Kakelkrant van Sprakeloos 41: Weigerambtenaar met Mayaverdriet

Gelukkig, voor het woord van het jaar 2011 hoef ik me niet te schamen. Weigerambtenaar is het geworden. Ik kan er mee leven, tenminste met de uitverkiezing van het woord, niet met het bestaan ervan. Het zal me wat moois worden als iedere ambtenaar met gewetensbezwaar op onderdelen zijn werk gaat zitten weigeren, dan valt er weinig meer te werken, toch? Aan de andere kant, ambtenaren die weigeren het PGB-beleid van deze regering uit te voeren of per definitie een bezuiniging boycotten. Het zou aardig zijn. Enne, het grapje dat weigerambtenaar een pleonasme is, zal ik hier niet maken. Voor 2011 staat weigerambtenaar genoteerd en dat is beter dan het woord swaffelen in 2008.

Toen bekend werd gemaakt dat swaffelen het woord van dat jaar was, dacht ik slechts een ding: ‘Gadverdamme, ach mijn arme Nederland met zijn cultuurarme bewoners, kunnen we echt niet beter.’ Meteen voelde ik me verplicht voor 2009 een nieuw lijstje te maken met potentiële woorden voor het nieuwe jaar. Zelf vond ik het een aardig lijstje, maar geen van mijn ‘vondsten’ is bekroond. Ik kan er mee leven. Andere woorden die ‘trending’ waren de afgelopen jaren zijn: bokitoproof, ontvrienden, gedoogregering en twitteren. Heel eigentijds, nu nog steeds.

Wat gaat 2012 aan het vocabulaire toevoegen? Er is geen peil op te trekken natuurlijk. Je kunt je bovendien afvragen, zijn we er nog wel in 2012, want hoe dwingend is de Mayakalender. De pessimisten hebben het over het einde van de wereld. Als dat zo is, hoeven we nergens meer over na te denken en geen woorden meer te bedenken, want er zijn geen woorden voor. Of het zou moeten zijn BOEM, maar dat bestaat al heel lang. We zijn er zelfs mee begonnen, nog voordat er woorden waren. Maar als de wereld niet vergaat? Tja, dan sukkelen we met zijn allen nog gewoon een eind verder. Moeten we onze persoonlijke muizenissen het hoofd bieden alsmede de economische crisis die aanstaande is. Misschien zijn er dan heel veel mensen die intens verdriet hebben dat de Maya’s het niet bij het rechte eind hadden. Mayaverdriet zou dus een optie zijn voor 2012.

De meer optimisten spreken niet over het einde van de wereld, maar over een nieuwe dimensie. 2012 het jaar van het Mayalicht? Misschien doen we dan niet meer aan het woord van het jaar en hebben we het licht gezien, het mayalicht. Dan sluit de mensheid qua Nederlandse taal af met weigerambtenaar. Dat is ook geen prettig vooruitzicht, een beetje triest zelfs. Dus ik denk dat we maar gewoon verder moeten aanmodderen, de nieuwe woordenstroom komt vanzelf weer.

PS. Alle woorden van de afgelopen jaren zijn niet bekend bij de spellingscontrole.

De Kraai / Kader Abdolah

 En wederom heb ik het boekenweekgeschenk in huis en ook nu ben ik vergeten dat dit een gratis dagje reizen is met de NS. Dat is jammer, maar als troost heb ik een klein reisje met Kader Abdolah’s De Kraai in het verschiet. Ik ben benieuwd. Mijn nieuwsgierigheid klinkt benepen, omdat ik niet zo goed weet wat ik van de reis moet denken. Kader Abdolah is al jaren te lezen in de Volkskrant onder het pseudoniem Mirza, ik heb meestal het nagelaten. Zijn verschijning is bekend van tv en ik zag een enthousiaste, maar tegelijk bedachtzaam sprekende man, die van onder zijn karakteristieke snor bloemrijke woorden over ons heen strooide. Ik luisterde vast wel, maar veel is er niet blijven hangen. Kortom, ik ken Kader Abdolah nog niet. Het feit dat hij, misschien gedwongen door de fotografen, ik weet het niet, tijdens het boekenbal op de plek van wijlen Harry Mulish is gaan zitten, pleitte niet voor hem. Ik ben geen fan van de man die nooit de Nobelprijs heeft gewonnen. Maar wie ben ik om hierover te oordelen ten aanzien van Kader Abdolah? Het boekenweekgeschenk van de hand van Kader Abdolah is een mooie gelegenheid om hem in ieder geval beter te leren kennen.

Voor mij kwam De Kraai, na de opzienbarende opening, toch wat langzaam op gang. Zijn openingszin, ‘Lezer, Ik ben makelaar in koffie…..’ vond ik uitnodigend, maar toen liep het toch wat stroever. Ik moest wennen aan zijn, in mijn ogen, toch nog te bloemrijke taalgebruik. Misschien is dat mijn eigen vooringenomenheid, hoewel ik de indruk heb dat als hij over zijn vaderland schrijft, ook het Nederlands bloemrijker is dan wanneer hij later in het boek passages over Nederland beschrijft. Verder ben ik me bewust dat mijn kennis van de literatuur en dan met name de dichtkunst te kort schiet om meteen gepakt te worden door het enthousiasme van Kader Abdolah. Mijn beperkte referentiekader zorgt ervoor dat ik niet meteen kan aanhaken.

Na ongeveer dertig pagina’s vallen bovenstaande bezwaren weg en de schrijver weet me mee te nemen met de hoofdpersoon, ongetwijfeld Kader Abdolah zelf of in ieder geval doordrenkt met vele autobiografische feiten. Het verhaal ontrolt zich dan in het negentig pagina’s tellende boekenweekgeschenk, waarbij politieke omstandigheden in Iran, vluchtverhaal, heimwee naar het vaderland en opbouw van een leven in een nieuw land gemakkelijk verteld worden. Tussendoor blijkt in alles de liefde voor het geschreven woord van de hoofdpersoon. Allereerst in het Farsi, in navolging van een betovergrootvader die ook dichter/schrijver was, later in Nederlands. De wil om het Nederlands te leren en zich hierin zelfs te bekwamen is groot bij de makelaar in koffie, zijn waardering voor de Nederlandse literatuur misschien nog wel groter.

Kader Abdolah

De Kraai

Boekenweekgeschenk 2011

Uitgeverij De Geus BV, Breda

Ik vind het de kracht van De Kraai dat Kader Abdolah in relatief korte hoofdstukjes zijn vluchtverhaal kan vertellen en rake typeringen weet te geven. Zelf heb ik beroepshalve te maken gehad met vluchtelingen, maar zonder die ervaring is het alom bekend dat de lange wachttijden voor een verblijfsvergunning desastreus zijn voor veel vluchtelingen. Kader Abdolah laat via de hoofdpersoon, zonder te oordelen, de lezer weten, hoe het is in een Nederlands vluchtelingenoord. Heel herkenbaar, maar ook een beetje beschamend. Het valt me trouwens op dat de schrijver eigenlijk helemaal geen negatief oordeel velt over zijn nieuwe vaderland, maar wel nauwkeurig observeert.

Ruim over de helft van het boekje zegt de hoofdpersoon:

‘Je schrijft om te delen, anders verstik je in je eigen woorden. Ik had geen lezer, bovendien werd mijn dierbare Perzische taal beheerst door de geestelijken. Mijn taal was giftig en hij beklemde me.’

Ik vond dat misschien wel het mooiste uit het boek en wel om twee redenen. De eerste en de meest belangrijkste is de blijk van zelfkennis, maar ook objectiviteit, of noem het afstand die de hoofdpersoon neemt, om de nieuwe taal onder de knie te krijgen met de wetenschap van zijn eigen taalsocialisatie. Als lezer word je geconfronteerd met een open deur die vaak vergeten wordt. Taal is namelijk meer dan een optelsom van woorden en grammatica, er ligt een heel sociaal en cultureel proces aan ten grondslag. Een proces waardoor jezelf gevormd bent en een onderdeel van uit maakt.

Het tweede dat ik uit de bovenstaande zinnen haal, is meer op mezelf gericht. Iedere schrijver, of het nu een woordkunstenaar is wiens werken geduid mogen worden als literatuur (met kapitalen); of een blogjesschrijver zoals ondergetekende, zonder lezer bloedt het schrijven volgens mij dood. De lezer zorgt voor de broodnodige communicatie, bevestiging en waardering of juist niet. Het gelezen worden is, op welke schaal dan ook, de voeding om verder te schrijven. Voor Kader Abdolah in zijn nieuwe taal, het Nederlands, dat hij ongetwijfeld beter onder de knie heeft dan de meeste Nederlanders. Voor mij als blogjesschrijver zijn enkele lezers vaak al genoeg om ook het volgende blog te schrijven.

De Kraai eindigt met wederom een herkenbaar thema bij veel vluchtelingen, namelijk de desintegratie van het gezin door de nieuwe omstandigheden, ook als het goed gaat met de individuele gezinsleden. Er moet gezocht worden naar nieuwe evenwichten, oude herinneringen moeten verwerkt worden en opnieuw ingekaderd en dat kost tijd, zweet en vooral waarschijnlijk heel veel tranen. Kortom via het boekenweekgeschenk heb ik Kader Abdolah ontdekt en zal beslist meer van hem willen lezen.

Op een schaal van 1 tot 10 waardeer ik zijn werk met een: 7,5

Earth Hour 2011

Op het volkskrantblog ontpopte ik me als virtuele blogdorpsomroeper en deed in 2010 een oproep om stil te staan bij Earth Hour. Toen wel, dit jaar glad vergeten. Ter compensatie en om mijn eigen geweten te sussen een herplaatsing van de oproep van vorig jaar. Het is nog steeds van toepassing, misschien nog wel veel meer.

 

Een unieke mogelijkheid doet zich voor om twee vliegen in één klap te vangen en wel gedurende Earth Hour. Ik meld het u maar even als plaatselijke volkskranblogdorpsomroeper. Zegt het voort.

Mondiaal wordt er een signaal gegeven om spaarzamer om te gaan met energie. De fossiele brandstoffen zijn eindig en de alternatieven nog niet lang niet voldoende ontwikkeld. Warmte, licht en een heel arsenaal apparaten dat ons ter wille is om het leven te veraangenamen, kosten oneindig veel van de natuurlijke hulpbronnen.

Earth Hour moet de mensheid tot bezinning brengen en op zaterdag 27 maart 2010 tussen half negen en half tien ’s avonds wordt een ieder opgeroepen om de lampen een uur lang uit te doen. Deelnemers over de hele wereld doen mee en ook het Wereld Natuur Fonds probeert Nederland er warm voor te krijgen.

Als Dorpsomroeper heeft mij dat geïnspireerd tot een geweldig idee. Op dat tijdstrip wordt er een uur lang niet geblogt bij de Volkskrant. Een uur lang geen laptop of computer meer aanzetten en dat allemaal om ons steentje bij te dragen om moeder Aarde steviger in het zadel te helpen.

En nu komt het, een uurtje niet bloggen heeft oneindig veel meer voordelen. Het brengt niet alleen een klein beetje fysieke hygiëne op Aarde, ook de mentale hygiëne van een individu, u als blogger, zal een steuntje in de rug krijgen.

 

Moet u zich eens voorstellen:

EEN UUR verzekerd van een gezondere lichaamshouding en daarmee verbetering van de bloedsomloop met alle voordelen die daar bij horen.

EEN UUR extra toewijding aan gezin, geliefde, hond of buurvrouw, zomaar in uw schoot geworpen.

EEN UUR geen gezeik over Wilders of andere misantrope verlossers.

EEN UUR geen gezeik over de Islam

EEN UUR geen gezeik over misbruik van de katholieke geestelijkheid.

EEN UUR geen gezeik over gristelijke politiek.

EEN UUR lang geen Bos, Balkenende, Pechtold of Halsema.

EEN UUR geen partijpolitiek gezwets.

Geen terreur van de hits op je eigen blog en wel EEN UUR.

In contact komen met je eigen blogverslaving door het EEN UUR bewust te negeren.

EEN UUR geen verplichte beleefheidsbezoekjes afleggen om daarmee je eigen blog te promoten.

EEN UUR niet zoeken naar stroperige woorden om bij een ander in het gevlij te komen.

EEN UUR los van virtuele ruziezoekers en dramkonten ter linker en rechterzijde van het politieke spectrum.

En zeker niet onbelangrijk, EEN UUR lang verlost van alle Actuallity’s van welke aard dan ook. Ze zijn vaak niet bij te houden.

Maar ook EEN UUR lang niet de kans om Paco en zijn illustere maat Ab tegen te komen.

EEN UUR geen zedenpreken of onzinnige bevlogenheid.

EEN UUR geen mogelijkheid om te bannen of geband te worden en zeker niet om verontwaardigde metablogs te schrijven.

Kortom, EEN UUR van bezinning.

Het rijtje voordelen is met zekerheid uit te breiden, maar dit is slechts een eerste aanzet en het lijkt me ruim voldoende om een ieder te overtuigen. Doe allen aankomende zaterdag mee met  Earth Hour, voor moeder Aarde en voor je eigen mentale hygiëne.

De dorpsomroeper doet een oproep om de markt voor EEN UUR te sluiten. Zaterdag 27 maart 2010 om half negen tot half tien. Als eerste vrijwilliger heeft Sprakeloos zich aangemeld, wie volgt?