. Brechtje Wertheim onderzoekt dus het paargedrag. Ze gooien de mannetje en vrouwtjes bij elkaar en op het moment dat de aantrekkingskracht tussen twee vliegjes dreigt, worden ze apart genomen en geobserveerd door de dames en heren van de universiteit alsof ze in een louche seksbioscoop zitten. Een ware pornoshow volgens de wetenschapster die niet onder stoelen of banken steekt dat ze het heel spannend vindt. De paring duurt wel 10 tot 20 minuten, ik heb wel eens gemiddelden gehoord bij de mens die niet in de buurt komen.

Maar er is recent meer bekend over de drosophillia’s, ze manipuleren waar je bij staat. Er is in de fruitvliegjesmaatschappij een evolutionaire oorlog gaande tussen de mannetjes en vrouwtjes. List en bedrog regeert, er wordt gesjoemeld met aantrekken en afstoten. Vrouwtjes laten zich nemen, maar gebruiken niet altijd het sperma, maar wel het zaadvocht waarin allerlei substanties bevinden waarvan ze sterker worden. Mannetjes met een minder libido hebben daarentegen weer spannend zaadvocht dat andere mannetjes op afstand houdt, zodat hun spermacellen alsnog voor de reproductie gaan zorgen. Een ware chemische oorlog bij deze lullige insecten. Je verwacht het niet, maar ik vind het reuze interessant om te horen. Ik hoef er niet van te dromen, of is er toch iets gaande in de wereld van mijn soort dat ik nog niet goed kan doorgronden?

 

Voor het interview, volg de link (bij minuut 49 en 39 seconden) Echt heel interessant.

Begrip, van de dag (130) Het land van Rutte

 

 

 

HET LAND VAN RUTTE

 

Al weer de derde aflevering vanavond over ‘het Land van Lubbers’. Dat zijn wij dus, zo’n dertig jaar geleden. Het lijkt me heerlijk om zoiets te maken, want ik heb begrepen dat Ruud Lubbers zelf niet bij de scriptmakers behoorden. Lekker spelen met de actualiteit van toen, grasduinen in de verschillende autobiografieën en andere achtergrondinformatie en dan de mens Ruud Lubbers neerzetten met zijn sterke en minder sterke kanten. De insinuatie van een mogelijk affaire met Beatrix, ze is ook maar een mens van vlees en bloed, lijkt me niet onwaarschijnlijk. Ruud Lubbers hield wel van vlees. Maar niet alleen de schuinsmarcheerder Lubbers en zijn vrouw Ria zijn vermakelijk, ook de hot items van toen. Vandaag kwamen de kruisraketten en de opkomst van Gorbatsjov ter sprake.

Ik zit wel eens te denken hoe zo’n serie er over dertig jaar uit zou zien? Het land van Rutte, we mogen alleen hopen dat Mark Rutte de 12 jaar niet vol zal maken. Wat zullen de persoonlijke clashes zijn tussen de bewindspersonen, zou Rutte ook zo goedlachs zijn onder diens (bijna) gelijken of zal hij ook wel eens met de vuist op tafel slaan? Wat zal onze huidige premier drijven? Was het echt wel nodig de Grieken financieel de duimschroeven aan te draaien? Zal Merkel hem een moedergevoel geven of juist helemaal niet. Welke rare beslissingen moet hij tegen zijn gevoel innemen om te voorkomen dat PVV nog meer macht krijgt? Wie is zijn trouwe gesprekspartner? Wie is zijn grote rivaal binnen het kabinet of binnen de VVD? Hoe zal hij spreken over Willem Alexander, zou hij knipogen naar Maxima of stiekem dromen over een tango met de koningin. Allemaal ingrediënten voor een prachtige soap. Tenminste als Nederland er dan nog een beetje florissant bij staat.

Als we dan op zijn gegaan in een groter geheel van Europa, dan is Rutte een onbelangrijke voetnoot in de geschiedenis. Als we achter dichte grenzen heel hard ons best moeten doen om onze polders een beetje droog te houden, zal de soap er heel bitter en verwijtend uitzien. Misschien is de tsunami van islamieten dan wel een feit en krijgt Rutte zware verwijten dat hij niet naar zijn rivaal Wilders heeft geluisterd. Maar dan zal er geen serie zijn vermoed ik. Wie zal de heimelijke muze zijn voor Rutte die ongetwijfeld op zal duiken? Eerst het land van Lubbers maar afkijken, morgen leven we wel verder.

Begrip, van de dag (129) Schop onder je hol

 

 

 

SCHOP ONDER JE HOL

Ik vrees dat dit een exhibitionistisch stukje gaat worden. Niemand hoeft te vrezen dat er onoorbare foto’s geplaatst worden, maar vandaag werd een donker rafelrandje van mijn gevoelsleven geraakt. Ik hoorde op de radio een interview met een integere mevrouw wiens broodwinning bestaat uit het geven van knuffeltherapie. Mijn ratio zegt dan, het zal wel nodig zijn en er is een markt voor. Met name dat laatste kan ik me voorstellen met de enorme eenzaamheid in het land van individuen en gebrek aan cohesie. Mijn gevoel zegt echter: ,,Dat moet je toch niet willen?” En hiermee toon ik wel een pietsie conservatisme en gebrek aan empathie en zo wil ik liever niet te boek staan.

Ik weet natuurlijk dat aanraken en aangeraakt worden belangrijke facetten in het leven zijn van ieder mens. Natuurlijk begrijp ik dat het totaal iets anders is dan betaalde seks, of liefde zo u wilt. Ook daar is een grote markt voor, hoewel het nog altijd, of misschien weer steeds meer, in de taboesfeer ligt. Maar in geval van prostitutie noemen we het geen therapie. Knuffelen is natuurlijk heel natuurlijk. Ouders knuffelen hun kinderen, vriendinnen knuffelen vaak en veel en zelfs vrienden knuffelen bij begroeting al ziet het er vaak uit als een dreun op de schouder. Een pluche beer of een huisdier kan een vervanging zijn, al zal nimmer het intermenselijke contact hiermee vervangen kunnen worden. Maar betaalt een knuffel krijgen,uiteraard ingekaderd in een therapeutische setting heeft ogenschijnlijk iets triest. En misschien is dat het ook wel, maar soms is de menselijke samenleving heel triest.

Toch bracht het me op een idee, ik zie een andere markt, een tegenovergestelde markt. In mijn optiek zijn er ook genoeg mensen die een schop onder hun hol nodig hebben en dan ook letterlijk een trap onder hun reet. Ik noem het ‘kick the ass-therapie, waarbij therapie wel nadrukkelijk genoemd moet worden anders kan men in verwarring raken en kinky gedachten koesteren. Bij de therapie denk ik echt niet aan zweepjes of plankjes, maar puur aan een stevige uithaal met mijn maatje 45. Uiteraard ingekaderd met vooraf een keurig intakegesprek om nut en noodzaak te definiëren. Ik denk dat er genoeg mensen zijn die af en toe van zichzelf denken dat ze een schop onder hun hol hard nodig hebben, hoop ik. En anders denk ik dat wel en krijgen ze gratis mijn helende therapie.

 

Begrip, van de dag (128) Biologische hertaling van de bijbel

 

 

 

BIOLOGISCHE HERTALING VAN DE BIJBEL

 

Donderdagavond is boodschappenavond, snel met de auto naar de plaatselijke grutter. Vaak luister ik dan naar het programma Kunststof op Radio 1, even vaak luister ik het niet af want koffie, bier en appels moeten gehaald worden. Vanavond was er een interview met Carl van Schaik, bioloog en primatoloog. Hij heeft samen met Kai Michel een hertaling van de bijbel gemaakt. Samen bekijken ze de bijbel vanuit een biologische en antropologisch gezichtspunt. Dat moet ik eens opzoeken, niet beseffend dat het programma opnieuw beluisterd kan worden. Dat heb ik gedaan toen de boodschappen netjes op hun plek stonden. Ongelooflijk interessant om op die manier naar de bijbel kijken.

Ik ben mild katholiek opgevoed en katholieken zijn van nature luie christenen als het om bijbelvastheid gaat. Ik neem genoegen met de tien geboden als leidraad voor mijn leven en zelfs daar permitteer ik me nog een heleboel interpretatievrijheden. En dat is ook goed als ik Van Schaik beluister want de hele bijbel is opgeschreven om de wereld rondom de mens heen te verklaren. Daarmee is religie in zijn visie sterk tijd- en plaatsgebonden. Van Schaik begint bij het begin, de Hof van Eden. In de visie van de primatoloog is de verbanning vanuit het Paradijs niet meer dan een verklaring van de overgang van de jagerscultuur naar de landbouwcultuur. Dit bracht enorme veranderingen voor de mens met zich mee, het bezit werd er mee verklaard, mensen gingen in grotere gemeenschappen wonen en die gemeenschappen kregen meer te maken met overlast van elkaar, maar ook ziektes en rampspoed. Het zoeken naar verklaringen voor zaken die mensen overkwamen en/of die ze niet begrepen, werden vastgelegd en uitgelegd. Met de landbouwcultuur deed ook het monotheïsme zijn intreden.

Met bovenstaande doe ik het interview met Carl van Schaik te kort, laat staan dat het iets zegt over het boek, Het Oerboek van de Mens – De evolutie en de bijbel – dat ik tot een uur geleden nog niet kende, trouwens de auteurs ook niet. Ik wil het beslist lezen. Ik kan me zo voorstellen dat vanuit andere wetenschapsdisciplines of kennisbronnen ook hele creatieve manieren zijn om de bijbel te hertalen. Misschien waag ik me ooit aan de hertaling van de bijbel vanuit het perspectief van de boodschappen doende man. Als je heel creatief bent kun je daar vast een boek mee vullen. Voorwaarde is wel om die bijbel eens goed te lezen.
PS. Voor wie het programma wil beluisteren volg de link. In een tijd van snel, snel, snel is dat onnatuurlijk, zelf een tekst als hierboven is gemiddeld al te lang, maar echt, het is een aanrader.

 

Begrip, van de dag (126) Vies land

 

 

VIES LAND

 

,,Ik vind het stinken in Duitsland. Het is een vies land!”
Het boek van Jan Brokken, De wil en de weg, leerde me het belang van de beginzin voor je verhaal. De eerste zin zet de toon. Nu heb ik nog geen flauw benul waar het verhaal naar toe moet, maar de toon is gezet. Ik zou een ander verhaal schrijven met de beginzin: ,,Het duurde nog tientallen jaren na de hoogtijdagen van het Naturalisme voordat de Freikörperkultur haar intreden deed in Duitsland.” Overigens heb ik geen enkele notie of er daadwerkelijk een verband is tussen het Naturalisme en nudisme uit die tijd. Ik weet wel dat de klankkleur van mijn verhaal anders zou zijn. Datzelfde geldt voor beginzinnen met ‘de fiets van mijn opa’ of ‘Bier en Bratwurst’ of ,,Bernd Hölzenbein besluit na 42 jaar eindelijk zijn voorjaarsvakantie in Zandvoort te vieren.” Dit zou een heel specialistisch zuur stukje proza opleveren trouwens. Ik heb anders besloten. Het stinkt in Duitsland.

Mijn toen vijfjarige zoon wenste in de auto te blijven bij iedere pauze op weg naar verre vakantieoorden. Alleen bij hele hoge nood rende hij onder mijn begeleiding het restaurant van de Rastätte in. Hij wist dat hij niet in de bosjes mocht. Wij als volwassenen weten immers wat de mensheid allemaal kan doen in de bosjes langs de autobaan. Als ouders zagen wij geen kleuterkoppigheid, zijn stemming bleef te goed met het vooruitzicht van een camping in Italië of tussenstop in Zuid-Duitsland met Pommes en Schnitzel. Op de vraag waarom hij niet even zijn benen wilde strekken, gaf hij resoluut antwoord: ,,Ik vind het stinken in Duitsland. Het is een vies land!” Wat wist hij meer dan wij, zijn vader en moeder? Welke wijsheden kon een vijfjarige nu hebben over oorlog, vooroordelen en een voetbalverleden? Er moest wat anders zijn. Onze zoon had besloten dat het stinkt langs de autobaan met zijn benzinedampen, diesellucht en volle afvalbakken. De stank associeerde hij met Duitsland.

De beginzin heeft me tot dusver hier gebracht en nu zal ik het verder ook moeten volbrengen. Het stinkt dus langs de autobaan, mijn gevoelige kereltje is er niet van gediend en heeft zijn conclusies getrokken. Gelukkig is hij verder wars van vooroordelen over onze Oosterburen. Als iedereen, behalve mijn zoon, naar de WC is geweest, de stramme benen heeft losgeschud, de kleffe broodjes zijn weggewerkt en de overvolle afvalbakken ook met onze vuilnis zijn gevuld, kunnen we gaan. Iedereen zit in de auto en dan komt het exclusieve machtsmoment van de chauffeur. Ik herinner me opeens waarom ik juist deze plek had uitgekozen. Gevaar dreigde namelijk, het nicotinegehalte in mijn lichaam daalde zorgelijk. Met gespeelde verontschuldiging zeg ik: Was ich noch zu sage hätte dauert nur eine Zigarette. Met het instappen inhaleer ik de laatste trek en druk de sigaret achteloos uit op de grond. ,,Kom we gaan verder voor de volgende etappe.” De vakantiemuziek wordt aangezet en we zingen mee, behalve de jongste.
,,Nu stinkt het ook in de auto!”

Begrip, van de dag (125) Vliegende spaghettimonster

 

20160220_210348

 

VLIEGENDE SPAGHETTIMONSTER

 

Probeer alles en behoudt het goede. (1.Tessalonica 5:21) Een bijbelspreuk die veel interpretatie-mogelijkheden geeft, want iedereen kan natuurlijk indenken dat er veel dingen zijn die je beter niet kunt proberen. Niet alles hoef je proefondervindelijk te ervaren, dat is beter voor jezelf en je omgeving. Maar met de meer overdrachtelijke interpretatie, toets alles maar wees kritisch heb ik me vandaag gestort op het nieuwste kerkgenootschap in Nederland. Sinds januari van dit jaar is de kerk van het Vliegend Spaghettimonster officieel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Nu ging dat niet vanzelfsprekend, want de kerk moest eerst bewijzen dat het vliegende spaghettimonster bestond. Wijzend op de andere ingeschreven kerken en hun bewijsmogelijkheden, moest de Kamer van Koophandel overstag gaan.

Ik had eerder gehoord van het Vliegende Spaghettimonster. Volgens onbevestigde bronnen zou bij de recente volkstelling in Engeland bijna 1% opgeven lid te zijn van de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster. In 2005 is dit geloof gecreëerd door Bobby Henderson als logische reactie op het creationisme dat in Amerika sterk aftrek vond. Sindsdien is het een van de sterkst groeiende geloofsgemeenschappen. Het Vliegende Spaghettimonster schiep de Aarde in een dronken bui in vijf minuten, het equivalent van de tien geboden zijn de acht ‘liever nieten’ en een volgeling van het Vliegende Spaghettimonster noemt zich een pastafari en eindigt zijn gebeden met ‘Ramen’, een Japans pastagerecht.

Met het moto ‘beproeft alles en behoudt het goede’ is nadere studie van dit kerkgenootschap in ieder geval de moeite waard. In Nijmegen is er iedere vrijdag (de vaste feestdag) een heuse bijeenkomst waarbij spaghetti met gehaktballen en bier wordt gegeten. Ook niet leden zijn welkom. De vergiet is het religieuze hoofddeksel en in Tsjechië en Oostenrijk zijn de eerste rijbewijzen aan pastafari met een vergiet op hun hoofd al afgegeven in het kader van godsdienstvrijheid. In Polen mag dit dan absoluut niet. Ik weet niet of ik de vergiet nu het ultiem zittende hoofddeksel vind, maar ook dat zullen we maar eens uitproberen. Ik word er in ieder geval niet charmanter van, maar daar gaat het in het geloof ook niet om, het gaat om het innerlijk. RAMEN.

 

Begrip, van de dag (124) Vrijdagavondblues

20160219_194651

 

 

VRIJDAGAVONDBLUES

 

Heel spannend was het om vroeger met je moeder op koopavond, als het donker was, het dorp nog in te gaan voor een boodschap. De wereld zag er anders uit, het was druk en meestal heerste er een uitgelaten stemming alsof het hele dorp ’s avonds nog een boodschap moest doen. Vaak was het ook de uitgelezen mogelijkheid voor mannen die overdag werkten ook het hoognodige te kopen. Voor anderen was het een belangrijk ontmoetingsmoment. Ik vond het in ieder geval iets feestelijks hebben. Later toen ik wat ouder was en alleen het dorp in mocht voor een laatste boodschap op vrijdagavond of gewoon zonder doel, was het weer op een andere manier spannend. Te jong voor de disco op zaterdag, was de vrijdagavond een ontmoetingsplaats voor bakvissen en puistenkoppen.

De vrijdagavondblues is niet meer. De openingstijden van winkels, ook de in de kleinere dorpen, zijn bijna onbeperkt. De exclusiviteit van koopavond in het dorp is verdwenen. Voor de consument is het heel gemakkelijk geworden om ook op een andere avond naar de supermarkt te gaan; of naar een bouwmarkt, Ikea en Makro op de industrieterreinen. Als je daarbij de massale trend van het internetverkoop bijtelt, heeft het winkelcentrum het verloren. Ook ik maak me schuldig aan internetkoop voornamelijk van kleding en boeken. Zelfs computers en witgoed koop ik net zo gemakkelijk via internet.

Het gevolg? Een lege winkelstraat in hartje Duiven op vrijdagavond half acht. De lichten en uithangborden verraden dat er sprake is van koopavond. Iedere stad en ieder dorp heeft er last van, leegstand. Recent is natuurlijk de V&D het sprekende voorbeeld dat het huidige aanzien van de stad bedreigd wordt. In Duiven wordt de leegstand extra geaccentueerd door de nieuwbouw in het hart van het centrum. Extra winkelpanden bij een slinkend aantal middenstanders. Een triest gezicht met in potentie best aardige nieuwbouw. Ik durf me niet aan percentages te wagen, maar mogelijk staat 20% leeg of is voorzien van een tijdelijke dumpondernemer. Ik voorspel dat de krakers van de toekomst, jonge ondernemers zijn die wel willen ondernemen maar het niet kunnen en willen betalen voor de speculatieprijzen van kantoor- en winkelpanden. Of anders noodgedwongen ook een internetverkoop beginnen om de afbraak verder te stimuleren. Ik ben best benieuwd hoe het winkelcentrum er in bijvoorbeeld 2025 eruit zal zien.