De Vrede van Elburg op het Vrijheijtpad

Bij het begin van het Vrijheijtpad in Elburg kregen we een klein inkijkje in de oude vesting zelf. Op dat moment realiseerde ik dat dit ‘pas’ de derde keer voor mij was dat ik deze idylle aan de voormalige Zuiderzee heb bezocht. Ik kende het eigenlijk helemaal niet. De eerste keer was in de zomer van 1991. Mijn toenmalige vriendin en inmiddels al dertig jaar bij elkaar en deze middag ook mijn wandelpartner, kon het zich nog herinneren. Ze had net haar eerste eigen auto, een doorgeroeste Ford Fiesta uit 1978. We zouden die avond naar de verjaardag van een van mijn ouders gaan, maar de zondag lag voor ons open. Naar het strand in Elburg was een uitstekende bestemming vonden we. Eenmaal aangekomen was het blijkbaar de gewoonte van de badgasten je auto op het strand te parkeren. Lekker zonnen naast je auto? Nu was mijn meisje heel blij met haar autootje, maar we hoefden er niet de hele dag naast te liggen. Dan maar even verder kijken. Nog geen vijfhonderd meter verder op zagen we een rustiger strandje zonder auto’s. Een plekje was best snel gevonden. Echt opletten deden we niet, want het was een naaktstrandje. Wel rustig. Ik ben niet tegen een naaktstrand, maar met mijn Victoriaanse inborst moest ik wel slikken. We wilden niet opnieuw verkassen, dus er zat niets anders op dan de boks van de kont. We wilden geen gluurders zijn. Het was een genoeglijke dag hoor, lekker aan gebruind op mijn billen na. Die hadden nog nooit de zon gezien en dat heb ik geweten. Ik was met de kennis van u heel blij dat ik die Victoriaanse inborst had, want anders had ik niet de hele dag op mijn buik gelegen. In dat geval was de schade veel erger. Het was de laatste keer dat mijn billen de zon hebben gezien.

Vier jaar later was ik als leerling-verpleegkundige psychiatrie, begeleider bij een vakantie met 25 patiënten. Een middagje Elburg stond ook op het programma. Een weinig invoelbare, drukke maar vriendelijke patiënt week die middag niet van mijn zijde. De prikkels van de vakantie en Elburg werden hem te veel. Hij zocht veiligheid bij de enige mannelijke begeleider. Hij pakte mijn hand en liet deze niet meer los totdat we bij de bus terug waren. Ik heb weinig van Elburg gezien.

Vandaag de derde kans op Elburg te leren kennen. Maar vooral de directe omgeving van Elburg. Het Vrijheijtpad is een rondwandeling om de bebouwde kom heen. Als klompenpadwandelaar kun je gemakkelijk constateren dat het goed toeven is in Elburg, zeker als je aan de rand woont. Mooie vergezichten zijn je deel als je op je bank zit. Als wandelaar kijk je naar de huizen en bedenkt dat er slechtere plekken zijn om te wonen. Althans, dat zou je denken. Via één woning kwamen we er achter dat niet iedereen blij is in Elburg. De SGP burgemeester deugde volgens de bewoners van dit pand niet. Meerdere protestborden maakte dat duidelijk. De zegen moest komen van LEV, een plaatselijke politieke partij. Even googelen leert dat het politieke klimaat de laatste jaren op zijn minst een slangenkuil is. Tja, dat zijn ook de mooie dingen van een klompenpad, in dit geval het Vrijheijtpad. De titanenstrijd tussen Trump en Biden komt in een ander daglicht te staan als je weet dat betrokken burgers van de gemeente Elburg heel andere problemen hebben. Zonder dit klompenpad had ik hier geen weet van gehad.

De mogelijke remedie om de ruzies te slechten vonden we in het centrum. Natuurlijk wilden we even langs de oude huizen van het vestingsstadje lopen. Zelf ben ik altijd gek op zo’n publieke muziekkoepel voor de plaatselijke fanfare of harmonie. Elburg heeft er één. Volgens mij moet hier de vrede gaan plaatsvinden, de Vrede van Elburg. Ik hoor de plaatselijke harmonie al spelen: Alle Menschen werden Brüder………….

Een gros woorden voor de week (25 oktober 2020)

De donkere maanden zijn begonnen, een uurtje extra om terug te blikken op de week. We kregen een inkijkje in de familieverhoudingen van de Oranjes. Willem-Alexander mocht van oma niet meedoen aan Juul’s amateurtoneel op paleis Soestdijk. Oma had het door, een onpeilbaar gebrek aan acteertalent. Met meel in de mond vergoelijken politici de wanprestatie van het koningspaar. En wij, de onderdanen? Wij buitelen verder over elkaar heen. De brute moord in Frankrijk moet meer aandacht zegt Fidan Ekiz, ze is een nestbevuiler zegt een ander. Nederland, niet meer dan het decor van een grotesk kooigevecht van 17 miljoen virologen. Ik zeg, stop de lockdown. De humanitaire schade door sociale media is vele malen groter dan de pandemie. Eén wintertijd geen Facebook en Twitter en het departement van de geestelijke gezondheid is niet meer nodig. Het goede nieuws is, ik heb 30 jaar verkering.

Over de grens met het Babborgapad

Voordat ik mijn indrukken van dit nieuwe klompenpad wil delen, neem ik u eerst mee naar de jaren 1974 tot en met 1978. De avondvierdaagse in Raalte. Vanaf de derde klas, groep 5, deden alle scholen een poging om iedereen te laten meelopen met de plaatselijke vierdaagse, een heel festijn. Een flesje ranja en een half rolletje drop van moeders maakte de feestvreugde compleet. Na vier dagen potjes vet, op de berg waar Sinterklaas woont enzovoort was het donderdag einde oefening, een paar takken seringen of iets van de vlinderboom en je had je bosje bloemen en natuurlijk de medaille. En het leven ging gewoon verder met school en zaterdag weer een voetbalwedstrijd. In mijn geval bij ROHDA Raalte. De vierdaagse was leuk, maar ook niet meer dan dat.

Als ouder heb ik bijna traumatische ervaringen met de vierdaagse in Duiven.
En naar ik aanneem is het in Duiven niet anders dan welke dorp in Nederland dan ook. Waar in de jaren zeventig een enkele ouder gevraagd werd om het onderwijzend personeel te ondersteunen, hooguit 2 volwassenen op een groep van 30 kinderen, word je tegenwoordig met de nek aangekeken als je als ouder geen acte de présence geeft. Met ongeveer 25 opgedraaide tollen, allemaal een tas vol snoep meezeulend – de echte verwende exemplaren gebruiken daarvoor hun meelopende vader of moeder. Het collectieve ADHD gevoel gaat sky high. Op de laatste dag worden opa’s, oma’s, ooms en tantes en alle beschikbare buurmannen en -vrouwen opgetrommeld om met verbazing en bewondering de Olympische prestaties van de jeugd gade te slaan. Nog meer snoep en de koolhydratenperversiteit neemt pandemische vormen aan. Samen met de verplichte zwemlessen vormt de vierdaagse van mijn kinderen mijn absolute dieptepunt in mijn vaderschap. Heel lang heb ik wandelen als een hele vervelende bezigheid ervaren. De laatste tien jaar gaat het beter en dit jaar was er een primeur dat mijn oudste zoon vrijwillig en uit zich zelf een klompenpad wilde lopen.

Gisteren liep ik samen met wat familieleden een prachtige wandeling bij Deventer. Daarvoor was ik even bij mijn moeder in Raalte uiteraard. En u raadt het al, ik kreeg voor die tocht een rolletje mentos mee, ook om uit te delen. Al pratend heb ik geen moment meer aan het snoepgoed gedacht, maar vandaag vond ik het terug op het Babborgapad in Babberich, in mijn tas. Mijn gedachten gingen dus terug naar de jaren zeventig in Raalte.

Het Babborgapad dus, vandaag in mijn eentje maar weer eens. Wat is het toch mooi om in je directe omgeving die toch relatief bekend is nieuwe dingen te ontdekken. Het wandelperspectief is geheel anders dan wanneer je er fiets, met de auto er doorheen rijdt of een voetbalwedstrijd van Rohda Raalte ziet in Babberich om maar eens wat te noemen. Zoals gezegd, een internationale wandeling en vol gevaren lees ik op de bordjes in Duitsland, de eikenprocessierups, teken en heuse slangen. Bovendien nog een waarschuwing dat je vanwege de Corona maar beter niet in Duitsland kunt lopen. Tja, ik ben best serieus, maar zo’n grenswandeling over Duitsgrondgebied, een land dat oranje kleurt op de Coronakaart terwijl wij dieprood aan het kleuren zijn!! Ik zie er weinig gevaar in, eerder een soort van welnesskuurtje in het ‘gezonde’ Duitsland.

Beeldentuin op de grens van Duitsland en Nederland.

Husprawegpad, een potentieel klompenpad met charme.

Van je familie moet je het maar hebben. Dat bewees deze dag maar eens. Denk je gewoon even bij de praten met de kinderen van je oom en tante, krijg je meteen een portie natuurhistorische, historische en culturele kennis in je mik geschoven. Daarnaast wat taalkundige verrijking. Kortom een topwandeling op de grens van Overijssel en Gelderland.

Het doel was al enige jaren geleden om mij kennis te laten maken met de ontwikkelingen rondom de IJssel bij Deventer. Ruimte voor de rivier, een soort van Deltawerken om grootscheepse overstromingen bij hoog water te beperken. De partner van mijn oudste nicht was hier langdurige bij betrokken vanuit zijn functie bij Rijkswaterstaat. Ooit deelde hij een filmpje van een buurvrouw die de veranderingen dag voor dag met foto’s heeft bijgehouden. (een mustsee!!!!! voor de liefhebber van planologische ontwikkeling, kunst en waardering voor mensen met geduld en toewijding. Mijn belangstelling was gewekt, terwijl ik nog helemaal niet van het bestaan van klompenpaden wist. We spreken dan over 2015/2016. En zie dan maar eens tijdig een afspraak te maken. Dat is dus vandaag gelukt.

Een luizenkolonie van de Zwarte Populier. Levend in een hun cocon wordt hun onderkomen vakkundig vernietigd om mij te onderwijzen.

Een bron van kennis over bomen, beesten, geschiedenis van Deventer en natuurlijk de totstandkoming van een nieuw natuurgebied door Ruimte voor de rivier blijkt binnen mijn familie voorradig te zijn. Uitleg over waar bruggen vroeger de provinciegrenzen vormden, wie ze kapot hebben gemaakt en wanneer nieuwe oeververbindingen zijn gemaakt wordt mij duidelijk. Oude en nieuwe dijken en doorgangswegen van oost naar west en van noord naar zuid worden getoond. Een ogenschijnlijk nietszeggende boom wordt als een trofee getoond omdat een speciale luis er zich meester van had gemaakt. Beverburchten worden aangewezen, terwijl een ogenschijnlijk lullig takje het bewijs is van de aanwezigheid van de bevers.

Het uiteinde is vakkundig werk van de bever, terwijl het bevergeweld ook op de rest van de stok duidelijk zichtbaar is.

De wandeling begon en eindige in het park waar ik als kind, op bezoek bij mijn oom en tante gevoetbald heb met mijn neven. Ze woonde op de Worp in Deventer, een stukje Overijssel aan de Gelderse kant. Tussen het begin en einde van de wandeling werd de cultuurhistorische kennis van mijn familie mij inzichtelijk onderwezen. (zie ook onderaan dit blog) Omdat we ook kleine stukjes klompenpad meenamen in onze wandeling (Fliertpad en het Tuylermarkpad) lijkt het me een uitstekend idee om er een klompenpad bij maken, over de grenzen heen kijkend van Gelderland. Het eerste pad dat in Gelderland en Overijssel loopt noemen we Husprawegpad, of van mijn part het Worppad, een hengeltje uitgooiend naar Overijssel om hier de klompenpaden verder uit te bereiden. Bovendien bedenk ik dat hele delen van de Achterhoek niet voorzien zijn van een klompenpad. Ik zou zeggen, uitbereiden die handel want ik ben nog lang niet klompenpadmoe. Vandaar de uitnodiging aan de vrijwilligers van bovengenoemde paden om wat expansiedrift te overwegen.

De loop van de Oude IJssel, een grens die voor de expansie van klompenpaden in de andere provincie gemakkelijk te beslechten is, lijkt me zo?

23 oktober een fijne wandeling met kundige mensen. Op de vraag of Jan, want zo heet de Rijkswaterstaat-man, nog werkzaam is voor het project Ruimte voor de rivier, antwoord hij ontkennend. Hij geeft aan gebiedsmanager te zijn bij een andere organisatie. Manager! En prompt toont hij ook zijn taalvirtuositeit door een prachtig liedje te zingen van Joop Visser over managers. Ik moest lachen om de herkenbaarheid. (Niet geschikt voor managers van alle leeftijden)

In mijn vorige klompenpadverslag maakte ik melding van mijn afkeer van selfies, nu een ander een foto maakte van mijn wandelverrichtingen zal ik bij wijze van hoge uitzondering een actiefoto foto plaatsen.

==========================================================================

Belangstellende voor meer wandelingen rondom Deventer gebruik de volgende QR-code van de IVN-wandeling in de directe omgeving van Deventer waaronder de cultuur-historische wandeling in het Worpplantsoen samengesteld door mijn nicht.

Voor meer foto’s zie ook Instagram op het account van titiissprakeloos

Albapad, te mooi voor selfies

De herfst hangt in de lucht, maar het was nog voldoende veelbelovend om een klompenpad te trotseren. In Oosterhuizen bij Apeldoorn begint het Albapad en ik loop al even vooruit op de eindconclusie, een hele fijne wandeling hebben mijn meissie en ik gemaakt. Genoten van de afwisseling, bos, coulissen en open velden. Tijdens deze wandeling werd mij weer eens duidelijk hoe behoedzaam in Nederland omgegaan moet worden met de spaarzame ruimte. Maar op minder dan 50 meter van de A50 loop je toch in een prachtig stukje bos. Toegegeven, allesomvattende stilte was er niet, maar vogels waren duidelijk te horen, boven het wegverkeer. En hoe was het vroeger trouwens, toen maakte een stoomtrein toch ook ontzettend veel herrie. De stoomtrein hebben we niet gezien vandaag, mogelijk rijdt de trein ook niet in het coronatijdperk, het station onder de A50 voor betere tijden was weer een van de verrassingen tijdens de wandeling.

Ik noemde het al, de herfst hangt in de lucht, maar niet alleen de herfst. Hier en daar pakten in de verte donkere wolken zich samen. Een regenbui of stortbui is niet gevallen. Maar de donkere luchten symboliseerden voor ons ook een beetje de ongelooflijk stomme streek die onze koning heeft uitgehaald. Wanneer zullen de gevolgen van zijn onnadenkende (ik hoop dat het onnadenkend is) neerdalen op de Nederlandse bevolking. Hoe zal de toch al gepolariseerde samenleving in Coronatijd uiteindelijk reageren? Als de donkere wolken symbolisch zijn, dan wordt het een fikse slagregen. We kunnen ook moed putten uit de zonnestralen die ook af en toe aanwezig waren. Misschien gaat het meevallen. Maar ik heb een tip voor de koning en zijn gezin. Vlak bij het Albapad in Apeldoorn staat een groot gebouw waar eens zijn voorouders leefden. Voor een welverdiende vakantie zullen ze vast nog wel wat kamertjes vrij kunnen maken. En wandelen maar. Klompen aan, rugzak op (nu met thermoskan in verband met de sluiting van de horeca) en wandelen maar.

Mijn vrouw was in de stemming voor het maken van selfies. Ik ben daar niet zo van. Ik ben al lang blij dat de selfie-stick al weer een paar jaar op zijn retour is. Is het u wel eens opgevallen dat hele grote groepen vrouwen allemaal op dezelfde manier op zo’n selfie staan? Ze hebben allemaal het geheime handboek gelezen blijkbaar: je kin naar beneden, schalks kijken en je tong dubbelgevouwen achter je holle kies of zoiets. Ik weet het niet precies hoor, heb dat boek nooit gelezen. Maar goed, een kleine dissonant van deze wandeling is dat ik ook moest poseren voor een prachtige romantische selfie. Dat gaat nooit goed. Bovendien is het Albapad veel te mooi om de tijd te verdoen met selfies.

Schijn een lichtje op: Lieveheersbeestje

Gistermiddag keek ik zo naar buiten naar de deur achter het huis en zag aan de buitenkant een lieveheersbeestje lopen. Eenzaam, alleen naar boven lopend, ogenschijnlijk zonder doel en reden. Tenminste dat denk, ik ben niet zo empathisch dat ik me een voorstelling kan maken van de belevingswereld van een lieveheersbeestje. Met dit gebrek kan ik leven. Ook dacht ik meteen, je zult maar lieveheersbeestje zijn op een regenachtige winderige dag in oktober. Je kunt betere seizoenen treffen. Kijk, zo empathisch ben ik dan wel weer. Hoe oud zou een lieveheersbeestje eigenlijk worden? Ik wist het niet, dus snel opzoeken. Ik las, als het tenminste geen fakenews is, tot bijna een jaar. Gelukkig. Zo lang had ik het niet verwacht, dus dit exemplaar heeft ook fijnere dagen meegemaakt. Het lot van een eendagsvlieg op een dag als vandaag is natuurlijk des te triester.

Blijf ik met de vraag, wat doet zo’n beestje op zaterdagmiddag op mijn achterdeur? Als er nu een strontvlieg had gelopen of een gaffeltang was ik minder gebiologeerd geweest denk ik. Het zal wel aan de naam liggen, lieveheersbeestje, lieve…..heers……..beestje. Het heeft inderdaad iets van vrede, liefde en passiviteit in de naam. Maar als we dan kijken naar de ons omringende landen dan komt dat niet echt terug. Mariënkäfer, coccinelle of in het engels ladybug. In dat laatste geval zou je lady kunnen vereenzelvigen met de positieve begrippen lief en vredig, maar dat mag niet meer. Want ook op dit gebied moeten we sekseneutraal denken toch? Hoewel als de Engelsen het insektje ‘gentlemanbug’ hadden genoemd, wordt het er niet lieflijker van.

Maar even doorgoogelen leert dat er bijna vijftig namen voor het lieveheerstbeestje zijn. Een medeblogster, ene Elise was blijkbaar ook gebiologeerd door de lieflijke verschijning. In het Nederland,Vlaams en Friese benamingen komt het charmante van het beestje wel tot uiting. Ik kan dan trouwens iets minder met de synoniemen kezenmolletje of herenhoentien. Maar dat zal wel aan mij liggen. Ik spreek de hoop uit dat mijn exemplaar een mooi leven mag hebben en gelukkig mag sterven.

Een klap van de molenwiek op het Molenbeeksepad?

Ik wist dat het er mooi was, maar het heeft mijn verwachtingen overtroffen. Begin jaren negentig ben ik mijn opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige gestart in Wolfheze. Van 1992 tot 1998 heb ik menig wandeling met patiënten gemaakt in de nabijheid van het psychiatrische ziekenhuis. Vele herinneringen, goede en minder goede komen langs bij de wandeling vandaag in Wolfheze en omgeving. Het Molenbeeksepad is aan de beurt, vandaag met dè wandelclub die als het meezit 1 keer per jaar bij elkaar komt. Agenda’s trekken is een dingetje natuurlijk. Vandaag op dierendag was het zover.

Het moet op een warme zondag in september zijn geweest dat de sfeer goed was, de bezetting van verpleegkundigen op peil, dus wandelen maar. Ik werkte toen op een afdeling voor getraumatiseerde vluchtelingen. We liepen die middag met een Birmees, een Angolees en een Armeniër te keuvelen langs de bloeiende heide. Het Nederlands van deze gasten was wisselend, maar in de ontspannen sfeer lukt dat redelijk. De meest introverte man van het stel genoot zichtbaar van de paarse kleurenpracht. Spontaan begon hij te zingen, niet een lied uit zijn land van herkomst, maar het prachtige lied van toen nog Jantje Smit, Ik zing een lied voor jou alleen .Het werd blijkbaar gezongen op de muziektherapie, want al snel zongen de twee anderen uit volle borst mee. De ontlading van toen zal ik nooit vergeten.

Of wat te denkOfen van het monument ter nagedachtenis aan de b

mbardementen in 1944 tijdens Operation Market Garden. Toen was het al een opvang voor dollen, hysterica of anderszins onaangepasten zoals dat toen nog heette. Er zijn veel slachtoffers gevallen, ook op het ziekenhuisterrein. Begin jaren negentig verpleegde ik op een geriatrische afdeling een man die doodsbang was voor onweer. Het deed hem denken aan dat bewuste bombardement. De man zat er al voor 1944 en zat er in 1993 nog steeds. Een gouden jubileum in de psychiatrie!! Ik zie verder een bekende naam op het kerkhof van een patiënt.

Of wat te denken van het hem monument ter nagedachtenis van de slachtoffers van het rusthuis voor krankzinnigen dat er in 1944 al stond. Operation Market Garden zorgde ook voor vele slachtoffers bij de bewoners van het psychiatrisch ziekenhuis. Zo verpleegde ik in 1993 op een geriatrische afdeling een man die erg bang werd van onweer. Hij had de bombardementen in september 1944 meegemaakt……..op de plek waar hij bijna 50 jaar nog zou wonen. Een gouden jubileum binnen de muren van een instelling. Tja.

Maar naaste de vele herinneringen, gaat het gewone leven gewoon door. We genieten van de wandeling, praten de laatste nieuwtjes in privé en werksfeer door en natuurlijk de grote politieke vraag ‘is hij nu ziek of niet, mijnheertje Trump. Over ziek zijn gesproken, een van de eerste lessen van mijn opleiding, en dat is een zekerheid als een koe, er is een veelvoud aan gekken buiten de muren van een ziekenhuis dan er binnen. Echt waar.

(VOOR MEER FOTO’S ZIE OOK INSTAGRAM ACOUNT : titiissprakeloos)