When Frida meets Bart, a love story

Voorspel

Een internationaal weekend hadden we in het vooruitzicht in het altijd wereldse Drenthe. Wandelen in de omgeving van Assen, hotelletje in de hoofdstad en natuurlijk de tentoonstelling van Frida Kahlo, een ‘must-see’ voor iedere kunstliefhebber. Ik weet niet of ik me onder die laatste groep mag rekenen? Bovendien van mustsees heb ik al helemaal een broertje dood, maar hier had ik wel zin in. Vijftien jaar geleden wist ik trouwens niet eens wie Frida Kahlo was. Ik leefde nog met het idee dat alleen mannelijke schilders beroemd konden worden, inmiddels weet ik beter en ga er zelfs voor naar Assen. Natuurlijk kende ik wel een aantal schilderijen van de Mexicaanse, maar ik wist toch echt niet wie ze gemaakt had. Zo’n kunstkenner ben ik dus! De coronapandemie maakt dat je een tijd moet kiezen om het Drents museum binnen te komen, maar voor Frida hebben we veel over. Viva la Frida.

De voorstelling

We waren niet de enige die een rendez-vous hadden met Frida. Allemachtig wat was het druk. Ergens langdurig rustig staan, om over zitten maar te zwijgen, was onmogelijk. In een rij werden de museumgangers door een blauwe sluis geloodst als ware dit het Casa Azul in Mexico, het huis van Frida Kahlo. Dit gezegd hebbende, prees ik me wel gelukkig met het soort mensen dat de moeite heeft genomen om naar Assen te komen. Dit behoeft enige uitleg, want naast Corona hebben we nog een andere pandemie in Europa en dat is overgewicht. Het aandeel kleine tengere vrouwtjes was zeer aanzienlijk, veel meer dan je gemiddeld in Nederland tegen komt bij soortgelijke gelegenheden. De Drent schijn groot en wat omvangrijk te zijn, die waren niet in grote getallen gekomen. Veel kleine tengere vrouwtjes zorgen er voor dat de beperkte ruimte minder snel te coronagevoelig werd. Je kon in ieder geval iets gemakkelijker naar de schilderijen kijken, zonder tegen een dik, kaal achterhoofd te moeten staren.

De vraag is natuurlijk, waarom heeft Frida zo’n relatief grote aantrekkingskracht op kleine tengere vrouwtjes? Zouden ze zich identificeren met de kunstenares? Wat zou het zijn, haar schilderijen met de felle kleuren? Haar promiscue leven die tot heimelijk voorbeeld moet dienen. Of vereenzelvigen ze zich met het ongeluk dat Frida trof in het leven? Ik zou het niet weten. Zelfonderzoek leert mij dat er in deze 100+ man, geen klein tenger vrouwtje zit, al had ik graag met een woke opmerking willen schitteren. Wel vind ik zo’n overzicht van werken van Frida met toelichting heel prettig om de kunstwerken beter te duiden. Dit heb ik bij meer schilders (of schilderessen), het verhaal en/of ontwikkeling van de persoon maakt het werk vaak interessanter dan louter de schoonheid van een enkel schilderij. Voor de goede order, ik heb me ook niet geïdentificeerd met de levenspartner van Kahlo, de eveneens beroemde schilder Diego Rivera en vermoedelijk ook 100+, maar dit ter zijde.

De uitdaging om een stukje schrijven zat hem in het romantische gegeven om na de tentoonstelling een frisse wandeling te maken in het zompige Drentse veen en te zoeken naar de overeenkomsten tussen Frida en het land van Bartje. Het noodlot sloeg toe, want het thuisfront meldde coronaverschijnselen dus van de wandeling is het niet meer gekomen helaas. Ik wilde graag mijmeren over de contrasten in kleur tussen Drenthe en Mexico, maar ook over de overeenkomsten met betrekking tot de bruine bonencultuur van beide streken al wenste Bartje er niet voor te bidden. Misschien zou het ook appels met peren vergelijken zijn? Het mocht echter niet zo zijn, we hebben eerder de thuisreis moeten aanvaarden.

Naspel

Als pril stopper met roken, viel het me zwaar dat de sigaret in relatie met het leven van Frida Kahlo zo werd geromantiseerd. Misschien is dat het gene dat voor mij de aantrekkingskracht is van Frida, maar dat mag dus nu niet meer in mijn leven. Maar ik maak dan ook geen mooie schilderijen en dus ik hoef ook geen turbulent leven te leiden om duizenden ‘tengere vrouwtjes’ naar een tentoonstelling te leiden. Ik heb geen alibi voor een sigaret. Wat mij restte is een laatste foto in de hotellobby bij het weggaan. Geen diepzinnige en kunstzinnige mijmeringen, gewoon een platte foto. When Frida meets Bartje. Ook leuk.

Frida Kahlo en de seksistische zwijnerij

Dit is geen Kunstblog en zeker geen kunst met kapitalen. Integendeel, want ondanks de titel gaat dit stukje tekst niet verder dan een huis, tuin en keukenblogje van wel een heel pruttelend burgermansbestaan. Hoewel, voor de goede verstaander zit er genoeg voer in om de derde, of vierde, of vijfde (waar waren we ook al weer gebleven) emancipatiegolf op te roepen. Ik heb het dan over de vrouwenemancipatie in Nederland en de bestrijding van allerlei onbewuste vooroordelen die veel mannen hebben.

 

We schrijven een willekeurige zaterdagavond een gesprek tussen Sprakeloos en mevrouw Sprakeloos

–          Ik heb een paar films gehaald, ga je mee kijken?

–          Ligt er aan, zit nu ff te bloggen.

–          Ik begin met een film over Coco Chanel, een Franse film.

–          Getver, weer zo’n typische vrouwenfilm, nee, kijk jij maar, ik blijf nog wel even achter de computer zitten.

–          Jij zegt dat je altijd zo’n brede interesse hebt.

–          Ja, maar mode, wees nu reëel daar heb ik toch niets mee.

Nee, dat klopt hoor ik nog zeggen. Tijdens de film krijg ik nog fijntjes toegeworpen dat ik toch altijd die man wàs die meer van Franse films hield dan die Amerikaanse clichétroep. Het is echt een hele mooie film, hoor ik op het einde.

–          Ga je wel mee naar de tweede film kijken. ‘Frida’, het gaat over Frida Kahlo.

–          Frida, wie?

–          Frida Kahlo!

–          Die ken ik niet.

 Frida Kahlo met haar man, kunstenaar Diego Rivera. Beide in de film uitstekend gecast

De verbazing op het gezicht van mevrouw Sprakeloos is niet geveinsd.

–          Je weet wel die schilderes uit Mexico, ze heeft nog wat met Trotski gehad. Dat moet jij weten als politicoloog.

–          Sorry, nog nooit van gehoord. Kahlo bedoel ik, Trotski ken ik wel natuurlijk.

–          Onder welke steen heb jij de laatste tijd geleefd.

–          Bij mijn weten huizen we al een tijdje onder dezelfde steen, toch.

–          Weet jij niet wie Frida Kahlo is?

Ik ga nog eens hartgrondig op zoek op mijn harde schijf, maar geen Kahlo te vinden. En nu wil ik niet beweren dat ik een kunstkenner ben. Maar buiten Van Gogh, Rembrandt en Vermeer zitten er nog meer dan een dozijn schilders (alleen mannen) die ik qua werk zou herkennen. Trouwens vorig jaar heb ik een poging gedaan een kunstblog te maken, een echt kunstblog welteverstaan, naar aanleiding van een bezoek aan het Arnhems Museum voor Moderne Kunst. Er was op dat moment een expositie van Nicolaas Wijnbergen en Melle (Johannes Oldenrigter). Wijnbergen vond ik wel aardig, Melle’s kunst was niet aan mij besteed. Het blogje is niet van de grond gekomen en ik denk dat het ook beter is dat ik mij niet ga toeleggen op kunstzinnige blogjes. Dat kunnen anderen beter.

–          Nee, ik weet niet wie Frida Kahlo is.

–          Vorig jaar had Desigual haar werken nog gebruikt.

Voor de andere modebarbaren, Desigual is een merk jurk/kleding dat heel populair is/was. En ik moet toegeven, en zo ben ik dan ook wel weer, het zijn leuke kleedjes.

–          Ooooohhhhh, moet ik het in die hoek zoeken, dan is het toch niet gek dat ik niet weet wie Frida Kahlo is?

–          Nee, dat is een wereldberoemde schilderes uit Mexico. Ken je die echt niet?

Mevrouw Sprakeloos loopt naar de boekenkast om onze A tot Z van de Schilderkunst te raadplegen in de overtuiging dat haar Frida een prominente plaats zou innemen in het dikke boekwerk. Ze blijft bladeren en ik heb het vermoeden dat Frida Kahlo er niet in staat tenzij mevrouw Sprakeloos in een keer acuut het alfabet kwijt is natuurlijk.

–          Staat er niet in, dat is raar?

–          Dat is helemaal niet raar, als jij een smoezelig artikeltje leest in de Esta, dan mag je er niet van uitgaan dat de hele wereld in een keer Frida Kahlo kent. Trouwens hoeveel vrouwen kunnen eigenlijk goed schilderen?

–          Jij bent een cultuurbarbaar, een lompe Sallandse boer en een seksistisch zwijn.

Scene uit de film Frida met actrice Salma Hayek

 In volledige harmonie gaan we de film kijken over het leven van Frida. Frida Kahlo wel te verstaan. Een goede film, absoluut niet zo’n vermaledijde vrouwenfilm. Ik krijg een kijkje op het werk van Frida Kahlo en ik moet toegeven, dat smaakt naar meer, zeker als afbeeldingen op het internet mij nog verder overtuigen. Tot 18 april 2010 is er een expositie in Brussel, dat ga ik helaas niet meer halen.

Maar wat is dat in het hoofd van mannen, of in ieder geval van mij? Hoe kan het zijn dat ik in bijna 44 jaar mevrouw Frida Kahlo niet heb waargenomen? Zijn mijn onbewust seksistische observaties dan zo selectief? Ik weet het niet.

Trouwens een onderzoekje bij meer dan 14 collega’s waren er maar 3 die volmondig wisten wie Frida Kahlo was. Drie anderen wisten iets van een film en o ja, die kunstenares uit Zuid Amerika en de rest. Frida wie? Bij die laatste groep zaten trouwens meer vrouwen dan mannen, dus potentiële Desigual-jurkjesfans.

Of is het niet mijn boerenonbenulligheid, maar is ook de mondiale marketing voor vrouwelijke kunstenaars, die niet deugt en getuigt van mannelijk seksisme?

 

Illustraties willekeurig van het internet geplukt