Kakelkrant van Sprakeloos 41: Weigerambtenaar met Mayaverdriet

Gelukkig, voor het woord van het jaar 2011 hoef ik me niet te schamen. Weigerambtenaar is het geworden. Ik kan er mee leven, tenminste met de uitverkiezing van het woord, niet met het bestaan ervan. Het zal me wat moois worden als iedere ambtenaar met gewetensbezwaar op onderdelen zijn werk gaat zitten weigeren, dan valt er weinig meer te werken, toch? Aan de andere kant, ambtenaren die weigeren het PGB-beleid van deze regering uit te voeren of per definitie een bezuiniging boycotten. Het zou aardig zijn. Enne, het grapje dat weigerambtenaar een pleonasme is, zal ik hier niet maken. Voor 2011 staat weigerambtenaar genoteerd en dat is beter dan het woord swaffelen in 2008.

Toen bekend werd gemaakt dat swaffelen het woord van dat jaar was, dacht ik slechts een ding: ‘Gadverdamme, ach mijn arme Nederland met zijn cultuurarme bewoners, kunnen we echt niet beter.’ Meteen voelde ik me verplicht voor 2009 een nieuw lijstje te maken met potentiële woorden voor het nieuwe jaar. Zelf vond ik het een aardig lijstje, maar geen van mijn ‘vondsten’ is bekroond. Ik kan er mee leven. Andere woorden die ‘trending’ waren de afgelopen jaren zijn: bokitoproof, ontvrienden, gedoogregering en twitteren. Heel eigentijds, nu nog steeds.

Wat gaat 2012 aan het vocabulaire toevoegen? Er is geen peil op te trekken natuurlijk. Je kunt je bovendien afvragen, zijn we er nog wel in 2012, want hoe dwingend is de Mayakalender. De pessimisten hebben het over het einde van de wereld. Als dat zo is, hoeven we nergens meer over na te denken en geen woorden meer te bedenken, want er zijn geen woorden voor. Of het zou moeten zijn BOEM, maar dat bestaat al heel lang. We zijn er zelfs mee begonnen, nog voordat er woorden waren. Maar als de wereld niet vergaat? Tja, dan sukkelen we met zijn allen nog gewoon een eind verder. Moeten we onze persoonlijke muizenissen het hoofd bieden alsmede de economische crisis die aanstaande is. Misschien zijn er dan heel veel mensen die intens verdriet hebben dat de Maya’s het niet bij het rechte eind hadden. Mayaverdriet zou dus een optie zijn voor 2012.

De meer optimisten spreken niet over het einde van de wereld, maar over een nieuwe dimensie. 2012 het jaar van het Mayalicht? Misschien doen we dan niet meer aan het woord van het jaar en hebben we het licht gezien, het mayalicht. Dan sluit de mensheid qua Nederlandse taal af met weigerambtenaar. Dat is ook geen prettig vooruitzicht, een beetje triest zelfs. Dus ik denk dat we maar gewoon verder moeten aanmodderen, de nieuwe woordenstroom komt vanzelf weer.

PS. Alle woorden van de afgelopen jaren zijn niet bekend bij de spellingscontrole.

Swaffelen, gadverdamme

 

En nu moet het niet gekker worden. Ik wil best trots zijn op Nederland. Maar als we met zijn allen besluiten dat het woord van 2008 ‘Swaffelen’ moet zijn, dan kost het me wel moeite om met enige fierheid het Nederlanderschap te accepteren. Ik vraag me in arren moede af of de Universele rechten van de mens wel gediend zijn om swaffelen te introduceren bij de inburgeringscursus. Maar dit ter zijde.

Swaffelen, u kent het niet? Schaamt u zich vooral niet, want tot voor enkele dagen wist ik niet van het bestaan. Dat wil zeggen, het fenomeen ben ik wel eens tegengekomen, maar dat hieraan een benaming is gegeven, wist ik niet. Swaffelen is dus: ‘(van mannen) het geslachtsdeel laten slingeren en moedwillig tegen een object aantikken, o.a. met het oogmerk hierdoor een ander of zichzelf op te winden.’

Laat het even op u inwerken en besef dat onze volkscultuur verworden is tot deze minimale keuze. Swaffelen! Nu moet iedereen maar doen wat hij (zij kan in dit geval niet, of je moet het lijdend voorwerp willen zijn) denkt te moeten doen. Ieder zijn meug, mijn zegen heb je als het vooral maar achter gesloten deuren blijft. Ik wil het niet zien of weten. Ik moet er toch niet aan denken, de historische held van 2009: Jan van Swaffelaar. Hij beukte zijn piemelot langdurig tegen de kerktoren van Barneveld of all places en verwierf daarmee eeuwige roem. Waar zijn we aanbeland in Nederland? In 2007 was Bokitoproof nog alleszins acceptabel als woord van het jaar, maar swaffelen. Het mag aan mijn deur voorbijgaan.

Dit moeten we in 2009 toch anders aanpakken, lijkt me. Ik wil wel een voorzetje geven, al heb ik natuurlijk ook geen voorspellende gaven en kan het jaar er ineens heel anders uitzien dan mijn huidige verwachtingen zijn. Mijn rijtje woorden voor het komende jaar:

1. Bosgang
De koene wijze waarop Wouter Bos ons Nederlanders leidt in de kredietcrisis. Hoewel alle eer zijn deel is, mag verondersteld worden dat de positieve klankkleur van dit woord hevig zal veranderen als het veel slechter zal gaan. Bosgang staat dan gelijk aan martelgang. Vooralsnog is het een moeizame wandeling die vol moed wordt aangegaan.

2. Verkoost (verkozen)
Teruggrijpend op de jaren tachtig, ja het mag weer in 2009, is verkozen een werkwoord dat aangeeft dat iemand werkeloos is geworden als gevolg van de economische rampspoed. Hij of zij kan er niets aan doen en voor zijn eigen gemoed moet hij of zij de situatie accepteren zoals die is. Verkozen (naar het nummer van Harry Jekkers van het Klein Orkest met ‘Koos Werkeloos’) is dus blijmoedig accepteren van je werkeloze maatschappelijke status.

3. Monddialiseren De Nederlandse taal krijgt steeds meer woorden die letterlijk zijn overgenomen uit andere talen, inclusief geografische benamingen. Recent is Mumbai zo’n voorbeeld, terwijl in onze gedachte de geplaagde stad nog gewoon Bombay heet.

4. Wii-lichaam
In navolging van de muisarm, zullen de lichamelijke gevolgen van exorbitant veel wii-en (ook in de top 10 van 2008) vallen onder de verzamelnaam wii-lichaam. Hij of zij is dus lijdende aan het wii-lichaam.

5. verliesminimalisering In de nadagen van het neokapitalisme en het marktdenken is verliesminimalisering nog een laatste stuiptrekking van dit fenomeen dat in de jaren tachtig van de vorige eeuw is ingezet. De beste bedrijfsresultaten die te behalen zijn, vinden plaats onder de noemer ‘in quarantaine zetten van alle bedreiging’, ofwel verliesminimalisering. Banken doen dit al, zij lenen geen geld meer uit ondanks de miljarden van overheden.

6. Onttutteling De aversie tegen te betutteling van de Christelijke partijen en de PvdA krijgt vaste vorm in de Nederlandse samenleving. De onttutteling dus.

7. Smirthuwelijk
Een huwelijk ontstaan als gevolg van het smirten. (smirten is een woord uit de top 10 van 2008. Dit is: ‘flirten terwijl men met iemand staat te roken voor een gebouw waarin roken verboden is, bv. een café.’

8. Toptepunt
Het winnen van het Eurovisiesongfestival met de Toppers

9. Trotspolderen
De economische neergang zorgt voor een bescheidener invulling van de vakanties. De neiging bestaat om in eigen land te gaan fietsen en niet uitgesproken te raken over het fantastische landschap in Nederland. Trotspolderen dus.

10. Dreesseksueel
Na de metroseksueel en de gastroseksueel (in de woordenlijst van 2008: ‘man die zijn kookkunst aanwendt om een vrouw te verleiden of te behagen.‘) wordt het tijd voor de Dreesseksueel. Dit is de man die vooral aanbeden wordt om zijn degelijkheid, spaarzaamheid en verantwoordelijkheidsgevoel. Minister-president Drees is de belichaming van deze man uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het Dre(e)suurtje is de wekelijkse seksuele uitspatting op zaterdagavond.

Ik heb hiermee een aanzet gegeven voor 2009. Stuk voor stuk betere alternatieven dan het vermaledijde swaffelen.