Begrip, van de dag (6) Schikken

SCHIKKEN

Proef het woord schikken eens goed. Een heel mooi woord als je er even bij stil staat. Een kleine bloemlezing van de betekenissen levert louter positieve zaken op, tenzij je natuurlijk non-conformistisch of anarchistisch bent aangelegd. Je kunt de tafel schikken, iemand kan geschikt zijn, het kan goed uitkomen, maar het betekent ook dulden, aanpassen en arrangeren. Ook op juridisch vlak is schikken een vorm van recht doen zonder tussenkomst van een rechterlijke uitspraak. Justitieel polderen en dat heeft dan ook weer een positieve klank voor de meesten. Schikken, een mooi woord.

Hedenochtend kwam ik een berichtje tegen op Twitter, maar ook Trouw schonk er aandacht aan in het economisch katern: BP (British Petroleum) schikt met VS, 21 miljard dollar! In eerste instantie denk je dan, mooi dat is opgelost. De schade in de Golf van Mexico kan worden hersteld in zoverre dat mogelijk is. Bovendien de vervuiler betaalt. Ik laat de Amerikaanse claimcultuur even buiten beschouwing, want wat nu 21 miljard dollar in werkelijkheid is, voel ik niet echt aan.

21 miljard dollar! Dat is in zware tijden een bezuinigingsactie voor een heel land als Nederland. Dat is ook een substantiële bijdrage voor reddingsacties van de Griekse economie. Er zijn dus bedrijven die dat kunnen betalen middels een schikking. Als de gang naar de rechter zou zijn gemaakt, was het bedrag ongetwijfeld hoger. Had BP het dan wel kunnen betalen? Hoe zal het Volkswagen vergaan? Zullen zij ook gaan schikken? Als multinationals zulke bedragen in de achterzak hebben om de mondiale politiek en meningsvorming te kunnen beïnvloeden, dan proeft schikken heel vies. De winsten van die bedrijven zijn bij voorbaat pervers. Ze kunnen hun goddelijke gang gaan en als er iets te opzichtig fout gaat, dan schikken ze de boel wel even. 21 miljard dollar schikkingsgeld, ik schrik dat toch van.

Kakelkrant van Sprakeloos 34: Wasstraat voor Westerse beschaving

Ik stel dat de Westerse beschaving toe is aan een opfrisbeurt toe is. Of vloek ik nu de ‘zware’ neoliberale kerk? Onze Westerse beschaving wordt toch vooral gemeten aan economische ijkpunten, de maatstaf voor onze superioriteit en daardoor ook ons oordeel over andere beschavingen. En juist dat economische gedoetje van ons (in VS en Europa) laat scheuren zien en is vervuild.

Natuurlijk zijn er altijd hardliners aan de uitersten van het politieke spectrum die een afwijkende mening hebben. In het Westen heb je, helaas nog, grote groepen zonderlingen die ervan overtuigd zijn dat slechts de markt voor de reinigende resultaten kan zorgen, dus we moeten bezuinigen, herstructureren en verdergaand liberaliseren.Het komt dan allemaal wel goed. Dat de negatieve sociale gevolgen het hele systeem omver kunnen helpen, hebben ze niet door. Dat mensen boos worden in Athene is gebrek aan neo-liberale geloofsovertuiging, hun fout en hun ongelovigheid wordt dus afgestraft. Zo is het natuurlijk al jaren in allerhande ontwikkelingslanden, ze zijn lui, werken niet conform onze maatstaven en als ze uit de ruif mee willen eten, zijn het gelukszoekers. Is dat trouwens niet de essentie van het mens-zijn, gelukzoeken? Aan de andere kant zijn er ook nog verstokte communisten die alsnog de Verelendung op zich af zien komen en daarmee hun gelijk aan hun zijde denken te hebben.

Tja, het gaat al een aantal jaren goed fout, juist op het gebied waar we de hegemonie hadden, de economie en daarmee ook onze superioriteit met betrekking tot culturele waarden en normen de wereld in globaliseren.

Het kan verkeren, want juist nu we als entiteit eens flink afgestoft zouden moeten worden, blijken andere grootheden ook aanzienlijke invloed te hebben in de wereldpolitiek. Met de opkomst van China, India en Brazilië blijkt het westerse economische systeem geen zekerheid te zijn om blijvend de eerste trompet spelen. Integendeel. Ik ga niet zeuren over de teloorgang van de westerse beschaving, want dat is bullshit, die blijft bestaan, hopelijk anders, in ieder geval niet zo nadrukkelijk meer op de eerste rij. Ook zal ik de Mayakalender er niet bijhalen om het onvermijdelijke te prediken. Ik pleit voor een drastische opfrisbeurt van onze beschaving, vooral de economische waarden en normen. Ze hoeven zeker niet weg, maar als we het christelijke geloof als maatstaf nemen, misschien kan barmhartigheid breder gezien worden dan alleen ‘ikke ikke ikke’, misschien dat de Verlichtingsgeest de individu iets ruimer kan formuleren dan alleen de witte Mensch. Ik denk dat we dan al een heel stuk verder zijn, dus slechts een flinke wasbeurt voor onze waarden en normen ten faveure van ook de rest van de wereld, een wasstraat voor westerse beschaving als het ware.

 

Maar zal water en zeep voldoende zijn? Of hebben we andere, ons nog onbekende mondiale producten nodig om de westerse beschaving te reinigen. Beetje zen, beetje Afrikaanse ‘natuurkijk’, beetje ritmeverandering, kortom een beetje meer tot ons zelf komen. Ik durf in ieder geval wel een wasbeurt aan, ik denk trouwens dat we wel moeten.