Sprakeloze geschiedenis 1862 Stadsbrand Enschede

/ sprakeloosid / Een reactie plaatsen

INLEIDING
Wandelend op een plein midden in het centrum van Enschede, naar later blijkt de Oude Markt, ben ik op zoek naar een bakker voor de lunchpauze. De hele ochtend had het geregend, maar nu brak af en toe een waterig zonnetje door en het was warm voor half oktober. Het weer maakte zich op voor het beloofde aangename weekend. Links van me een oude kerk en midden op het plein een standbeeld. Ik had er wel eens gezeten, een patatje eten, want ook toen kon ik de bakker niet vinden. Nu zag het beeld bewust en vroeg me af welke grote Enschedeër wordt hier herdacht?

20141016_130941_Android

Op de plaquette stond te lezen:

ter herinnering
aan
den grooten brand
van enschede
op 7. mei 1862
en
ter gedachtenis
aan
de toenmalige bewoners,
die de Stad herbouwden en den
grondslag legden voor hare
ontwikkeling is dit Monument
een halve Eeuw later door
Ingezetenen en Belangstellenden
gesticht op 7. Mei 1912 onthuld,
en aan de Gemeente ten
geschenke gegeven.

Hé, dat wist ik niet. Nu is er was wel meer dat ik niet weet, sterker nog, ik weet dat ik het meeste niet weet, maar met mijn voorouderlijke roots in Twente, had ik nog nooit van de stadsbrand uit 1862 gehoord. Mijn vader heb ik er niet over horen praten, hij die toch behoorlijk trots is op zijn Twentse komaf. Nu, weet ik wel dat in de middeleeuwen en nog jaren daarna, menig dorp of stad in lichterlaaie stond, maar dat zijn de middeleeuwen. 1862 is toch relatief dichtbij. Toen waren er toch niet zoveel houten huizen meer die de boel in een keer met de grond gelijk zouden maken? Daar moet ik meer van weten, dus in het weekend maar even aan ‘ome Google’ vragen of hij mij een stukkie wijzer kan maken.

ER IS INFORMATIE
Het beeld stamt uit 1912 en dat is vijftig jaar na het uitbreken van de brand, dus recent is dat 150 jaar geleden. RTV-Oost heeft er dan ook aandacht aan geschonken. Een speciale  site over de brand geeft veel informatie, vooral omdat ik vanaf het nulpunt moest beginnen. In het stadsarchief zijn bovendien stukken te lezen van een Groningse student(e) geschiedenis Anne Riemersma die zijn/haar afstuderen heeft gewijd aan de stadsbrand in Enschede van 7 mei 1862. Het hele verslag met daarbij ook individuele belevenissen van direct betrokkenen heb ik opgevraagd. Lijkt me heel erg interessant en hoop dat binnenkort te ontvangen. Het zal ongetwijfeld meer blootleggen over het leven van alle dag in die tijd.

 

WAT ER AAN VOORAF GING
Uit de stukken lees ik dat Enschede een stad was met slechts 4000 inwoners en de aanwezige (textiel) industrie was merendeels kleinschalig en nog binnen ‘de stadsmuren’, in zoverre aanwezig. Enschede werd geheel omsloten door de landelijke gemeente Lonneker. Enkele dagen voor 7 mei 1862 kwam Koning Willem III op bezoek in Enschede ter gelegenheid van Koningsdag. (Het is me niet helemaal duidelijk geworden hoe toen de organisatie was van Koningsdag omdat de verjaardag van Koning Willem III op 17 februari was, maar het kan best zijn dat het op verschillende plekken en op verschillende tijdstippen gevierd werd.) Hoe dan ook op 1 mei van dat jaar was Enschede aan de beurt. De stad werd opgeknapt en helemaal feestelijk aangekleed met dennentakken. De arme houten woonverblijven van de arbeiders (dus toen toch nog veel houten huizen in de stad!) werden met diezelfde dennentakken deels uit het zicht gehouden voor het hoge bezoek. Het moet een feestelijk spektakel zijn geweest met vuurwerk en veel uiterlijk vertoon voor zo’n kleine provincieplaats. Maar niet iedereen was enthousiast. Ene Lodewijk van Voorst die met zijn nog jonge vrouw bij ene Gerhard Wilmink aan de Kalanderstaat was ingetrokken in diens achterhuis zou in die dagen gezegd hebben:

“Als we dat dennengroen nu eens in de brand steken, dan zul je zien hoe mooi Enschede is. Om nooit te vergeten! En als de vlammen door heel Enschede gaan, moet de Koning maar zorgen voor nieuwe huizen.”

Deze Lodewijk was ernstig gefrustreerd door de bittere armoede van de fabrieksarbeiders in die dagen. Hij en zijn vrouw konden amper het hoofd boven water houden. Enkele dagen later hing de feestversiering nog, bovendien was het nog steeds net zo mooi weer als de dag dat de koning op bezoek kwam. Het gezin had geen turf om de kookpot op te stoken en dezelfde Lodewijk verzamelde droge dennennaalden om toch het fornuis te laten branden. Dat lukte, maar vonken sloegen over naar de berg gedroogde takken naast het fornuis. Er was geen blussen meer aan. De rest is dus geschiedenis. Bijna 700 huizen gaan in vlammen op, daarnaast ook gemeentelijke gebouwen waaronder het toenmalige stadsarchief. Van de 4000 inwoners waren naar schatting 3600 bewoners dakloos. De stad moest opnieuw opgebouwd worden. Het aantal slachtoffers is relatief beperkt, slechts twee bewoners zouden hierbij zijn omgekomen, over gewonden heb ik niets gelezen.

 

Enschede moest opnieuw opgebouwd worden en zal uitgroeien tot een fabrieksstad.

 

LODEWIJK VAN VOORST
In de dagen na de brand wordt Lodewijk opgepakt op verdenking van brandstichting. De bronnen spreken over enig wantrouwen bij burgemeester ten Cate, die wetenschap heeft van onrust bij de arbeidersklasse. Na het voorarrest wordt Lodewijk van Voorst vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs.
Zelf ben ik dan heel benieuwd hoe het verder gaat met Lodewijk van Voorst. Gaat hij weer in Enschede wonen, hoe verloopt zijn leven. Ik heb dit niet terug kunnen vinden, maar het lijkt me heel interessant. Zou hij een ingetogen man zijn geworden, of zou hij een Posttraumatisch Stress Stoornis hebben opgelopen na het besef van de gevolgen van zijn onoplettendheid in relatie met de woorden die hij de dagen ervoor heeft uitgesproken. Ik ben trouwens helemaal nieuwsgierig hoe ze dit hebben kunnen optekenen in de ongetwijfeld chaotische periode die de stad onderging.

HISTORISCH BELANG VAN HET FEIT
De stadsbrand schijnt de laatste grote stadsbrand te zijn geweest in Europa. Maar het is natuurlijk inmiddels 152 jaar geleden. Hoe lang duurt een collectief geheugen vraag ik me af. Was het toentertijd ook groot landelijk nieuws dat in alle kranten verscheen, of was Enschede voor Den Haag een ‘Verwegistan’ en in negorijen zoals Enschede gebeuren nu eenmaal dit soort dingen?  Zou het net zoiets zijn zoals wij rampspoed lezen in de krant over welk land dan ook als het maar ‘ver van ons bed is’? Zou het in het nationale geheugen anders zijn geweest als Amsterdam of Den Haag op deze wijze getroffen zou zijn. Of is het feit dat de tijd alle wonden heelt, ook in het collectieve geheugen. Want hoe anders is het nog bij het bombardement van Rotterdam in 1940 of de Watersnoodramp in 1953? Is zoiets weg op het moment dat de direct betrokkene het niet meer na kunnen vertellen? Geldt dat ook voor de mensen in Enschede of de rest van Twente? Mijn vader, geboren in 1931 heb ik er, bij mijn weten nooit over horen praten. Zijn opa’s en oma’s zijn alleen al van na 1862. Zullen al die studenten die in de nabijheid van dit plein hun biertjes drinken weet hebben van dit beeld? In de jaren tachtig kwam ik regelmatig in Enschede bij een vriend op bezoek, maar meestal was het al donker als ik op dit plein kwam. De staat waarmee ik terugging naar het huis van mijn kameraad die woonde in de Padmossingel of -weg lieten wijze geschiedenislessen niet meer toe.

Het is trouwens wel een cynisch toeval dat juist Enschede een van de plaatsen is die nog wel bekend is om brand. De vuurwerkramp van mei 2000 staat ook de minder geletterde nog in het geheugen. Ik hoor het nog regelmatig in de verschillende voetbalstadions.
Ik zou wel eens van een onderzoek willen horen waarbij navraag is gedaan is bij de Enschedese bevolking of zij weten van de stadsbrand uit 1862 en of zij wel eens bij het beeld op de Grote Markt hebben stilgestaan. En of ze het nu wel of niet massaal weten, het heeft wel grote gevolgen voor het Enschede van nu. Net als Rotterdam wordt de hele opbouw van de stad bepaald door de gebeurtenis van 7 mei 1862. De toenmalige wederopbouw heeft voor modernisering en industriële ontplooiing gezorgd. Enschede groeide uit tot een stad die op dit moment qua inwonertal niet niet in de top 10 komt in Nederland. Enschede is relatief wijds en planmatig gebouwd en het zal voorlopig hierdoor zeker niet op de Werelderfgoedlijst terecht komen.

Toch geinig door een moment van verbazing en een zoektocht met behulp van ome Google zorgt ervoor dat je in een half uur aanzienlijke informatie kunt krijgen over een vergeten, of in ieder geval voor mij onbekend historisch feit. Ik kijk uit naar de scriptie van Anne Riemersma om vooral naast de droge feiten, meer te weten te komen over de mentale beleving van de bevolking in die tijd.

Links

1. Informatie over de betekenis van het beeld en de kunstenaar.

http://www.vanderkrogt.net/standbeelden/object.php?record=OV06ch

2. Filmpje bij de regionale zender Oost rondom de herdenking van 2012.

rtv oost http://www.youtube.com/watch?v=qd-rTJS-ZPU

3. Speciale website met veel informatie over de brand
http://www.stadsbrandenschede.nl/ Een hele site over de brand

4. Delen uit het stageproject van Anne Riemersma

http://stadsarchief.enschede.nl/bestanden/GetuigenStadsbrand/

 

Met uitzondering van de eerste foto die ik tijdens de lunchpauze zelf heb gemaakt, heb ik het meeste beeldmateriaal ‘geplukt’ van genoemde sites.

Oktoberkinderen kom binnen, gauw

/ sprakeloosid / 3 reacties

De buitendeur staat nog open. Op mijn rug staat het klamme zweet van eventjes wat klein snoeiwerk in de tuin. Het is immers nog zo zacht voor 19 oktober, bijna zwoel al zeg je dat niet snel over de Hollandse oktober. Twintig jaar geleden was het ook een warme oktober. Op het kaartje van ons eerstgeborene schreven we de volgende hoopvolle tekst:

oktoberkind oktoberkind

opdat je niet vergeet

de allerlaatste zoete braam

is de eerste die jij eet

een laatste warme zonnestraal

verwarmd jou eerste dag

en een laatste zwaluw die vertrekt

is de eerste die jij zag

dat is waarom een oktoberkind

niet geloofd in laatste dingen

’t zal een herfstdag als een lentedag bezingen

uit Oktoberkind van Liselore Gerritsen

 

Soms is dat na twintig jaar actueel gebleken, soms ook niet, maar als ouders blijf je uiteraard het hoopvolle van het gedicht benadrukken. Ik moet er nu aan denken, want de wind begint aan te wakkeren en het warme weekend is ten einde. De beloofde herfst is nu echt in aantocht. Ik hoop dat alle oktoberkinderen geboren zij, want ik vrees de herfst en de donkerte. Ik ben dan ook geen oktoberkind en kan slechts verlangen naar de lente. Misschien zijn meikinderen wel geboren grumpy old men, al gaan zeuren met dat de eerste herfstregen in aantocht.

 

37 EEN BELGENMOP OF DE GIERIGE OLLANDER uit de serie de kabbelende 100

/ sprakeloosid / 4 reacties

 

Heel soms hoef je helemaal niet je best te doen om een blogje te schrijven. Het komt vanzelf per mail binnen. Om een vierdaags verblijf in België voor te bereiden, zocht ik naar vervoersmogelijkheden voor de laatste 10 kilometer. Ik overweeg te lopen, want overdag is het openbaar vervoer ter plekke zeer beperkt. De auto blijft thuis zodat mijn wederhelft haar mobiliteit niet hoeft te missen. Lijkt me billijk. Nog even een onderzoek op fietsverhuur in de omgeving. Het hoeft geen superdeluxe tweewieler te zijn want op dinsdag een goede 10 kilometer heen en op zaterdag weer terug. Dit moet volgens mij geen probleem zijn, dus een betrouwbare website, aangesloten bij een vereniging van Toerisme schrijf ik aan met mijn verzoek.
Het volgende antwoord krijg ik terug! Omwille van de privacy laat ik (topografische) namen weg uit deze mail.

 

Beste xxx

 
Hartelijk dank voor uw aanvraag.

 
Op datum van 18 november tot en met 22 november hebben wij een herenfiets beschikbaar voor u.

 
Wij kunnen deze leveren en ophalen aan het station van xxx, hiervoor rekenen wij vervoerskosten aan, nl. 1,61 euro per afgelegde kilometer.
De kostprijs van een herenfiets is 10 euro per fiets per dag. De waarborg hiervoor bedraagt 25 euro.

 
Totale kostprijs verhuring:
–          Herenfiets: 10 euro x 5 dagen: 50 euro
–          Vervoerskosten:
o   Leveren: dinsdag 18 november station xxx: (28,10 km x 1,61euro/km ) x2 (xxx– xxx – xxx) : 90,48 euro
o   Ophalen: zaterdag 22 november station xxx: (28,10 km x 1,61euro/km ) x2 (xxx – xxx – xxx) : 90,48 euro
o   Totaal vervoer: 180,96 euro
–          TOTAAL verhuur: 230,96 euro + 25 euro waarborg: 255,96 euro

 
Opgelet! De reservatie is pas definitief na het overschrijven van het totaalbedrag op ons rekeningnummer: BE00000000000 met als mededeling: xxxxxxxxxxxxx
Gelieve de mededeling te vermelden bij het overschrijven van het bedrag.

 
Indien bovenstaande formule te prijzig is. Is er een andere oplossing, nl. Blue – Bike.
U kan een abonnement aanvragen. Hiervoor betaald u 10 euro voor een volledig jaar. Dan betaalt u per verhuring van een blue bike 3 euro per keer. Maar in xxx, xxx en xxx hebben wij een overeenkomst met het stadsbestuur, nl. het derde betalerssysteem. Het Stadsbestuur of gemeentebestuur legt hier 1 euro voor bij, net als de Vlaamse Overheid, dan bedraagt voor de kostprijs van een verhuring maar 1 euro voor u.

 
Met een abonnement kunt u over heel Vlaanderen blue bike fietsen huren, onder voorwaarde dat er een fietspunt bevindt aan het station waar ze blue bikes verhuren.
U vindt hierover meer info op: http://www.blue-bike.be.

 
Hopelijk heeft u hiermee voldoende informatie.
Indien u nog vragen en/of opmerkingen heeft, aarzel niet om contact met ons op te nemen.

 
Met vriendelijke groeten,

 

de verhuurder

 

Ik heb een vriendelijke mail teruggestuurd en uiteraard bedankt voor het aanbod. Ik ga er niet op in. Ondertussen vraag ik me af of ik nu in een Belgenmop ben beland of dat ik nu het prototype ben van een gierige Ollander. Ik denk dat de fietsenverhuurder al aanvoelde het laatste, dus hij komt met een betaalbaar, maar voor die ene keer, een omslachtig alternatief.

 

Kakelkrant van Sprakeloos 73: OV-kaart ellende

/ sprakeloosid / 9 reacties

 

Maandag 6 oktober 2014: De trein van kwart voor negen net gemist, tien minuten wachten op de volgende. Kan me even vermaken met mijn telefoon en ik ben getuige van een echtelijke kibbeltwist. Een ouder stel van rond de zeventig heeft ruzie met de digitale kaartjes en vooral met elkaar. Zij ziet het dagje uit ogenschijnlijk niet meer zitten met haar hangen schouders. Hij is vooral boos op de hele wereld en kijkt vooral boos naar zijn vrouw.

Dinsdag 7 oktober 2014: Het is wat winderig, maar een met regenjassen voorzien stel, zo te zien zussen van dik in de zeventig kijken glazig naar het stempelautomaat. Er boven staat nadrukkelijk ‘Buiten Gebruik’. Hoewel ze geen ruzie maken met elkaar, kijken ze mismoedig voor zich uit met een stuk papier in hun handen. ‘We vragen het wel aan de conducteur, ‘ zegt de oudste van het stel. De andere knikt:, Als er eentje is.’ Samen staren ze naar de vertrekkende trein die de andere kant op gaat.

Woensdag 8 oktober 2014: Ik hoef niet met de trein, maar moet wel boodschappen doen. Ik passeer daarbij het station en zie een groepje fitte zestigers, allen van vrouwelijke Kunne. Onder hen heeft zich een soort van akela ontpopt die omstandig uitlegt hoe zij de reisbescheiden heeft georganiseerd voor die dag. De anderen kijken gelaten en vertrouwen erop dat het goed komt. Ik zal het niet weten, want ik hoef, zoals ik al zei, niet met de trein die dag.

Donderdag 9 oktober 2014: Ruim op tijd voor de trein van kwart voor negen, dus ik mag nog even wachten. Een typisch babyboomstel komt met kaki-broek, stevige stappers en rode sportieve jassen, soort uniseks waarbij alleen de maten onderling verschillen. Zij is klein, hij is reusachtig met een rood hoofd. Ik dacht dat het misschien een ongezonde levensstijl was, maar het tomatenhoofd wordt waarschijnlijk veroorzaakt door opzichtige woede. Ze waren al een paar keer op en neer gelopen van de kaartjesautomaat naar de scanpaal. De kleine vrouw verdwijnt bijna in de pompeuze woede van haar levensgezel. Ze zeggen niets tegen elkaar.

Vrijdag 10 oktober 2014: Wederom een man en vrouw, potentiële omroep MAX liefhebbers, hebben woorden met elkaar. Nu laat de vrouw zich niet onbetuigd en verwijt haar man dat hij had moeten luisteren naar hun zoon. “Je had ze op de computer moeten activeren.” De man geeft haar van repliek:,, We hebben ze besteld via de computer, we moeten ze alleen maar scannen.” Dat scannen lukt blijkbaar niet. ‘Bovendien moeten we wachten tot het negen uur is.” zegt zijn vrouw jennerig. Ze stappen inderdaad niet in, mogelijk ook niet in de trein later. Ik zal het niet weten.

De week resumerend, vraag ik me af of het in de lucht zit, al die echtelijke twisten van allerlei bejaarden. Of zijn de mensen in Duiven boosaardiger of stommer dan in andere regio’s omdat ze geen weet hebben hoe te reizen met de trein. Maar ik weet heel goed dat een dagje uit met het openbaar vervoer geen sinecure is tegenwoordig, zeker niet voor ouderen. Ze begrijpen het vaak niet, Duivenaren zijn geen negatieve uitzondering hoor. Mijn ouders bijvoorbeeld zijn al drie keer met de auto naar Deventer gereden om hun kaart te activeren of anderszins de trein-hocusspocus te ontrafelen. Ze zijn niet zo sterk met de computer, want inmiddels tachtig. Ze willen het nog wel graag zelfstandig doen, heeft iets met autonomie te maken. Zolang ze vooral nog met de auto reizen, laat ik het ook maar zo. Maar ik voel heel erg mee met hun frustraties en soms zelf woede op de eens zo betrouwbare vervoerder.

En als ik diep in mijn ziel kijk, vind ik het ook een gedoe. Spontaan reizen is er niet meer bij. Noodgedwongen hebben we in ons gezin een gepersonificeerde OV-kaart omdat een trajectabonnement noodzakelijk was, nota bene ook nog bij een andere vervoerder dan de NS. Tel uit je winst. We zullen er waarschijnlijk toch aan moeten, want voor reisdeclaraties bij je werkgever heb je bewijzen nodig. Een onpersoonlijke OV-kaart is niet toereikend, of je moet die laten uitlezen op het station. Dat kan heb ik me laten vertellen, maar ik denk: Een hoop gedoe en mogelijk zullen ze daar een vergoeding voor vragen. En als het nu nog niet is, dan wel in de toekomst. Een dagkaartje, dat kan, maar een euro extra per rit. Ik zal het woord dieven niet in mijn mond nemen. Bovendien wil ik helemaal niet dat mijn reisgedrag geregistreerd staat bij welke instantie dan ook, laat staan bij die klaplopers van de NS. 16 miljoen hebben ze al ‘verdiend’ aan het vergeten uit te checken. Op sommige trajecten mag je trouwens voor een retourtje soms wel dertig keer in- en uitchecken. Ronduit belachelijk en zeker niet ontspannen voor een dagje uit voor veel mensen die dan gebruik maken van de trein.

Ik ben wel de laatste die compassie wil prediken voor babyboomers, maar eigenlijk zou die zelfbenoemde protestgeneratie massaal moeten gaan zwartrijden onder de bezielende begeleiding van omroep MAX. Want het hele instituut NS met zijn privatiseringsgedoe is toch een grote catastrofe voor een gemiddelde sterveling. Voor het promoten van het OV hoeft geen geld meer uitgetrokken worden, want dat is bij voorbaat verspilde moeite. Toeristen maak je ook niet lekker met ons OV-stelsel. Zelf heb ik het afgelopen jaar al twee keer kaartjes voor bezoekers uit ons buurland voorgeschoten. Ik pinde en zij betaalde mij met heuse euro’s. Ze bedankte me hartelijk, maar bij mij stond het schaamrood op mijn kaken. Ik moet hen bedanken dat ze ondanks de trein toch nog naar Nederland komen. En hoe gaat dat straks met al die stations, die zogenaamd een onderdeel van de stad moeten worden. Je hebt een OV-kaart nodig om de poortjes te openen in de nabije toekomst. Niets meer gezellig doorgangen, maar in kilte wachten op treinen die te duur zijn. Ik zal vast een ‘grumpy old man’ zijn met mijn 48 jaar, het zij zo. Deze balkonmuppet vindt de NS wel een van de meest uitgerangeerde bedrijven in Nederland en toch moet ik er helaas regelmatig gebruik van maken.

Filmblik: Clouds of Sils Maria

/ sprakeloosid / 3 reacties

 

,,Ga je zaterdagavond mee naar de film.”
Die vraag werd me onlangs gesteld door niemand minder dan mijn vrouw. Dan zeg ik geen nee, ze weet namelijk echt wel wat ik leuk vind en vooral wat ik niet te pruimen vind. Vrouwenfilms in het algemeen en Bridget Jones’s Diary in het bijzonder, tenminste dat gehalte is aan mij niet besteed. Noem het inflexibel, bot, ongeëmancipeerd, of beschouw me vooral niet als metroman, ik vind het allemaal best. Mijn vrouw weet het immers allemaal, dus ‘in the blind’ zeg ik ja, is goed. Leuk, zeker als we vooraf ook nog ergens gaan eten, al is het in Arnhem.

,,We gaan naar ‘Clouds of Sils Maria’ in het filmhuis in Arnhem.”

Ik was nog nooit in het filmhuis in Arnhem geweest, dus dat is mooi, maar bij de titel van de film ging geen lampje branden. Tussen neus en lippen door gaf ze te kennen dat het de nieuwste film met Julliette Binoche is. Ze kon mijn verbaasde gezicht niet gezien hebben, want de mededeling kwam via de telefoon. Maar ik weet nu dat ik op mijn hoede moet zijn. Bij de keuze van de namen voor de kinderen kwam bij mij de naam Julliette zeer hoog op het namenlijstje, sterker nog het had mijn sterke voorkeur. Sinds 1986 ben ik onder de indruk van de actrice Binoche en haar vertolking in ‘The Unbearable Lightness of Being’, als actrice en als onbereikbare vrouw. Dit zal ongetwijfeld de reden zijn geweest dat de naam Julliette resoluut werd afgestreept van het lijstje van mogelijke namen voor een dochter. We kregen twee zoons, dus ik hoefde hierover niet lang te treuren. Een kleine drie jaar geleden kregen we een hond, een teefje, dus opnieuw probeerde ik mijn heldin in mijn dagelijkse leven te krijgen. No way, het werd Pippa. En nu ineens neemt zij het initiatief voor juist een film met haar. Ik vroeg haar waarom deze keuze en ze wist waar ik op doelde.
,,Ze heeft inmiddels ook een ouwe kop gekregen.” Ook had ze gelezen dat ze de rol vertolkte van een ietwat verlopen actrice. Ik had het kunnen weten. Vrouwen!!!

Op de dag dat Arnhem volgelopen was met mensen die Operation Market Garden herdachten en ’s avonds vooral biertjes dronken op de verschillende pleinen in de stad, vonden wij een tafeltje bij Rubens. Omdat we vrij vroeg waren vertrouwden we erop dat we bij Filmhuis Focus nog wel een kop koffie konden drinken. Dat kon, maar de entourage beviel ons niet zo heel erg. Een holle ruimte met een eenzijdig publiek dat alle stereotypen van filmhuispubliek goed wist te vertolken en personeel dat er die avond weinig zin in had, zo oordeelden wij. Maar het ging uiteindelijk om de film natuurlijk en een beetje om Julliette.

 

Ik had in de krant vluchtig gelezen waarover de film handelde. Julliette Binoche speelt een gevierde actrice (Maria Enders) die twintig jaar daarvoor doorbrak met de rol van assistente van een belangrijke zakenvrouw waarbij een liefdesrelatie aan de orde was. Nu zou ze de rol van die oudere vrouw spelen, een confrontatie van tijd en leeftijd. Ik heb gelezen dat er parallellen lopen met de loopbaan van Binoche zelf en de schrijver van haar eigen filmdoorbraak en de schrijver van Clouds of Sils Maria. Maria Enders gaat de confrontatie aan met de tijd(sgeest) en wordt daarbij geassisteerd door de jonge Valentine (Kirsten Stewart) die haar terzijde staat om zich de rol eigen te maken en de strijd aan te gaan met haar tegenspeelster en enfant-terrible Jo-Ann Ellis (Chloë Grace Moretz).

 

En het was maar goed dat ik wat ankerpunten had om de film te volgen, want zelfs nu kostte het me het moeite om in de film te komen. Het begon nog wel vermakelijk met een veelheid aan moderne middelen qua communicatie. Je doet in de (film)wereld niet meer mee als je niet minimaal twee mobieltjes hebt om te communiceren met ‘tout le monde’, maar dit gegeven had meer te maken met wat projectie op mijn eigen dagelijkse leven en minder met de film. Na ongeveer een half uur was ik in de film en kon ik me losmaken van de geluiden van de Korenmarkt die tot in de filmzaal doordrongen. De oefensessie tussen Maria en Valentine in de Zwitserse Alpen waren soms vermakelijk, soms heel intens en soms ook wat minder begrijpelijk. Ze boeide me wel, maar omdat dit ongeveer het enige was dat me echt raakte, is dit voor de film als geheel wel wat mager. Omdat Jullliette Binoche meespeelde zocht ik nog naar argumenten om de film echt mooi te vinden. Het lukte me niet. Vanwege de dialogen tussen Binoche en Stewart heb ik grote delen zeer aandachtig bekeken. Zo aandachtig dat ik niet merkte dat mijn wederhelft echt afhaakte en haar ogen even heeft gesloten, hoe lang weet ze zelf niet. Ik was vooral geïrriteerd over de slapte van het einde van de film dat voor mijn gevoel een beetje afgeraffeld werd.

Natuurlijk heb ik de parallellen die overal ingeweven waren wel kunnen ontdekken, maar diep onder de indruk was ik niet. Natuurlijk wel over Julliette Binoche, ook nu ze een rijpere actrice speelde. Ze heeft voor mij niet ingeboet in populariteit. Het is bij mij net als bij boeken, die moeten vooral niet over schrijvers en het schrijverschap gaan. Zo moeten films maar niet over het filmwereldje gaan en niet over actrices en hun lege levens. Al met al een film die normaal gesproken een zeer mager zesje zou zijn geweest als Julliette Binoche niet meegespeeld had. Ik ga nu voor een 7-.
Meer filmblikken, volg de link

TOPTWEET Bijeen gesprokkeld bijenleed

/ sprakeloosid / 1 reactie

Eerlijk is eerlijk, de hoeveelheid prikkels die een mens krijgt te verwerken op Twitter is ongekend hoog. En heel af en toe valt er een tweetje toch nog op en in no time zit er een klein verhaaltje in je hoofd. Of het een splitseconde is, durf ik niet te beweren, veel langer is het zeker niet. Een mijn onbekende twitteraar zegt het volgende:

Schermopname (1)
Een oproep aan projectontwikkelaar om braakliggende gronden nuttig te gebruiken is natuurlijk altijd een zinvolle opmerking, zeker als het aan de noodlijdende bijtjes ten goede komt en dit bedoel ik zeker niet lullig. Zonder van de hoed en de rand te weten, heb ik me laten vertellen dat het nut en functie van bijen in ons ecosysteem heel wezenlijk is. Het gaat echter slecht met de bijen, dus ze hebben hulp nodig, veel hulp. Ik vraag me trouwens af waarom er projectontwikkelaars zijn die om economische redenen allerlei schaarse goederen ongebruikt laten, om er later winst en vooral meer winst op te kunnen maken. Maar dit ter zijde op dit moment, ik roep met de twitteraar Pim Lemmers nu vooral, Laat de bijen zoemen in 2015.

Maar dit tweetje helpt me ook herinneren dat ik in het voorjaar ook een braakliggend terreintje had en ook mijn stinkende best zou doen om een bijdrage te leveren aan de bijenstand. Ik werd wel geholpen door de oud burgemeester van Duiven die als afscheid ieder Duivens gezin een zaakje met bloemzaad heeft gegeven. Vol goede moed ging ik aan2014-05-03 15.39.21 de slag, met dank aan burgemeester Zomerdijk. In zijn beroepsleven was hij al een verwoed imker, nu kan hij er zoveel tijd een besteden als hij wil. Mijn zegen heeft hij, ik heb er zelfs een blogje aan gewijd met de bedoeling het eindresultaat ook wereldkundig te maken. Dat had ik nog niet gedaan en dat is niet zonder reden, want van een wild stukje tuin met een veelheid aan kleurige bloemen is geen sprake. Wacht ik zal even een foto maken, al is het donker, misschien begrijpt u dan dat ik wat huiverig was met het tonen van het eindresultaat.

20140916_215713_Android


Een enkele bloemetje heeft zich door het onkruid heen kunnen nestelen, ik weet niet eens of het de zaden zijn van de burgemeester die hier verantwoordelijk voor zijn. Mag ik wel even opmerken dat het boompje dit jaar wel appels draagt, voor het eerst. Misschien komt het wel door de zaden van de burgemeester die als voedsel hebben gediend. Mogelijk is dit ook wel goed voor de bijen.

36. WAT IS DIT NU WEER? Uit de serie de kabbelende 100

/ sprakeloosid / 3 reacties

20140906_230127_Android

Wat is dit zult u zich afvragen bij het zien van bovenstaande foto? Ik zal het u nader uitleggen. Dit is een foto van mij mobiel tijdens de laatste wandeling gisteravond met de hond. Het is reuze handig zo’n smartgeval om kiekjes te maken en nog handiger is de software door mijn jongste zoon aangereikt om bij thuiskomst zonder extra handelingen de foto’s op de computer te kunnen zien. Ik ben niet zo heel handig in het maken van treffende foto’s. Maar tijdens het wandelen dacht ik, wat is dat bij die school aan de overkant van het water. De lampen branden in het schoolgebouw en dat geeft in een relatief donker parkje achter ons huis een bijzonder effect. Dat is het dus. U moet het maar van me aannemen. Maar ik dacht ook, wat is dat, die felle lampen op zaterdagavond in de school. Zal er iemand binnengeslopen zijn? Ik zag of hoorde verder niemand. Waarschijnlijk zal de laatste de vrijdag ervoor de lamp niet hebben uitgedaan. Ik hoop dat dit blog geen aanleiding zal geven voor een standje van de bovenmeester. Misschien was het de bovenmeester zelf wel, wie zal het zeggen. Een spannende thriller met Sodom en Gomarra is al in de maak in mijn hoofd.
20140906_230203_Android
En dit? Nu na een paar meters verder lopen, kwam de artiest in mij naar boven bij het zien van de weerkaatsing van de verlichte bovenverdieping. De artiest in spé ten spijt, daarmee wordt het nog geen fijne foto. Bij een tweede poging lukte het me, conform de artistieke wetten van de fotografie, om het origineel en het spiegelbeeld in het water op een plaatje te zetten. Daarmee is dan ook alles gezegd naar mijn mening. Valse bescheidenheid speelt geen rol in deze zoals u ook zult ervaren. Toch vind ik het bijzonder jammer dat ik mijn ervaring op dat moment niet fotografisch met u kan delen. Een blik zegt vaak veel meer dan een diarree aan woorden, die mogelijk meer vragen oproept dan dat er artistieke antwoorden gegeven kunnen worden.

20140906_230217_Android
We lopen verder, de hond en ik. De hond is zwart en het is donker. Met voldoende zelfkennis besluit ik geen poging te wagen de hond op deze aangename septemberavond te vereeuwigen. Dat gaat niet lukken en dan zult u zich zeker afvragen ‘Wat is dat nu weer?’ Dan worden we opgeschrikt door een hoop gepiep en gebliep en we zien een een rood en een blauwig lichtje. Aan de waterkant, we hadden hem nog niet ontwaart, dat wil zeggen, ik had hem nog niet gezien, mogelijk Pippa wel, maar die had er nog geen aandacht aangeschonken. We bleven beide staan en onder de parasol rees een gedaante. Op onze vraag, gemakshalve ga ik ervan uit dat Pippa dezelfde nieuwsgierige instelling heeft als ik, wat is dit nu weer, komt het antwoord. Ik vraag me wel af wie er nu om elf uur ’s avonds midden in de wijk, waar honden worden uitgelaten en waar het licht van de school brandt, gaat vissen. Goed er is water en waarschijnlijk vis, aan die voorwaarden is voldaan, maar is dit nu echt de rustieke plek om in het holst van de nacht te gaan vissen. Pippa vroeg zich volgens mij niets meer af, ze wilde verder. Maar zo moest nog even wachten op de laatste foto. Mocht u zich afvragen wat dat lichtje aan de rechterkant is. Dat is dus de visser die op electronische wijze werd gewaarschuwd dat er vis onderweg was. De rest van de lichten in de overwegend zwarte foto heb ik reeds verklaard.
20140906_230331_Android

Cobra-paniek

/ sprakeloosid / 11 reacties

 

Nederland is in de ban van de Cobra. Sociale media en televisie weten dat te melden. Mijn eerste opwelling is: ,,Nu is Nederland echt uit de crisis, we hebben weer aandacht voor de kunst.” Niets is minder waar. Er blijkt een levensgevaarlijke cobra te zijn ontsnapt. Ik hoor net van mijn wederhelft dat het beest inmiddels gevonden is. We kunnen weer rustig slapen, tenzij je een kunstliefhebber bent, want dan moet de economie nog verder aantrekken.

Ik denk dan meteen wat een mens bezielt om een slang te koesteren en in huis te nemen en dan nog wel een hele giftige? Eén zo’n beestje is niet voldoende om er een mooie tas van te maken. En wat kun je nog meer met een cobra? Ik heb wel eens gezien dat slangen gemolken worden en dat met het gif allerlei hele nuttige zaken gedaan kunnen worden. Maar om zoiets nu te doen in een rustige woonwijk in het ongetwijfeld pittoreske Made is erg twijfelachtig. Of zou de bezitter een uiterst verlegen man zijn, naarstig op zoek naar een levensmaatje, maar te bleu om een dame te versieren? Met zijn rudimentaire kennis van het scheppingsverhaal zou hij gedacht kunnen hebben een slang aan te schaffen als hulpmiddel. Als hij verder had gelezen dan wist hij ook dat hij dan uit het ‘single-paradijs’ zou zijn getrapt en zich in de hel van het Aardse leven had moeten redden. Ik kan de psyche van de slangenbezitters in zijn algemeenheid niet begrijpen, laat staan een giftige waar je geen tasjes van kunt maken. De enige optie die nog ergens hout snijdt is een slangenbezweerder die aan het oefenen is om in zijn broodwinning te voorzien door op Oosterse markten te gaan staan. Maar in een tijd van terrorisme-angst kun je stellen dat het hebben van een cobra op zijn minst gelijk staat met het hebben van een wapen. Voor je het weet wordt je verdacht van aanhanger te zijn van het Kalifaat waar het dresseren van slangen gemeengoed was, of misschien nog wel is want je weet het niet met dat addergebroed.

Net zo gek als het hebben van een cobra in je slaapkamer, is de mediagekte rondom de ontsnapping. Ik begreep dat het beest gewoon in de schuur van de eigenaar lag. Mogelijk had het geen sleutel bij zich na een avondje stappen en chickies versieren en lag het zijn roes uit te slapen. Ik begrijp best dat de buurtbewoners goed geïnformeerd willen en moeten worden. Ook snap ik dat de rest van Made met belangstelling de zoektocht gade slaat. De experts kunnen wel zeggen dat zo’n beest niet verder kan zijn dan 200 à 300 meter, maar wie gelooft er tegenwoordig nog experts? Maar moet heel Nederland, van Rodeschool tot Slenaken, van Winterswijk tot Schoorl op de hoogte worden gebracht van deze zoektocht? Is de behoefte aan luchtig nieuws, want dat is het natuurlijk tenzij je in Made woont, zo groot dat we dit belangrijk vinden? Of is het de opluchting van het vredesbestand in de Oekraïne en de vastberadenheid van de NAVO-top in Wales die ruimte geeft aan dit soort berichten.

Ik mag aannemen dat de eigenaar een fikse boete krijgt en verantwoordelijk wordt gesteld voor de gemaakte kosten. Misschien dat hij maar eens een donatie moet geven voor een West-Brabants museum zodat ze een mooi kunstwerk kunnen aanschaffen.

 

 

Engelsen proberen wereldvrede te bewerken

/ sprakeloosid / 2 reacties

In het diepste geheim is er wekenlang gewerkt aan een vredesplan in Engeland. De Engelse premier David Cameron heeft opdracht gegeven om alles in het werk te stellen om een allesomvattend vredesplan voor Europa, Afrika en het Midden-Oosten te ontwikkelen. Naast electorale motieven in eigen land, ziet Cameron nadrukkelijk een rol weggelegd voor de Britse diplomatie. Terrorismedreiging in eigen land, mogelijke nieuwe militaire missies in Irak, Afghanistan en Syrië en mogelijk een directe ‘tour de force’ met de NAVO tegen de Russische Beer zien ze niet zitten in Engeland.
Vroeger toen alles nog beter was en de Britten de baas waren over de zeven zeeën, was militair tromgeroffel voldoende om de wereldgeschiedenis in het eigen voordeel te laten verlopen. Tegenwoordig werkt het niet meer zo.
De cumulatie van brandhaarden noopt de Engelsen, net als alle andere bevriende naties tot stringente maatregelen. In Londen doen ze er een schepje bovenop.

Bron foto: nu.nl
‘Iedereen weet dat het al heel lang geleden vijf voor twaalf is geweest en eigenlijk de diepe donkerte van middernacht aanstaande is.’
De Engelsen zetten met man en macht de tijd terug ter eer en glorie van het Britse Rijk en de uiteraard de wereldvrede.

Laten we bidden, of bellen?

/ sprakeloosid / 4 reacties

Ik durf te stellen dat katholieken creatiever zijn dan veel calvinisten, in ieder geval buigzamer in zijn algemeenheid. In de middeleeuwen wisten ze al een levendige handel te creëren met het zielenheil van onze voorouders door aflaten te verkopen. Ze hadden blijkbaar veel vrijkaarten gekregen voor ‘Hierboven’ en wilde daar een slaatje uit slaan. Hun handel, maar vooral wandel heeft er voor gezorgd dat tot diep in de 19e eeuw het Paapse geloof een relatief zieltogend bestaan heeft gekend in onze contreien. Die anderen handelden niet meer met geld voor een plekje in de hemel, maar wisten wie er voorbestemd was, mits een keurig en afgemeten aards leven was volbracht. En hierop werd dan weer nauwgezet gelet door de protestantse gemeenschap. Of het er al met al gezelliger op is geworden, durf ik niet te beweren.

In Nederland hebben de katholieken zich in rap tempo hersteld al zorgt de ontkerkelijking ook voor hen dat gezocht moet worden naar alternatieven om zieltjes te winnen.

20140801_134350_Android

Zo liep ik op een zomerse dag in Den Bosch en omdat ik daar niet al te vaak ben, wilde ik graag een bezoekje brengen de St. Jan. Een keer eerder was ik er en het alziende oog in het centrum van de kerk is me bijgebleven. Het oog keek nog steeds, maar ik heb geen idee wat het ziet. Op dat moment in ieder geval een mannetje uit Duiven wat terugkeek, voor de tweede keer. Tot daadwerkelijk oogcontact is het volgens mij niet gekomen.

Ook het plein en de gebouwen rondom de kerk zijn zeker de moeite waard. Ik nam het in me op en kwam en passant een heel nieuwerwets bord tegen, een soort verkeersbord maar dan voor het spirituele verkeer. Hoewel katholiek opgevoed en een aantal sacramenten doorlopen, durf ik niet te beweren dat mijn verkeerslessen op dit gebied diepgeworteld zijn al ben ik geen analfabeet, of hoe zeg je dat op kerkelijk gebied, o ja ongelovige of onwetende?

20140801_134151_Android

Ik kon een glimlach niet onderdrukken, want het was een typische katholieke streek om mensen uit te nodigen te bellen met de engelen. Het bord legt verder uit dat engelen de contactdragers zijn tussen twee realiteiten, tussen het tijdelijke en het eeuwige. En je kunt ze bellen en de kerk heeft blijkbaar het juiste nummer gevonden en publiek gemaakt. Zo zijn ze tegenwoordig ook wel weer. Niet onbelangrijk is te vermelden dat het niet gratis is, maar de opbrengsten zijn niet voor het in stand houden van een Rijk Roomsch Leven, maar voor het onderhoud van de St. Jan, een nobel streven. Ze hebben geleerd van enkele eeuwen terug blijkbaar.

Bellen met de engelen dus. Zouden het katholieke engelen zijn, want volgens mij hebben de protestanten veel minder met die poespas. En wat als je helemaal niet van christelijke huize bent? Zouden er ook moslim-engelen zijn, en hindoeïstische communicators tussen de mens en de goden? Misschien hebben ze wel een rooster? En zouden de telefoontarieven van iedere engelsoort gelijk zijn?

Ik denk dat het meer waarschijnlijk is dat er maar één engelengroep is die zich in vorm kunnen schikken naar de beller, maar dat hun boodschap eensluidend zal zijn. Tenminste ik hoop dat die hemelse telefooncentrale er zo uitziet. Dus anders dan op de aarde waarbij de verscheidenheid in geloofsbeleving zo groot is, dat het blijkbaar in de menselijke aard verankerd ligt om andersdenkenden een lesje te leren. In de christelijke wereld weten we inmiddels dat de afkeer van de middeleeuwse katholiek kerk zo groot was, dat dit op 177 protestantse manieren duidelijk gemaakt moet worden. Er zijn vast geen 177 dito engelen. En wat te denken van de idioterie in het Midden-Oosten waarbij Allah de enige god is, maar hoe die gediend moet worden is nog een immens twistpunt zien we in Irak, Syrië en de wijde omgeving van die landen. Voor veel van die bewoners daar zullen er vast en zeker dubbele diensten gedraaid moeten worden, als tenminste de telefooncentrale niet weggebombardeerd is.

Voor de echte nooddruftigen zal ik me inhouden en vooral niet bellen. Anderen hebben het harder nodig. En wat moet ik aan de engelen vragen? Hoe ik die €1500, – reparatiekosten aan de auto te boven moet komen zonder er last van te hebben? Of dat die hond in de buurt nu eens aangelijnd blijft zodat we onze hond niet hoeven te redden uit de bijtgrage tanden van dat mormel? Dat is allemaal kleinleed en prietpraat voor de engelen, daar durf ik niet mee aan te komen. Zeker nu niet, bij die trieste mondiale onrust in de wereld. Als er een skype-verbinding is, neem ik mijn beslissing in heroverweging.  Ik ben best wel benieuwd hoe het eruit ziet aan de andere kant van de lijn.